Column

De sluier over belastingparadijs Nederland

Op de dag dat de Europese Commissie de aanval op België opende wegens mogelijke ongeoorloofde voortrekkerij van multinationals in de belastingheffing, gaf onze eigen Eric Wiebes aan de volksvertegenwoordiger inzage in de Nederlandse rulingpraktijk.

Tweemaal sensatie!

Eurocommissaris Margrethe Vestager van concurrentie-zaken laat andermaal zien dat het haar ernst is met het aanpakken van fiscale voordelen voor een handvol uitverkorenen in de Europese Unie, want dat is ordinaire, illegale staatssteun. En de Nederlandse overheid begint onder niet aflatende druk van buitenaf voorzichtig een puntje op te tillen van de sluier die over het belastingparadijs Nederland ligt.

Rulings zijn afspraken die bedrijven kunnen maken met de Nederlandse Belastingdienst. Al decennia lang hing daar een zekere mystiek omheen. Een inkijkje daarin is uniek en moest afgedwongen worden door een langdurig zeurende Tweede Kamer en een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur door deze krant. Meestal worden nieuwsgierigen die iets over de rulingpraktijk willen weten het bos ingestuurd met de mededeling dat a. de fiscus er niet aan kan beginnen concurrentiegevoelige belastinginformatie over multinationals te delen met jan en alleman en dat b. alles keurig binnen de wet gebeurt, want we zijn een keurig land met keurige wetgeving en keurige belastingambtenaren die zaken doen met keurige ondernemingen die misschien af en toe een winstje wegsluizen via een brievenbus, maar dan uitsluitend via keurige brievenbussen.

Die twee argumenten samen bleken een vruchtbare voedingsbodem voor de wildste speculaties over de deals tussen fiscus en multinationals. En dan kan Eric Wiebes - en vóór hem Frans Weekers, Jan Kees de Jager, Joop Wijn, Steven van Eijck, Wouter Bos, Willem Vermeend et cetera, want de praktijk voert ver terug - wel blijven volhouden dat Advanced Tax Rulings en Advanced Pricing Agreements niets met belastingontwijking van doen hebben en er enkel zijn om zowel bedrijf als fiscus zekerheid vooraf te geven over de fiscale behandeling. De mensen denken enkel: jaja. Die denken bij rulings aan handjeklap, en aan nultarieven voor iedereen behalve voor de hardwerkende sukkel, en aan bungabungafeestjes (vrijgesteld van btw uiteraard), en aan de duvel die altijd op de grote hoop poept.

Als je de autoriteiten en iedereen die goed verdient aan het optuigen van belastingontwijkingsconstructies moet geloven, zijn de rulings essentieel om het internationale bedrijfsleven te verleiden in Nederland neer te strijken en ons hier banen, handel, geld en geluk te bezorgen. Als je de activisten die zeggen voor belastingrechtvaardigheid te strijden moet geloven, trekt het Nederlandse belastingklimaat gespuis aan dat overal zijn belastingplicht ontloopt waardoor overheden in arren moede de kleine man zwaarder gaan belasten. Want iemand moet al die schatkisten vullen.

De waarheid ligt verborgen in de details van de 632 rulings die vorig jaar van kracht waren. Die details krijgen we niet te zien - concurrentiegevoelig -, maar vooralsnog gaat de Europese Commissie ervan uit dat alleen de afspraken die de Nederlandse belastingdienst met koffieboer Starbucks maakte mogelijk op illegale staatssteun neerkomen.

De Europese jacht op selectieve fiscale voordeeltjes in lidstaten is 'géén slinkse poging om via de achterdeur de belastingen in Europa te harmoniseren', verzekerde eurocommissaris Vestager gisteren. Maar slinks of niet, Europabrede voorschriften voor wat wel of niet mag met rulings komen uiteraard wel op harmonisatie neer. Nog zoiets waar het kabinet met afgrijzen naar kijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden