De schildpadsoep is op, geen Chinese in Göteborg te bekennen

De Chinese oorlogsbuit bij de WK van twee jaar geleden in Stuttgart was buiten proportie. Het barbaarse 'leger van Ma Junren' schoot records aan flarden en leek voor onbepaalde tijd de vrouwenatletiek in krijgsgevangenschap te zullen houden....

Van onze verslaggever

Hans van Wissen

GÖTEBORG

Gisteren viel op de 1500 en 10.000 meter geen Chinese meer te bekennen. De zeges gingen naar de Algerijnse Hassiba Boulmerka en de Portugese Fernanda Ribeiro.

Achteraf lijkt het hoogst onwaarschijnlijk dat de schildpadsoep van Ma Junren geen dubieuze ingrediënten heeft bevat. De wonderkok zelf stipuleerde steeds dat een ongewoon zware training tot de Chinese successen had geleid. Zijn slaafjes legden op grote hoogte een marathon per dag af en zo kweekte je vanzelf een superieur type loopster. Maar de man was nog niet aan hoogmoedswaanzin en dictatoriale neigingen ten onder gegaan, of zijn voormalige pupillen zouden niet meer geweten hebben hoe ze verder moesten. Dat ligt niet erg voor de hand.

Als een marathon per dag de enige voorwaarde was geweest, zou Junxia Wang, die een nieuw 'leger' poogde te vormen, die marathon natuurlijk ook hebben kunnen voorschrijven. Maar Liu Dong, die in Stuttgart de 1500 meter won, en Wang zelf, twee jaar geleden heerseres op de tien kilometer met een fabelachtig wereldrecord van 29.31,78, kwijnden plotseling weg. Ze deden nog wel een poging hard te lopen maar wisten in de verste verte niet hun oude niveau te halen.

Kortom, de Chinese episode was, misschien ook door de verscherpte dopingcontrole, snel voorbij en gisteren mocht bij de WK in ieder geval op de 1500 meter een oude bekende de draad van weleer opnemen. Tot haar uitzinnige vreugde behaalde de Algerijnse Hassiba Boulmerka voor de tweede maal in haar loopbaan de wereldtitel.

Vier jaar geleden werden Boulmerka en haar triomf van Tokyo in eigen land zowel door fundamentalisten als emancipatoire groepen symbolen in de propaganda-oorlog, die woede in het steeds scherper wordende conflict tussen het FIS en de democraten.

In fundamentalistische kringen werd het 'schaamteloos' genoemd hoe Boulmerka 'halfnaakt had rondgelopen terwijl de hele wereld toekeek.' Ze had een sluier moeten dragen, maar Boulmerka zei: 'Ik ga toch ook niet met een korte broek de moskee in.' De kritiek verstomde er niet door.

Vrouwengroepen daarentegen beschouwden Boulmerka als een voorvechtster van gelijke rechten. Op vele Algerijnse muren verscheen de tekst: 'Boulmerka had haar vaders volmacht niet nodig.'

Dat had ze inderdaad niet. De chauffeur en voormalige Frans ingezetene had weliswaar liever gezien dat zijn dochter advocate was geworden, dat ambieerde ze zelf ook, doch toen haar sportleraar hem van Hassiba's uitzonderlijke capaciteiten overtuigde, maakte hij geen bezwaar meer.

Boulmerka probeerde zich na Tokyo aan de ideologische strijd te onttrekken door met nadruk te beweren dat de islam haar drijvende kracht was ('Een manier van leven, maar geen regime'), maar toen begin 1992 de verkiezingen naderden, overwoog ze naar Frankrijk uit te wijken toen het Islamitisch Reddingsfront dreigde te zullen winnen. De afloop is bekend, het FIS won inderdaad maar kwam niet aan de macht.

De geschiedenis van Tokyo herhaalde zich na haar fenomenale Olympische overwinning in Barcelona maar inmiddels was er ook een zekere gewenning opgetreden. Algerije was trotser op de hardlopende dochter dan een jaar eerder.

Ze kreeg, met Nourredine Morceli, de huidige wereldrecordhouder op de 1500 meter, de 'Medaille voor Nationale Verdienste' en richtte zelf een door de overheid gesteunde stichting op ten behoeve van werklozen en gehandicapten. Ze was een begrip geworden.

Een begrip dat evenwel in de vergetelheid dreigde te raken door het Chinese geweld. In Stuttgart werd ze onopvallend derde, het jaar erna ging verloren door blessures. Maar gisteren stond ze weer in volle glorie bovenaan het podium. Ze had de dit jaar ongeslagen Kelly Holmes en de Portugese Carla Sacramento geen schijn van kans gegeven.

Dat was vooral te danken aan het gebrek aan zelfkennis van de Jamaïcaanse Yvonne Graham, die al spoedig het initiatief overnam van de oude Amerikaanse Ruth Wysocki en die vermoedelijk dacht van kop af te kunnen winnen. Boulmerka nestelde zich al vrijwel meteen op de tweede plaats, ging er op 1200 meter vandoor en kon, op niet mis te verstane afstand achtervolgd door Holmes en Sacramento, al spoedig de Algerijnse vlag tegen haar lippen drukken.

De jonge Carla Sacramento, een vertederend meisje van pas 22 jaar, gaf met haar derde plaats een fraai vervolg aan het marathonsucces van haar landgenote Machada, maar nog meer cachet kreeg het Portugese vrouwenlopen door de verbluffende tien kilometer-race van de bescheiden Fernanda Ribeiro.

Nog geen twee weken nadat ze in Hechtel het wereldrecord op de vijf kilometer had verbeterd, schudde ze nu op de dubbele afstand de Afrikaanse top, Derarta Tulu en Tecla Larupe, van zich af.

De Afrikaanse lopers worden nogal eens weggehoond dan wel geprezen vanwege hun taktisch onbenul. Maar bij de loopsters is van dat onbenul absoluut geen sprake. Tulu, Larupe en de rest van de schare wisten dat Ribeiro in de vorm van haar 26-jarige leven verkeerde en drongen de Portugese krullebol al na luttele meters de leiding op.

Op haar beurt voelde die er weinig voor 25 ronden voorop te lopen, zodat ze onmiddellijk vertraagde. Het veld van twintig atletes kwam er bijna door tot stilstand en de eerste ronde werd afgelegd in 86 seconden, een tijd van atletiekbestuurders of sportjournalisten.

Uiteindelijk offerde die arme Britse Lic McColgan zich maar weer op, wetend dat ze in de eindfase toch weinig te verhapstukken zou hebben. De Schotse Yvonne Murray, die mogelijk wel een kansje had kunnen wagen, was al even beklagenswaardig. Na 3300 meter kreeg ze een zodanige dreun van de Italiaanse Maria Guida dat ze tegen de baan smakte en een hoge eindklassering kon vergeten.

Op dat moment was de Zuidafrikaanse Elena Meyer, gevolgd door Ribeiro, met een uitlooppoging bezig die het tempo enorm opjoeg. De kilometer ging in 2.56, maar halverwege was er een hergroepering: Tulu, Lorupe en Guida sloten aan. Ribeiro nam de leiding over en weigerde die nog prijs te geven, al klinkt dat eenvoudiger dan het was

Vooral de sierlijk lopende Ethiopische Tulu, twee jaar geleden Olympisch kampioene en inmiddels een vermogende vrouw, met een huis in Arusi en een hotel in Addis Abeba, achtervolgde Ribeiro ongelooflijk vasthoudend. De Kenyaanse Tecla Larupe, vorig jaar winnares van de New York marathon, capituleerde op één ronde voor de finish.

Ribeiro liet haar krachtige benen op 250 meter de beslissende demarrage plaatsen. De Europees kampioene van vorig jaar bleek met een 'negative split' te hebben gelopen, de tweede helft van de race ging in 15 minuuut 14, haar eindtijd (31.04,99) was de beste van het seizoen.

'Ik heb de juiste voorbereiding gehad', stelde ze schuchter vast, 'ik ben nu Europees- en wereldkampioene, hopelijk kan ik de reeks completeren in Atlanta.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden