De 'snelwegboeren' van de Echtenerveenpolder blijven nog wel even

Aflevering 76: de Echtenerveenpolder klinkt in. Het land zakt, de boeren verdwijnen. Een enkeling twijfelt nog.

Beeld RV

We rijden met Wiebren van Stralen van het Living Lab, dat Friesland richting 'natuurinclusieve landbouw' wil loodsen, door de Echtenerveenpolder. Een polder zoals er vele zijn, ongeveer 10 bij 10 kilometer, schat ik. Het echte landschap. Van Stralen weet hoe deze polder er twintig jaar geleden uitzag. En hij weet hoe de polder er over tien jaar uitziet. Grofweg kun je zeggen dat er nu nog vijftig boeren actief zijn, over tien jaar zijn dat er vijf tot tien. De overlevers nemen de grond over, trekken het strak, sloten eruit, raaigras erin, groene biljartlakens, maïs. Die paar 'snelwegboeren' houden het nog een tijdje vol.

Caspar loopt

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land. Lees hier eerdere afleveringen terug.

We rijden over weggetjes die op dijkjes lijken, want de veengrond eromheen is ingeklonken door de door intensieve boeren gewenste lage waterstand. Door die inklinking komt koolstof vrij, als bij een kolencentrale. Dan de weggetjes zelf. 'Ze zakken weg, of er komen kuilen in. Om de paar jaar gaat de asfaltmachine er weer overheen, dat doet de gemeente.'

Het waterschap houdt de waterstand laag voor de boeren; onnatuurlijk, onverantwoord laag. Het water moet ook gezuiverd, vanwege meststoffen en bestrijdingsmiddelen.

De vaarten liggen inmiddels minstens 2 meter hoger dan het boerenland. Omdat de boeren op hun land moeten, komen er dammen in de vaarten.

Verder zien we wat kieviten op een enkel landje van Staatsbosbeheer en aan de Tjonger, waar nog wel water is. Van Stralen geeft korte commentaren. 'Deze boer is gestopt.' 'Deze boerderij staat leeg.' 'Deze boer twijfelt nog.'


In de dorpen staan veel huizen te koop, geen bedrijvigheid, ik zie geen scholen. De commentaren van Van Stralen: 'Hier is alle leven weg.' En: 'Daar probeert iemand nog wat.' Misschien is dat nog het ergste, het doodbloeden van het dorpsleven. Soms komt er een westerling hiernaartoe, zoals die huisarts uit Amsterdam, die hier longklachten kreeg. Nee, dit is geen pittoresk platteland. Dit is een doodlopende snelweg.


Dat zijn mijn woorden. Van Stralen is diplomatieker. 'De wal keert sowieso het schip', zegt hij, 'dus kun je het beter nu al anders gaan doen. Dan kun je het landschap, de natuur, het dorpsleven en de lokale economie nog redden, of weer opbouwen.'

Kievit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden