De Skrillex-factor

Dance kwam in de Verenigde Staten nooit echt van de grond. Tot oud-punkrocker Skrillex er zijn tanden in zette. Nieuw is het allemaal niet, wel lekker. Zaterdag is hij op Lowlands.

GIJSBERT KAMER

Het leek maar niet te gaan lukken met dance in de Verenigde Staten. Waar in Europa elektronische dansmuziek al sinds de vroege jaren negentig niet meer uit het poplandschap is weg te denken en house, techno en alle andere varianten zowel in kleine clubs als op grote festivals als in stadions worden beleefd, is het in de VS altijd een niche gebleven. Waar Europa de laatste jaren de ene na de andere dj-superster afleverde en onze eigen Tiësto en Armin van Buuren samen met bijvoorbeeld de Fransman David Guetta internationaal toonaangevend zijn, bleek er geen Amerikaan die zo diep als zij de mainstream kon infiltreren.

Ook waar het liveattracties betreft liepen ze in de VS altijd achter de feiten aan. Moby (begin deze eeuw) daargelaten, is er nooit een antwoord gekomen op de Europese bands die in de jaren negentig dance van de clubs naar de concertpodia brachten. Vooral Britse bands als The Prodigy, Chemical Brothers en Underworld kregen in de VS wel de handen op elkaar, maar een antwoord erop bleef uit.

Vreemd, want het waren juist de Amerikaanse steden als Detroit en Chicago waar house en techno eind jaren tachtig voor het eerst vorm kregen. Maar waar dance, of zoals het in de Amerikaanse media genoemd wordt: elektronische dansmuziek (EDM), zich hier zowel in de breedte als in de diepte ontwikkelde, hield het in de VS iets marginaals. Een stadion vol mensen die dansen op de muziek van een dj, zoals we hier kennen dankzij Sensation? Of een groot festival, bezocht door duizenden mensen waar alleen maar dj's de podia bezetten, zoals we hier al sinds de vroege jaren negentig kennen met Dance Valley? Ze waren er wel, maar bleven klein. Een alternatief of zelfs concurrent voor de grote popfestivals in de VS werden dancefestivals geen moment.

Maar de laatste paar jaar lijkt er sprake van een kentering. Het grootste meerdaagse dance-evenement, Electric Daisy Carnival, trok in 2011 in Las Vegas 230 duizend bezoekers en dit jaar zelfs meer dan 300 duizend. En de topattracties komen tegenwoordig niet meer exclusief uit Europa, Amerikanen hebben sinds vorig jaar hun eigen 'superstar dj'. Skrillex heet hij, en met een jaaromzet van meer dan 10 miljoen dollar staat zijn naam in de laatste lijst grootverdieners onder de dj's van zakenblad Forbes tussen Tiësto, Guetta en Van Buuren.

Niet gek voor een jongen van 24 uit Los Angeles die als 16-jarige begon in emopunkband From First To Last. Hij bracht daarmee twee platen uit bij het toonaangevende label Epitaph.

Sonny Moore, zoals Skrillex' echte naam luidt, was een muzikale veelvraat voor wie punkrock al snel te beperkt was. Hij kwam in contact met mensen uit het (kleine) dance-circuit in Los Angeles en sloeg zelf aan het produceren. Zijn talenten werden snel onderkend; een van zijn eerste opdrachten was in 2010 het maken van een remix van Lady Gaga's Bad Romance. In het Amerikaanse blad Spin zei hij daarover in oktober 2011 dat dit uitzonderlijk was voor een dj-producer die niemand kende. Een ander die viel voor de kwaliteiten van Moore was Joel Zimmerman, beter bekend als Deadmau5.

Deze Canadese dj-producer is van groot belang geweest voor de doorbraak van EDM, niet alleen vanwege zijn muziek - net iets pittiger en donkerder dan de vaak behaagzieke, hitgevoelige trancebeats van Tiësto en Guetta - maar vooral vanwege de presentatie. Deadmau5 wilde meer zijn dan een knoppendraaier en kleedde zich apart, met zijn typerende Mickey Mouse-hoofddeksel en, belangrijker, kwam met een eigen oogverblindende lichtshow. Muziek en licht vormden een unieke combinatie, de visuals waren voor Deadmau5 net zo belangrijk als de muziek, en dat pikte Skrillex ook op.

Op zijn EP Scary Monsters And Nice Sprites, uitgebracht bij het label van Deadmau5 definieerde Skrillex in oktober 2010 zijn eigen geluid. Het is een mengvorm van de harde breakbeat techno waar de Prodigy in de jaren negentig beroemd mee werd, met trance-achtige melodielijnen, disco en vooral allesverzengende basloopjes.

Eigenlijk hoor je bij Skrillex niks nieuws: handig verweeft hij typische 'underground' dance-elementen uit de dubstep met retecommerciële trancegeluidjes. De lompe, van elke subtiliteit of soulvolle betekenis ontdane manier waarop Skrillex zijn muziek presenteert, maakt hem niet alleen uniek, het bezorgt hem in de VS ook een naam als ambassadeur van dubstep, dat daar nu het toverwoord is binnen de EDM.

Amerikaanse dubstep is iets anders dan de veel subtielere Britse variant, die hier vijf jaar geleden in zwang raakte dankzij artiesten als Burial, Kode 9 en Skream. De subsonische 'vallende' bassen hebben de genres gemeen, maar de Amerikaanse variant klinkt voller, harder, agressiever en ook platter.

Liever spreken de dance-media dan ook over 'bass-muziek' of, wanneer de meest agressieve variant, zoals beoefend door de net als Skrillex ook op Lowlands optredende Bassnectar bedoeld wordt, 'brostep'.

Brostep is de muziek van Skrillex niet, zoals het ook geen techno, trance of dubstep mag heten. Daarvoor scheert hij te snel langs alle genre-elementen heen. Voor wie dance de laatste vijftien jaar een beetje heeft gevolgd, brengt Skrillex niet zozeer een nieuw geluid, hij haalt oude stijlen domweg door de mixer en voegt er soms een paar elektronisch bewerkte vocalen aan toe.

Wie hem aan het werk heeft gezien, zoals eerder dit jaar in een uitverkochte Heineken Music Hall, kan niet anders dan toegeven dat hij het publiek razendknap bespeelt. De ene na de andere climax van ratelende synths en drums volgt, het spel van de op het juiste moment invallende en weggehaalde bastonen brengt de massa geregeld tot bescheiden hysterie. Het slimme is ook dat het allemaal na een uurtje op is. Skrillex is geen dj van het soort dat met zijn sets 'verhalen' wil vertellen.

Ook de platen die Skrillex tot nu toe uitbracht, een handvol ep's, geen enkel volledig album, zijn kortademig, maar hits als Scary Monsters And Nice Sprites en Bangarang zijn wel uit duizenden herkenbaar, kort en effectief genoeg om op de radio te worden gedraaid. Het maakt van Sonny Moore de ideale voortrekker voor nieuwe Amerikaanse EDM. Hij is met zijn explosieve, korte shows makkelijk in te passen op alle popfestivals.

De vraag of EDM in de VS zo'n grote vlucht heeft genomen dankzij Skrillex of dat Skrillex handig in een vacuüm is gestapt, is niet makkelijk te beantwoorden. Zeker is dat er in de VS behoefte was aan een nieuwe subcultuur in de muziek en dat Skrillex die voor een groot deel zelf creëerde door eindeloos veel spelen op plekken in het Amerikaanse midwesten, waar nooit een dj met internationaal aanzien kwam.

Skrillex laat aan de Amerikaanse jeugd zien dat je niet veel meer nodig hebt dan een laptop en wat handige programmatuur; dat maakt hem aantrekkelijk om te boeken, en voor hem gemakkelijk om in een razend tempo de wereld over te reizen.

Skrillex speelt zaterdag in de Alpha van 22.00 tot 23.00 uur.

Westlands Theaterkoor does Skrillex

VPRO's 3Voor12 wilde op 3FM iets aardigs doen met een nummer van Skrillex . Daarom vroegen ze het Westlandse Theaterkoor Dario Fo een versie van Bangarang te laten uitvoeren. Zo geschiedde, in de uitzending op 3FM van 20 juni. De opname verscheen dankzij YouTube in korte tijd op zo ongeveer alle belangrijke danceplatforms, blogs en muzieknieuwssites. En nu is het koor ook op Lowlands te zien, tijdens het optreden van Kyteman. Wie weet ontstaat er nog iets moois met Skrillex.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden