De smiley is niet stuk te krijgen

De smiley is niet stuk te krijgen.

In 1963 besluit State Mutual, een verzekeringsfirma in Massachusetts, het humeur op de werkvloer wat op te peppen. De 42-jarige reclametekenaar Harvey Ball mag een feelgood-campagne bedenken. Ball is er snel uit: hij tekent een knalgeel gezichtje dat op buttons onder de werknemers wordt uitgedeeld - de smiley is geboren, het opgewekte icoontje dat zich al snel over de wereld verspreidt en dat later zal uitgroeien tot een universeel aansprekend emoticon.

Now We Are 40 - Whatever Happened to Generation X?

Tiffanie Darke
Omslag Noma Bar.

HarperCollins; €19,99.

Dat is één versie van het verhaal. Er zijn historici die de oorsprong elders zoeken, in een pr-campagne van radiostation WMCA, een reclame van de Buffalo Steam Roller Company of zelfs een krabbel in een 18de-eeuws handschrift. Dat het copyright sinds 1972 wordt geclaimd door de Smiley Company van de Fransman Franklin Loufrani is al net zo'n twistpunt.

De smiley heeft zelf geen last van het gekrakeel - zoals blijkt uit de vele omslagen waarop het lachebekje blijft verschijnen, al dan niet in ironische vorm. Het jongste voorbeeld is Now We Are 40 - Whatever Happenend to Generation X?, waarin Tiffanie Darke zich afvraagt wat er is geworden van de eighties generatie die opgroeide met acid house en britpop.

De ogen op het omslag hebben de vorm van pillen; een verwijzing naar de lovedrug die de nachtenlange housefeesten draaiend hield. Niet voor niets was op ecstasy-pillen het smiley-figuurtje geprint en verscheen het op de cover van Beat Dis, de grote Bomb the Bass-hit uit 1988.

Stripkenners herkennen de rare bloedspetter op de Beat Dis-smiley: een citaat uit de cultstrip Watchmen uit 1986 - nog een bewijs hoe diep het icoontje in de populaire cultuur is verankerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden