De schrik van Hollywood

Na Spaarnestad en Sjoerd Knibbeler heeft onze specialist Merel Bem een derde foto op de korrel. Een wereldberoemde foto die aan uw muur zou kunnen eindigen - als zij hem kiest en u wint. Dus beantwoord de 12 vragen en vorm dat woord!

Beeld Ron Galella, courtesy Galerie Wouter van Leeuwen

De foto van de dag (hierboven) is klein. Hij meet niet meer dan 18 bij 20 centimeter, je zou hem zo als briefkaart op de bus kunnen doen. Hij is zwart-wit, de hoekjes zijn een beetje krom en hij kost 2.750 euro. Dat is overigens wel inclusief lijst én btw, maar niettemin. Deze foto is niet goedkoop maar toch duur, zou mijn schoonvader zeggen.

Daar is niets aan gelogen. Toch breek ik graag een lans voor deze foto. Klein, mottig, inderdaad, maar ook: vintage. Jaja, zult u denken, net zo vintage als mijn afgeragde leren bank zeker. Nee, écht vintage, als in: lang geleden door de fotograaf zelf afgedrukt, in 1971 om precies te zijn. Het is de eerste afdruk van het negatief, precies zo geconstrueerd als de maker hem zelf het mooist vond, met het zwartste zwart en het witste wit en alle grijstinten daartussenin op precies de goede plek.

En kijk eens wie er op staan. Dat zijn de voormalige first lady Jackie Kennedy (ook wel bekend als Jackie Kennedy Onassis of Jackie O.) en de Griekse scheepsmagnaat Aristoteles Onassis. Het bijschrift van de foto vermeldt dat de twee net de New Yorkse hamburgerhemel P.J. Clarke's uitlopen. Ze zijn dan twee jaar getrouwd, al lijkt het huwelijksgeluk niet bepaald van Onassis' zwaar bebrilde gezicht te druipen.

Hoe werkt het?

Is het een meerkeuzevraag, dan noteert u de letter die staat vóór het door u gegeven antwoord. Is het een open vraag, dan noteert u de eerste letter van het antwoord, tenzij iets anders van u verlangd wordt. Van de aldus verkregen 12 letters maakt u een woord. Wellicht handig om te weten: het onderwerp van de quiz is cultureel erfgoed in brede zin; de 12-letterwoorden hebben alle iets uitstaande met de hoofdprijs. Na 6 afleveringen mailt u de 6 woorden naar: zomerquiz@volkskrant.nl. Inzenders van de juiste (lees: door ons bedoelde) woorden maken kans op een van de prijzen. Inzenden vóór donderdag 27 augustus. Uitslag: maandag 31 augustus in V en, uitgebreider, op volkskrant.nl.

Ron Galella

De reden van 's mans chagrijn was degene die hij dwars door de lens van diens grote camera met zijn blik probeerde te doden: Ron Galella. Dé paparazzo van de Verenigde Staten, de schrik van Hollywoodberoemdheden en de man die 'Jackie' tot zijn persoonlijke obsessie had gemaakt. Jarenlang was zij zijn muze, Galella wachtte haar op achter prullenbakken en auto's, joeg haar op door de straten van New York en vereeuwigde haar talloze malen. Het kwam de vasthoudende fotograaf op rechtszaken te staan en een verbod om haar te fotograferen.

Hè gát, wat een mispunt - maar toch. Er wordt beweerd dat Jackie stiekem blij was met de aandacht die Galella haar schonk. Dat ze zelfs rekening hield met zijn aanwezigheid en haar kleding erop aanpaste. En hij bracht het mode-icoon altijd mooi in beeld, zacht en chic en vaak lachend.

Is deze foto daar een bewijs van? Wellicht. Het is in elk geval duidelijk dat Jackie O. hier inmiddels al zo gewend is aan de fotograaf dat ze hem koninklijk negeert, anders dan haar echtgenoot, die eruitziet als een iezegrimmige Al Bundy. Een prachtig moment en een formidabel contrast.

Dat vindt ook Wouter van Leeuwen, in wiens gelijknamige Amsterdamse galerie de foto te koop is. Van Leeuwen staat al jaren op goede voet met de inmiddels bejaarde Ron Galella en plukte deze vintage foto persoonlijk uit diens immense archief in New York.

Hij laat de achterkant zien, die eigenlijk net zo belangrijk is als de voorkant. Een handtekening, stempels: 'This is an original photograph by Ron Galella.' Vind je een Galella-foto zonder die bewijzen, zegt Van Leeuwen, 'dan is er iets aan de hand'. Hij laat dit soort foto's dan ook inlijsten met een dubbel passepartout, waarvan er één aan de achterkant wordt opengesneden, zodat de koper te allen tijde kan aantonen dat-ie een echte Galella kocht.

Het zal pijn doen afstand te doen van deze kleine foto, zegt hij. Hij voelde die pijn al eerder bij de verkoop van een foto die Galella maakte van Jackie wier gezicht wordt weerspiegeld in het glas van een limousine, dus hij weet waar hij het over heeft. Dan is het duidelijk, lijkt me. Deze foto is niet goedkoop, maar toch onbetaalbaar.

De quiz

1. Gewoon, omdat-ie zo mooi is. Le pays noir. Welke stad?

Beeld Stephan Vanfleteren

2. Fins en Hongaars lijken op elkaar, dat weet u. Maar bij die taalgroep hoort er nog eentje. Welke taal?

3. Je kunt niet zeggen dat ze niks gemeen hebben, meisjes. Wie hoort in dit rijtje iconen 3 uit de jaren zestig en zeventig niet thuis?

Beeld .

4.Waarmee verklaarde je hier ooit iemand de liefde?

Z Zakje peper
D Speculaaspop
Y Klompendansje
O Glaasje jonge klare

5. Newgrange, Ierse grafheuvel/tempel uit 3000 v. Christus. Dus ouder dan Stonehenge en de piramide van Gizeh. Wat is er verder zo bijzonder aan?

M Overblijfselen bottenxylofoon
N Resten wolharige mammoet
P Beeldje hindoeïstischachtige vruchtbaarheidsgodin met meerdere armen
H Op kortste dag van het jaar schijnt de zon ongeveer een kwartier de gang in.

Beeld .

6. Beroemd Marokkaans koekje. Met amandelen en oranjebloesemwater.

E Gazellehoorntje
U Kamelentandje
R Kantflapje
L Boemerangetje

Beeld .

7. Door wie is dit gebouwd?

K Azteken
M Birmezen
N Inca's
L Franse postbode

Beeld .

8. Dat het woord gezellig in de betekenis die wij eraan geven alleen in het Nederlands bestaat nou ja, gelooft u het? Maar toch, de Schotten hebben ook zo'n woord: to tartle.

R Het rimpelen van de mannennek als teken van veroudering
T Sidderen als je de eerste klanken van een doedelzak hoort
S Ongewild exhibitioneren omdat je je kilt niet goed hebt vastgemaakt
U Aarzelen tijdens het aan een ander voorstellen van iemand omdat je zijn naam vergeten bent

9. Of, om met de Inuit te spreken: iktsuarpok.

W Pasgevallen sneeuw in de ochtendzon
S Naar buiten lopen om te kijken of iemand er al aankomt
G Een geïrriteerde walvis onder je boot vermoeden
H Wat je voelt als er een ijskoude druppel langs je peddel in je mouw loopt

10. Anderhalve dollar per uur, 1 op de 25 mannen overleefde het werk niet. Zo ging het in september 1936. De meeste bouwvakkers waren Italianen, Newfoundlanders, Mohawk-indianen of, zoals twee in 2007 herkende mannen op de foto:

E Gevluchte Kozakken
A Ierse plattelanders
O Noorse hooglanders
I Zwitserse bergbewoners

Beeld Reuters

11. Drakar. Coracle. Xebec. Sampan. Flobart. Eewer. Kwak. Trireem.

W Boten
S Hoofddeksels
E Kookgerei
P Stadia van welsprekendheid

12. Klamath. Mono. Bella Coola. Comox. Haida. Kusa. Oneida. Cayuga.

A Turfsoorten
C Cajungerechten
D Indianenstammen
E Muziekinstrumenten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden