De snelle neergang van Rotterdamse wonderboy Schrijer

Voor het eerst sinds 1945 stuurt de PvdA Rotterdam een eigen wethouder naar huis. Hoe kon Dominic Schrijers invloed binnen een jaar verdampen?

Veertien maanden na zijn lijsttrekkerschap bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010 is 'wonderboy' Dominic Schrijer van politiek leider van de grootste partij in Rotterdam getransformeerd tot ambteloos burger. Als ex-wethouder van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet hij straks zijn eigen reïntegratietraject organiseren, zei hij gisteren. Hij lachte erbij als een boer met kiespijn.


'Het is voor het eerst sinds 1945 dat de PvdA Rotterdam een eigen wethouder naar huis stuurt', onderstreepte PvdA-afdelingsvoorzitter Leks Verzijlbergh de bijzonderheid van de situatie.


Afgelopen voorjaar nog smeedde de 44-jarige Schrijer het coalitieakkoord van PvdA, VVD, CDA en D66. Toen nog was hij de machtigste partijpoliticus in de tweede stad van Nederland. De wethouder met de voor Rotterdam cruciale portefeuille Sociale Zaken, Werkgelegenheid en Stedelijke Economie. Een jaar later is zijn gezag verdampt. Ze vertrouwen hem niet meer. De snelheid van zijn aftakeling verbijstert. Hoe kan dit?


Afgelopen zondagavond. Terwijl miljoenen Nederlanders kijken naar de live-beelden van landskampioen Ajax op het Museumplein, vergadert de leiding van de PvdA Rotterdam op haar partijkantoor over miljoenentekorten op de begroting van Dominic Schrijer. Ze zijn met z'n twaalven. Liefst zes fractieleden, onder wie fractieleider Richard Moti. Drie afdelingsbestuurders, onder wie voorzitter Verzijlbergh. Plus de drie eigen wethouders. Ajax zal ze een worst wezen. Ze zijn tenslotte Rotterdammers.


De vergadering is een vervolg op eenzelfde bijeenkomst twee avonden eerder. Het Rotterdamse college van B en W staat aan de vooravond van ingrijpende bezuinigingen. Er moeten pijnlijke keuzes worden gemaakt. Het PvdA-smaldeel in de Rotterdamse bestuurscoalitie hoopt ter voorbereiding hiervan in eigen kring de klokken gelijk te zetten. Dat blijkt problematisch.


Een groot deel van de avond gaat op aan de vraag in hoeverre de gemeente voor een bedrag van 40 miljoen euro een beroep kan doen op de compensatieregeling van het Rijk, nu het aantal Rotterdammers met een bijstandsuitkering hoger uitpakt dan verwacht. Een voorwaarde daarvoor is een efficiënte bedrijfsvoering bij de gemeentelijke dienst Sociale Zaken.


Met in ieders achterhoofd de eerdere onverwachts opduikende miljoenentekorten bij Schrijers dienst vraagt het gezelschap zich af of die 40 miljoen euro wel kan worden beschouwd als een 'vordering'. Jantine Kriens, de PvdA-wethouder van Financiën, vindt van niet. Zij wil dat er in eigen huis geld voor gevonden wordt. Schrijer vindt dat onnodig. Hij regelt het wel met het Rijk, zegt hij. Hij kent de dossiers. Hij heeft de connecties in politiek Den Haag. Komt goed.


Schrijer staat alleen. Er is teveel gebeurd de laatste maand. Drie weken eerder moest de wethouder van Sociale Zaken nog door het stof in de gemeenteraad vanwege zijn wankele begrotingsbeleid. Nu kiezen voor veiligheid is de enige passende optie, vinden de anderen.


Verzijlbergh meldt Schrijer dat dit niet het moment is voor een laconieke houding. 'Ik zag aan hem dat hij dit een vervelende opmerking vond', memoreert Verzijlbergh. 'Hij had iets van: wie denken jullie wel dat jullie zijn?'


Het is elf uur als Schrijer laat weten dat hij weg moet. De oppas wil naar huis. De timing kan niet ongelukkiger. De discussie gaat juist over de vraag of Schrijer nog voldoende sturingskracht heeft als wethouder. In het college bestaan daarover twijfels, zegt Hamit Karakus, de PvdA-wethouder van Wonen. Het punt blijft in de lucht hangen als Verzijlbergh noodgedwongen de vergadering afbreekt.


De volgende ochtend wordt Richard Moti gebeld door de lokale omroep RTV Rijnmond. Die vraagt de fractievoorzitter naar diens visie op 'de crisis' in de PvdA Rotterdam. 'Ik wist niet waarover hij het had', zegt Moti. 'Niet veel later belde het ANP met dezelfde vraag. Toen wist ik dat er iets serieus aan de hand was.'


De burgemeester en wethouders van Rotterdam arriveren rond datzelfde uur per boot bij hotel Villa Augustus aan het Wantij in Dordrecht. Schrijer is als enige met de auto. Hij heeft spectaculair nieuws voor de ook aanwezige verslaggever van RTV Rijnmond. Het is de avond ervoor helemaal misgegaan in de PvdA Rotterdam, vertelt hij.


Schrijer schildert zijn collega's Karakus en Kriens af als opportunisten die bereid zijn om in opdracht van het kabinet asociaal beleid door te drukken in ruil voor coalitiebehoud. Hij presenteert zichzelf als de held van de sociale minima.


De voormalige wonderboy Dominic Schrijer tekent met het interview zijn politieke doodvonnis.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.