De schaarkruk

Ernst Haaksma uit Den Haag aan de lijn. Of we ons hem nog herinneren. Nee, maar laten we nog even beleefd blijven....

Martijn van Calmthout

Herbst maakte een houten kruk met een zo onregelmatig zitvlak en zulke scheve poten, dat de gebruiker er vanzelf een positie op zou zoeken die hem rechtop deed zitten. Verkochten als warme broodjes. Kon niet kloppen, vond Haaksma destijds luid en duidelijk.

En nu? Nu heeft Haaksma, zelf ook fysiotherapeut en eigenaar van de firma Back Quality Ergonomics, een Europees octrooi (EP 0672370) op zijn eigen kruk tegen lage rugpijn. De schaarkruk die Dynamic heet. Ook een allemanskruk. Maar dan een goeie, bezweert de uitvinder.

Hij legt uit. 'Kijk naar wat een zittend mens het liefste doet. Als hij aan tafel een brief schrijft, gaat hij vanzelf op het puntje van zijn stoel zitten, soms met de achterpoten van de grond. Maar dat is actief zitten en dat houd je niet bijzonder lang vol.

'Anderzijds hebben ontspannen mensen op een stoel de neiging met gekromde rug op de achterpoten te wippen, zodat de zitting iets achterover helt.'

In beide situaties zoekt de zitter onbewust zithoudingen op die vage pijnprikkels wegnemen en de spieren minimaal belasten. Denkt Haaksma. En hij maakte het ook op uit het proefschrift van biomechanicus Goossens van de Erasmus Universiteit Rotterdam, met wie hij tegenwoordig in een heus studieclubje over rugproblemen zit. Collega Herbst uit Zwolle negeert al jaren verzoeken van dat clubje om eens te komen uitleggen waarom zijn houten allemanskruk wél werkt. Haaksma: 'Want als dat zo is, wil ik best begrijpen waarom.'

Haaksma kwam met zijn idee terecht bij constructeur Corno Hooymans uit Roelofarendsveen, die een stoel verzon die beide favoriete zithoudingen vanzelf aanbiedt als de zitter zijn bekken kantelt. Naar voren gekanteld helt de zitting iets, wat de rug rechtop zet. En naar achteren gekanteld komt de rugsteun naar voren, om de ruggengraat niet helemaal te laten doorbuigen.

Daartoe zijn de met kunstleer gepolsterde, zadelvormige zitting en de rugleuning beweegbaar, maar verbonden via een ingenieus schaarmechaniek. Daarin zitten enkele afstelbare gasveren, die op het gewicht en de afmetingen van de zitter moeten worden ingesteld voor het beste resultaat. Gezonde schaarzitters hebben minder rugklachten, en zitters met rugklachten lijken hun klachten te vergeten.

Haaksma heeft een netwerk van collega-fysiotherapeuten in den lande die degeen die een Dynamic aanschaft - voor 1475 gulden ex BTW, vergoed door sommige ziekenfondsen - erop leren zitten. De Haagse bedenker kreeg in 1995 Nederlands octrooi, min of meer tot zijn verbazing, want onwillekeurig was de gedachte dat op het zitvlak alles al eens verzonnen is.

Een kwart van de Nederlandse tandartsen, qua lage rugklachten een zeer beruchte groep, zit al op een Dynamic. In Duitsland is er belangstelling. En via de stoelen die Haaksma voor de black-jacktafels van Holland Casino levert, heeft hij ook net een proefopdracht in Las Vegas. Gaat hij zelf brengen, natuurlijk. De handel zit in elk geval goed.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden