De schade

Fotoredacteur Frank Schallmaier kijkt met vijf verzamelingen terug op het afgelopen jaar. Deel 3: Bombardementen in Syrië.

Dit is de werkelijkheid onder de wolken en rookpluimen van de vorige pagina's. Dit zijn Aleppo, Idlib, Habit, Ma'arrat al-Numan en buitenwijken van Damascus. Vergelijk de beelden met die van de Eerste Wereldoorlog, komend jaar een volle eeuw geleden. Kapot geschoten steden: Ieper, Lens, Arras. Het is alsof de verwoesting in vergelijking met zo'n honderd jaar geleden wat minder volslagen is. De gevels zijn ingestort, maar veel karkassen staan nog overeind.


Voor de getroffenen maakt het weinig verschil. De overlevenden bewegen zich net als toen als schimmen door de rook en het stof. Gewond, murw, in shock, boos. Zal iemand nog eens de veerkracht kunnen opbrengen het bed op de foto hieronder te verschonen, het stof van de naaimachine te blazen en de vloer even aan te vegen?


Sommige beelden op deze pagina's zijn van dezelfde personen die eerst op afstand de rookpluimen vastlegden. Ze struikelen nu over het puin, in het kielzog van de bewoners. Op YouTube zeggen ze dat Allah groot is. Je hoort de verbijstering in hun stem. De compassie met de bevolking en de ontzetting of de woede over de aanval wedijveren met de opwinding over de wetenschap dat ze een verhaal hebben.


Persbureaus die dergelijk materiaal afnemen en verspreiden, zeggen voorzichtig te handelen, bang als ze zijn misbruikt te worden in de propagandaoorlog die ook woedt tussen de strijdende partijen. Als de herkomst, de data en de locatie zijn geverifieerd, melden ze dat expliciet. Als dergelijke informatie niet zeker is, melden ze dat ook. Ze houden slagen om de arm bij verwijzingen naar de daders. 'Rook stijgt op na een aanval waarvan activisten zeggen dat die werd uitgevoerd door troepen die loyaal zijn aan president Assad.'


De bommen en granaten op de Syrische steden en dorpen zijn afkomstig uit respectievelijk vliegtuigen en vuurmonden van de artillerie. De barrel bomb wint terrein. Helikopters laten boven woonwijken en marktpleinen vaten vallen die zijn gevuld met een mengsel van TNT, olie en scherpe schilfers van metaal. Deskundigen zeggen dat deze projectielen meer slachtoffers maken dan mortiergranaten en bommen, vandaar.


Op de vorige pagina's ziet u de bijbehorende explosies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden