De selectieve omgang met geschiedenis is een instrument om een wij-gevoel te creëren

Voetnoot

Foto Studio V

'Een min of meer toevallige verzameling mensen op een min of meer willekeurig afgebakend stuk grond,' zo omschreef classica Rosa van Gool Nederlanders en Nederland maandag in de Volkskrant. Zij keert zich tegen historisch bewustzijn als morele les én deterministisch vehikel. Omdat u Nederlander bent, bent u zo en zo. Als u Nederlander wilt worden moet u eerst zo en zo zijn. Daarin heeft ze gelijk.

Het verleden lijkt onvermijdelijk en zo krijgt het toeval vanzelf betekenis. En ja, de selectieve omgang met geschiedenis - bestaat er een andere omgang? - is een instrument om een wij-gevoel te creëren, om agressie te legitimeren.

Ze citeert historica Alie de Vries: 'Kennis leidt tot nuancering.' Oftewel tot gelatenheid, voorbehoud en twijfel. De wijdverspreide behoefte aan competitie, strijd en passie staat haaks op die nuancering.

Wat wij ethiek noemen is een poging de al te menselijke behoefte aan strijd in goede banen te leiden.