VIER VRAGENSCHOLEN DICHT OM VIRUS

De scholen dicht, wat is daar de zin van?

Vanaf maandag houden de scholen de deuren gesloten om het covid-19-virus te stoppen. Maar het debat erover is verwarrend: volgens sommige experts maakt een schoolsluiting nauwelijks verschil, andere zijn juist vóór. Wat zeggen wetenschappers over het nut van sluiten?

De scholen sluiten hun deuren om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Maar heeft dat ook effect?Beeld ANP

Kunnen kinderen ook ziek worden van het coronavirus?

Ja, dat kan. In een inventarisatie van ruim 55 duizend Chinese patiëntendossiers, net afgerond door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), was de jongste patiënt een baby van twee dagen oud. Van alle patiënten was 2,4 procent minderjarig. En bij een analyse van 183 gezinnen met een coronageval in hun midden, wederom in China, bleek dat kinderen net zo gemakkelijk het coronavirus kregen als volwassenen.

Maar dan is de schoolsluiting toch logisch?

Op het eerste gezicht wel. Toen in 1918 de Spaanse Griep over de wereld raasde, was er beduidend minder sterfte in de Amerikaanse stad St. Louis, waar men voor de piek van de epidemie de scholen sloot, dan in Pittsburgh, waar de scholen pas een week na het hoogtepunt van de uitbraak dicht gingen. En een analyse van alle schoolsluitingen tijdens de grieppandemie van 2009 wees uit dat de maatregel inderdaad vaak besmettingen scheelde.

‘Proactief de scholen sluiten, voordat er ziektegevallen zijn, is aantoonbaar een van de krachtigste niet-medicinale interventies die we kennen’, zei Yale-onderzoeker Nicholas Christakis vorige week dan ook tegen het Amerikaanse wetenschapsblad Science. Alleen al omdat er dan ook geen ouders, grootouders en leerkrachten meer bij elkaar komen en ziektekiemen aan elkaar overdragen.

Waarom zijn er dan toch experts die tegenstribbelen?

Omdat het nieuwe coronavirus een heel andere ziekte veroorzaakt dan de griep. Een ziekte waarbij niet zozeer kinderen de hoofdrol spelen bij de verspreiding maar juist volwassenen, neemt men aan. ‘De grootste vraag’, zegt epidemioloog Patricia Bruijning van het UMC Utrecht, ‘is of kinderen bij dit virus wel zo besmettelijk zijn voor anderen. En daarvoor zijn echt nog heel weinig aanwijzingen.’

Kinderen krijgen over het algemeen slechts milde klachten. Ook dat verklaart het lage aantal jonge patiëntjes in China: in de meeste inventarisaties telt men pas als ‘patiënt’ bij koorts. Iedereen die slechts een beetje verkouden is, valt daardoor buiten de boot.

Aan de ene kant is dat alle reden om op te passen, zegt onder anderen arts-microbioloog Bram Diederen van het Bravis Ziekenhuis in Roosendaal. ‘Je hoest drie keer en je bent het virus kwijt. Maar misschien heb je dan wel je gezinsleden besmet’, schetst hij. ‘Ik vermoed dat kinderen en jongvolwassenen een veel grotere rol spelen in de verspreiding dat we nu aannemen.’

Maar hard bewijs voor die stelling ontbreekt. In China kon de WHO-missie geen enkel geval vinden waarbij een kind het coronavirus had overgedragen op een volwassene. ‘Bij kinderen blijkt de covid-19-overdracht beperkt’, schrijft de WHO daarom in haar rapport.

En de onderzoeken die aangeven dat het in 2009 in elk geval hielp om de scholen te sluiten? Die gaan over griep. Bovendien: ‘Soms was onduidelijk in hoeverre de schoolsluiting bijdroeg aan de vermindering van gevallen’moeten de onderzoekers toegeven.

‘In de praktijk is het heel moeilijk om precies te destilleren wat de bijdrage is geweest van de schoolsluiting, en wat van de andere maatregelen die men ook nam’, zegt Bruijning.

Als kinderen zulke milde klachten krijgen: er ligt toch ook een 16-jarige op de intensive care?

Dat klopt. In het Sophia Kinderziekenhuis ligt de 16-jarige Sehraz uit Breda, met ernstige complicaties van het covid-19-virus. De jongen was voor zover bekend kerngezond, tot hij op 5 maart hoofdpijn en maagklachten kreeg. Vanaf dat moment werd hij steeds ernstiger ziek, vertelde zijn familie aan RTL Nieuws.

Huiveringwekkend, maar ‘waarschijnlijk heeft deze jongen ongelooflijke pech, en is er een of andere reden waarom hij zo heftig reageert op dit virus die we niet begrijpen’, zegt Bruijning, die tevens kinderarts is. Ze wijst erop dat er ieder jaar ook ergens in het land een of enkele kinderen overlijden aan de gewone seizoensgriep. ‘Om redenen waar je nooit achter komt’, zegt ze.

Door de bank genomen is het geval van Sehraz – en andere jonge patiënten in het buitenland – echter vooral uitzondering. Bij een grote inventarisatie van 72 duizend Chinese patiënten bleek dat van de tieners ‘slechts’ 0,2 procent overleed. Bij de kinderen onder de tien waren zelfs helemaal geen sterfgevallen te betreuren.

Niettemin zijn dat nog altijd zo’n 145 overleden tieners. Bij een grote uitbraak met veel ziektegevallen worden ook de zeldzame uitzonderingen opeens akelig ‘gewoon’.

Lees ook

In Brabant minder ziekenhuisopnamen, ‘maar tweede, grotere corona-golf komt eraan’ Sinds twee dagen daalt het aantal opgenomen coronapatiënten in Brabantse ziekenhuizen. De piek van de carnavalsgolf is mogelijk voorbij, maar in de rest van het land neemt het aantal ziekenhuisopnamen juist toe. ‘Hoe heftig dat gaat worden, weten we niet. De komende dagen zijn daarin cruciaal.’

Artsen vrezen het ergste: ‘Je schrikt ervan hoe weerloos we zijn’ In enkele dagen is het aantal coronapatiënten enorm toegenomen. In Brabant komen de grenzen van de opnamecapaciteit al in zicht. ‘Het is een reëel scenario dat we binnenkort 80-plussers niet meer kunnen opnemen.’

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden