De shoegazers zijn weer terug!

Gijsbert Kamer

Het is pas begin november maar de eerste verzoeken om het afgelopen popjaar in voorkeurslijstjes samen te vatten komen al weer binnen. Genoeg mooie platen dus zo'n top tien is zo gemaakt. Anders dan andere bloggers houd ik hem nog even geheim want ik wil zelf eigenlijk ook voor december geen enkel lijstje zien.

Waar ik ook veel over nadenk is het afgelopen concertjaar, en ook dat lijstje houdt u nog te goed, wel beloof ik dat ergens bovenaan de optredens zullen prijken die ik eind juni in Manchester zag van My Bloody Valentine. Nog altijd dreunen de 25 minuten noise in You Made Me Realise na in mijn hoofd, maar het was vooral ook erg mooi. De dynamiek in nummers als Slow, Thorn en Soon, kwam zelfs beter uit de verf dan zestien jaar eerder, toen ik de band voor het laatst zag.

Te zien viel er uiteraard niks, maar vreemd genoeg deed dat er weinig toe. Ik zag eerder dit jaar Autechre in de Melkweg en die stonden compleet in het donker, toch was het prachtig. Naar een concert ga je in de eerste plaats om te luisteren, bij sommige muziek maakt het ook helemaal niks uit of er al dan niet showelementen aan te pas komen.

Bij de complete generatie gitaarbands die eind jaren tachtig in het kielzog van The Jesus And Marychain opkwamen, deed het er bijvoorbeeld niet toe. Alle muzikanten stonden in het halfdonker de punten van hun schoenen te bestuderen, en keken nauwelijks naar het publiek.

Shoegazers werden bands als Slowdive, Chapterhouse, Swervediver, Loop, Spaceman 3 en Ride genoemd. Hun gitaargeluid was beïnvloed door de Velvet Underground en voornoemde TJAMC en MBV, begin jaren negentig waren ze onder de indiekids zeer populair, maar ik kan me het moment ook nog precies herinneren dat het afgelopen was.

Dat was op London Calling, april 1994. Toen duurde het nog gewoon een avond, en was het ook nooit uitverkocht maar wel altijd gezellig. Slowdive stond hun gebruikelijke net niet echt goede liedjes al shoegazend af te werken. Best aardig, maar twee liedjes in de set van de volgende band en je was Slowdive en al die andere schoenpuntkijkers vergeten.

De band heette Blur, ze hadden net hun album Parklife opgenomen die een week later zou uitkomen. Die plaat gaf de complete Britse gitaarscene een enorme opdoffer. Oasis zou een paar maanden later hu debuut uitbrengen en ineens was het compleet gedaan met het dreinerige drone-geluid.

Maar de laatse tijd lijkt het stiekum weer in de mode te komen. De enorm succesvolle reunietournee van MBV in de UK en ook de VS gaf wel aan dat er een grote behoefte was bij zowel jongere popliefhebbers om kennis te nemen van de legenarische noiseband, als dat de oudere generatie nog even wilde zwelgen bij hun jeugdidolen.

Vreemd genoeg had ik bij de concerten van MBV zelf geen moment het idee aan een nostalgische trip deel te nemen, het klonk me zelfs allemaal juist futuristisch in de oren. Misschien is de tijd er wel weer rijp voor dacht ik bij mezelf.

Waarom genoot ik eerder dit jaar ook zo van The Cure in Ahoy', en is hun nieuwe plaat 4:13 Dream de eerste sinds Disintegration uit 1989 die ik voor mijn plezier voor een tweede keer heb opgezet? Misschien had ik weer even genoeg van al die vrolijke Britpoppers. Zou best kunnen, want in mijn jaarlijstje zullen ze nauwelijks voorkomen.

Maar het zijn niet alleen namen van vroeger die het shoegazen weer terug in mijn belangstelling brachten. Mijn lievelingsplaat nu is het derde album van Deerhunter, Microcastle/Weird Era Continued. Ja, het is zelfs een dubbel-cd, die vol staat met lispelende zong, ijle gitaarlijnen afgewisseld met heerlijke noise en zelfs een enkel opbeurend 60's deuntje uit de school van Phil Spector. Heerlijke plaat waar ik maar genoeg van kan krijgen.

Zal wel iets te maken hebben met het weer, zult u denken, maar mijn andere favoriet, het nog te verschijnen Welcome To Mali van Amadou & Mariam, heeft weer niks met deze druilerige weersomstandigheden te maken.

Ik geniet bij Deerhunter van de spanningsboog, het knap verborgen maar vaak naar buiten sijpelende melodische vernuft, die wat temerige zang die zo mooi kleurt bij de gitaarerupties, en vreemd genoeg bekruipt me bij Deerhunter ook niet het gevoel het allemaal al eens eerder en beter gehoord te hebben.

Zeker niet op de platen van Loop en Swervedriver.

Ik kom daarop omdat ik in het jongste nummer van Mojo een advertentie zag van drie albums van Swervedriver die opnieuw uitkomen. 'Classic albums' worden ze genoemd, maar dat hoorde ik er indertijd al niet aan af. Ook de heruitgaven van twee platen van Loop komen in Mojo voorbij. De vier sterren per plaat zijn er toch een paar te veel.

Maar het geeft wel aan dat de tijd rijp wordt geacht om deze wat vergeten muziek weer onder de aandacht te brengen. Benieuwd dus ook naar de spoedig te verschijnen box van The Jesus And Mary Chain.

Maar allereerst blijft het wachten nog altijd op de geremasterde versies van de klassieke MBV albums Isn't Anything en Loveless. Van de zomer al overal besproken, maar nog altijd niet verschenen omdat Kevin Shields de liner notes niet klaar had.

We zullen zien. Voorlopig heb ik even heel veel zin in de Wedding Present woensdag in Paradiso. Geen shoegazers, daarvoor waren de liedjes van David Gedge vaak veel te opbeurend, maar toen ik nog even naar Seamonsters luisterde hoorde ik er veel meeslepende noise in. Ook bij de Wedding Present is het nog altijd lekker shoegazen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden