De rust van Le Poët-Laval greep Reve naar de keel

Tussen zijn jaren in Greonterp en in het Belgische Machelen woonde Gerard Reve in Frankrijk. Zijn huis, La Grace, lag er aan de D540....

Le Dépanneur is de dorpswinkel van Le Poët-Laval, het gehucht in de Drôme Provençale waar Reve 35 jaar geleden neerstreek voor zijn Franse jaren. Hij verruilde het Friese platteland - de Dorpsweg in Greonterp - voor de lavendelvelden en wijngaarden tussen de heuvels van zuidelijk Frankrijk.

Zijn nieuwe residentie, die hij La Grace doopte, lag aan de D540, de weg door de vallei van Montélimar naar Dieulefit.

Op een warme zuidelijke zomerdag ben ik er een keer langs gereden, benieuwd hoe de Geliefde Volksschrijver daar zou wonen. De bundel Brieven aan Matroos Vosch 1975-1992 in de hand, waarin Reve huiselijk relaas doet van een Franse periode vol dranklust, getob, vrolijkheid en door amfetaminepillen ('peppers') aangedreven kluslust.

Het gebeurde allemaal in La Grace beneden in het dal en op zijn 'Geheim Landgoed', Reves prachtige bergbunker, eigenhandig opgemetseld en afgevoegd, hoog in de heuvels boven Le Poët-Laval gelegen, bijna een uur klimmen over een kronkelend weggetje. Wie het pad kent, weet dat het een godswonder is dat de schrijver er in al die jaren slechts één enkele keer van af raakte.

La Grace is eenvoudiger bereikbaar. Het ligt midden in de dorpskom, op een minuut lopen van de brievenbus waar Reve zijn vele brieven postte. Een kloek, wat somber Frans dorpshuis met aangebouwde schuur en een grote boomgaard als achtertuin. Voor grenst de woning aan de oude Route Départementale, die tegenwoordig weinig verkeer meer ziet omdat er een nieuwe rondweg is aangelegd.

Schuin tegenover La Grace ligt Le Dépanneur. Open van 's ochtends acht tot 's avonds negen, ook op zondag. 'Découvrez la Carte Fidélité', zo prijst de reclamefolder de kaart aan waarmee vaste klanten een kleine korting op de boodschappen kunnen krijgen.

Ze zagen Reve en levensgezel Joop Schafthuizen - Matroos Vosch - vroeger vaak in de winkel. De klandizie dateert van vele jaren her, voordat het stel zich in België vestigde. Ze staken de weg over om stokbrood en beleg te halen, rookwaren en wijn. Want gedronken werd er, in huize Reve. Twee flesjes per dag was nog matig.

De alleszins drinkbare tafelwijn van een wijngaard verderop in de vallei kost bij Le Dépanneur slechts een euro per liter. En mevrouw Dépanneur maakt ook afhaalmaaltijden: ragout d'agneau, blanquette de dinde à la crème, coq au vin, canard, couscous, tripes of paella.

Het was een hele toer geweest, de grote verhuizing naar Frankrijk. De afgelegen locatie bracht Reve ertoe op 46-jarige leeftijd nog het rijbewijs te halen, in Greonterp. 'Vanavond heb ik mijn vierde rijles. In een auto, bedoel ik', schrijft hij begin 1970.

Vervolgens wordt een Citroen HY-bestelwagen aangeschaft, die met behulp van wandisolatie, gaskachel, keukentje, tafel, tapijt en britsen wordt omgebouwd tot een alleszins comfortabele woonwagen. In Le Poët-Laval en omstreken wordt de witte bus, die goed van pas komt bij de voortdurende verbouwingen, een bekende verschijning.

Verbouwen, drinken en - vaak moeizaam - schrijven kenmerken de Franse jaren. Het dorpse leven in de Drôme boeit Reve niet zo, al kan hij genieten van zijn veste boven op de berg, de bouwval die hij met taaie arbeid in de brandende zon zelf restaureerde. 'Het is wonderlijk, dat er voor mij van het Geheime Landgoed zulk een weldadige invoed uitgaat' , schrijft hij. 'Ik denk wel eens dat het huisje al mijn (liefdes)ellende van de jaren 69 tot circa 75 symboliseert, maar ook de overwinning op die ellende. En, zonder er veel bij na te denken, heb ik het voor mij ideale huis gebouwd.'

Reve is slechts een deel van het jaar in Le Poët-Laval. De dorpse eenzaamheid grijpt hem steeds meer naar de keel. 'Het is wel goed dat je Vrijdag terug komt, want ik verlang erg naar je en voel me niet zo geweldig hier alleen', schrijft hij in april 1977 aan Joop. 'Jij hebt in Schiedam tenminste nog echte aanspraak, ik alleen maar wat gelul over niets met de buren. Wel is het formidabel mooi weder'.

En in 1979 aan zijn Amsterdamse huisarts Jan Groothuyse, die hem trouw van peppers bleef voorzien: 'Het isolement is hier iets te volledig. We moeten er iets op vinden: wat frequenter naar het Vaderland, of af en toe wat goed geselecteerd Nederlands bezoek.'

Je kunt het je goed voorstellen, als je op een mooie avond op een bankje op het pleintje bij de voormalige brievenbus van Gerard Reve zit. Als Le Dépanneur even na negenen de deur sluit, wordt het wel erg rustig aan de oude D540.

Hans Moleman

Meer over