De schone schijn van de emancipatie

De Samsonite-koffer aan het fietsstuur en een, al dan niet gevuld, kinderzitje achterop, en racen maar. Dat is het dynamische beeld van emancipatie in Nederland....

Donderdag brak in Amsterdam op het jaarcongres van Avanta, het blad voor de zakelijke grrrl, menig vrouw zich er het hoofd over. Een feest van elegante jasjes en laarsjes, geen tuinbroek te zien. Niks feministisch gezeur, maar vrouwen die geloven in persoonlijke keuzevrijheid en kracht. In de workshops over 'onthaasting' en de 'kracht van humor' was het, zoals gastvrouw Chazia Mourali samenvatte, aangenaam toeven.

'Maar', pookte Mourali de gemoederen vaardig op, 'in de wandelgangen hoor ik vrouwen die het in hun organisatie voor gezien houden en niet meer geloven dat er iets valt te veranderen. Moeten we niet weer eens ouderwets kwaad worden?'

Met de emancipatie is het als met het klassieke glas water dat halfvol, maar ook halfleeg is te noemen. Nederland heeft de algemeen bekende achterstand van vrouwen op de arbeidsmarkt flink ingelopen, maar vrouwen in de top zijn zeldzaam. De Emancipatiemonitor 2000, die van kabinetswege de emancipatoire voortgang meet, toont aan dat bij de 25 grootste bedrijven nog geen enkele vrouw in de top zit. In de ambtelijke top maken heren exclusief de dienst uit.

In de politiek ligt het anders. Ruim eenderde van de Kamerleden en staatssecretarissen is vrouw, in het kabinet is een kwart van de bewindslieden van het vrouwelijk geslacht. Cijfers die mede op conto van het vaak verguisde systeem van 'quotering' kunnen worden bijgeschreven.

Als talent niet vanzelf op de juiste posities belandt, moet je het systeem dwingen door er naar te zoeken. 'Quotering in het bedrijfsleven dus', meent Marjet van Zuijlen, ex-PvdA politica en nu headhunter bij Deloitte en Touche.

Dat lijkt geen overbodige luxe: in de 100 grootste bedrijven bestaat 4 procent van de raden van bestuur of commissarissen uit vrouwen. In de Avanta-tophonderd van machtigste vrouwen staat dit jaar de in commissariaten grossierende Belgische Lutgart van den Berghe nummer 1. Toch relativeert zij haar positie.

Willen vrouwen wel macht? Ze lijken er niet dol op. Toch bezweren de schaarse topvrouwen dat het bovenin helemaal niet eng is of zwaar, maar vooral leuk.

Voorlopig lijken vrouwen eerder geneigd te wijken voor het 'glazen plafond', en te kiezen voor de alternatieve route van het eigen kleine bedrijf. Geen lastige chefs meer, geen ondoordringbare hiërarchie, maar baas in eigen bedrijf. Leuk, maar kleine bedrijfjes floreren bij de gratie van de machtige economie, van mannen. Om macht een keuze te laten zijn, bedoelde Mourali, moet ze eerst worden verworven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden