Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

De schrijnende gevallen zijn de wereld nog niet uit

Staatssecretaris Mark Harbers van Justitie en Veiligheid (VVD) vrijdagochtend bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP - Bart Maat

Goedemiddag,

Terwijl het kabinet moeit heeft om afscheid te nemen van de discretionaire bevoegdheid, zal Willems-ordedrager Marco Kroon voorlopig niet aan de zijde van de koning worden gezien. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

m

GESPREK VAN DE DAG
Gehecht aan de bevoegdheid

Het was van meet af aan de grootste vraag die boven het asielakkoord hing dat de regeringspartijen eind januari sloten: hoe zien zij het gebruik van de 'discretionaire bevoegdheid’ in de toekomst nou precies voor zich?

Voor CDA en VVD is het duidelijk: de bevoegdheid, die nu nog bij de staatssecretaris van Justitie ligt, moet verdwijnen als ‘laatste strohalm’ waaraan afgewezen asielzoekers zich jarenlang vastklampen terwijl zij de ene na de andere beroepsprocedure verliezen.

Daarom wordt de bevoegdheid ‘omgevormd': niet de staatssecretaris maar de directeur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst kan voortaan een ‘schrijnendheidtoets’ loslaten op mensen die daarom vragen. Maar, benadrukten CDA en VVD, zulke ‘schrijnendheid’  wordt alleen meegewogen in de eerste aanvraagprocedure, tot aan de beslissing in hoger beroep. Er kan dus niet pas nadat iemand is uitgeprocedeerd een beroep op ‘schrijnendheid’ worden gedaan. Nu is dat nog wel het geval. De hoop is dat deze inperking de uitnodiging tot ‘rekken’ en stapelen van procedures zal verkleinen.

Meteen was de kritiek dat er altijd mensen zullen blijven die niet binnen de objectieve politieke criteria passen. En de coalitiepartners D66 en CU waren in debat met de oppositie minder duidelijk over het toekomstperspectief voor ‘schrijnende gevallen’: er zou gedurende de asielprocedure heus nog genoeg tijd overblijven om iets te kunnen betekenen voor mensen die tussen wal en schip dreigen te vallen. De periode tot aan hoger beroep kan immers wel vijf jaar duren, stelde CU-Kamerlid Voordewind de linkse oppositie gerust. 

Dat het hoe dan ook nooit een eenvoudige kwestie zal worden, geeft ook staatssecretaris Harbers impliciet toe nu de NOS weet te melden dat hij ook na het asielakkoord nog tamelijk enthousiast zijn bevoegdheid heeft gebruikt.  Voor elf mensen, onder wie zes kinderen, streek hij toch nog met de hand over het hart - ruim nadat hij had besloten dat hij het zo dus eigenlijk niet meer wilde doen. 

Naar zijn beweegredenen blijft het gissen: over het toepassen van de bevoegdheid wordt traditiegetrouw geen enkele mededeling gedaan. Heeft de bewindsman nog even snel enkele publicitair gevoelige zaken afgehandeld om te voorkomen dat deze binnenkort weer de sfeer in de coalitie verpesten?  Zeker is dat ook asieladvocaten opeens beseffen dat de oude situatie kennelijk nog steeds van kracht is...En dat er dus ergens nog een deur op een kier staat. 

Dat blijft zo totdat de nieuwe regeling officieel bekend is gemaakt. Daarvan is vooralsnog geen sprake. Ook vandaag nam de ministerraad geen besluit. 

GESCHORST
Marco Kroon

Dat de Militaire Willems-orde zwaar weegt werd alom benadrukt toen Marco Kroon in 2009 door koningin Beatrix tot ridder werd geslagen. Zoiets was immers in vele decennia niet meer gebeurd. Dat Kroon in de jaren daarna langzaam maar zeker onder het gewicht zou bezwijken, kon toen nog niemand voorzien. 

Er staat meer op het spel dan Kroons reputatie. Het gaat hier ook om de goede naam van Defensie en die van het Koninklijk Huis. Beide instanties bleven de afgelopen jaren vierkant achter Kroon staan, hoe ingewikkeld hij het voor zichzelf soms ook wist te maken. Nooit werd van officiële zijde gehint op het intrekken van de Orde.

Tot vandaag. Het bericht dat Kroon door het Openbaar Ministerie daadwerkelijk wordt vervolgd wegens mishandeling van een agent, ging gepaard met de mededeling dat Defensie hem voorlopig schorst. De komende tijd zal hij niet publiekelijk optreden in uniform en niet aanwezig zijn bij officiële gelegenheden zoals de dodenherdenking op 4 mei. 

Of die schorsing definitief wordt en hij het ridderschap verliest, hangt af van de uitkomst van de rechtszaak. Wanneer Kroon wordt voorgeleid voor de militaire kamer in Arnhem is nog niet duidelijk. Premier Rutte wilde vrijdagmiddag niet speculeren, maar benadrukte wel dat aan Kroons daden in Afghanistan nu niet opeens wordt getwijfeld: ‘De orde is niet uitgereikt aan een heilige maar aan een held.’

EN DAN DIT NOG

Thom de Graaf, vice-voorzitter van de Raad van State, greep zijn eerste jaarverslag aan voor een waarschuwing aan kabinet en Kamer: reuze nuttig voor het denkproces, al die ‘overlegtafels’ en onderhandelingen in de polder van tegenwoordig, maar het is niet de bedoeling dat de volksvertegenwoordiging vervolgens voor voldongen feiten wordt gesteld. ‘De wetgever is geen stempelmachine van akkoorden', aldus De Graaf vandaag in gesprek met de Volkskrant ‘Burgers mogen erop vertrouwen dat hun vertegenwoordigers zelf bij de totstandkoming van wetten ­betrokken zijn en toetsen aan het algemeen belang, in plaats van dat over te dragen aan belangenbehartigers.’

Thom de Graaf van de Raad van State donderdag in Den Haag. Beeld ANP - Remko de Waal

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.