Weblog

De Russische propaganda doodt

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Bloemen op de plaats waar Nemtsov werd vermoord. Foto AP

9 juni 2015, 21:53

De Russische propaganda doodt

Journaliste Zjanna Nemtsova, dochter van de in februari vermoorde oppositiepoliticus Boris Nemtsov, heeft na bedreigingen Rusland verlaten. Hieronder citaten uit een opiniestuk van Nemtsova, dat gisteren verscheen in de Russische zakenkrant Vedomosti.

De Russische propaganda doodt. Ze doodt niet alleen de redelijkheid en het gezonde verstand, maar doodt ook letterlijk. De tragische dood van mijn vader op 27 februari 2015 was een politieke afrekening waarvoor de medewerkers van de staatsmedia de verantwoordelijkheid dragen. Jarenlang hebben die de haat tegen hem en de oppositie aangewakkerd door hen af te schilderen als ‘landverraders’.

Op zichzelf is propaganda geen misdaad. Propaganda maakt nu eenmaal deel uit van de hedendaagse realiteit. Maar het is wel een misdaad om propaganda te gebruiken om aan te zetten tot onwettige daden, geweld en oorlog. Precies daarvoor veroordeelde een internationaal tribunaal de aanstichters van de etnische slachting in Rwanda tot levenslange gevangenisstraffen. De genocide op de Tutsi’s werd mogelijk doordat leden van deze bevolkingsgroep werden ‘ontmenselijkt’ door de Hutu-media. Tutsi’s werden kakkerlakken genoemd.

Veel uitingen van de Russische media die onder controle staan van het Kremlin doen denken aan de retoriek van de Afrikaanse propagandisten. In plaats van de Tutsi’s figureren daar de liberalen, de oppositie, het Westen, de ‘Kievse junta’, terwijl de rol van de Hutu’s wordt gespeeld door de ‘Russische patriotten’. De informatiemachine van Poetin gebruikt, net als die van het nazibewind en de Hutu-media, misdadige propagandamiddelen en zaait haat, met als gevolg geweld en terreur. De voornaamste methode die zij hanteert is ontmenselijking. Daardoor wordt het makkelijker een morele grens te overschrijden en het innerlijke verbod op moord weg te nemen. Het is maar een kleine stap van het afschilderen van mensen als ‘aliens’, ‘kakkerlakken’ en ‘landverraders’ naar het vermoorden van ongewenste figuren.

De Poetingetrouwe media zetten ook aan tot andere misdaden: het aanmoedigen van huurlingen, deelname aan de oorlog in Oekraïne en geweld tegen de oppositie. Het resultaat is de dood van duizenden mensen in de Donbas en aanvallen op oppositieleden en mensenrechtenactivisten in Moskou, Tsjetsjenië en elders. Mijn vader werd ook het slachtoffer van die haatpropaganda.

Ook de agressie tegen Oekraïne begon als een propagandaoorlog. Onder de Russisch sprekende bevolking werden geruchten verspreid dat de nieuwe Oekraïense machthebbers van plan waren hen te onderdrukken. De bevolking van Rusland werd opgeroepen hun broeders te beschermen. Dat gaf de stoot tot de separatistische beweging in Oekraïne en de militaire steun van vrijwilligers uit Rusland.

Het gevaar is dat de door de overheid begonnen haatcampagne een nieuwe golf van geweld uitlokt waarop niemand meer greep heeft. Het enige middel om een halt toe te roepen aan die straffeloze, misdadige propaganda is sancties in te stellen tegen de medewerkers van de belangrijkste Russische televisiekanalen.

Zjanna Nemtsova (Vertaling: Bert Lanting)

Zjanna Nemtsova

5 juni 2015, 16:19

Politico

Meer dan zeven van de tien Amerikanen vinden dat immigranten zonder documenten toestemming zouden moeten krijgen om legaal in de Verenigde Staten te blijven, meldt Politico.com op grond van een opiniepeiling van Pew Research Center.

Onder de 72 procent van de respondenten die vinden dat het verblijf van illegalen in de Verenigde Staten gelegaliseerd moet worden, zitten 80 procent van de Democratische respondenten, 76 procent van de ‘onafhankelijke’ en 56 procent van de Republikeinse respondenten.

Van de groep die voor het legaliseren is, vindt 42 procent dat illegalen ook de Amerikaanse nationaliteit moeten kunnen krijgen, terwijl 26 procent het houdt op een verblijfsvergunning en ruim een kwart vindt dat deze immigranten uiteindelijk moeten vertrekken.

Van de Republikeinse respondenten vindt 58 procent dat het legaliseren van illegale immigranten een beloning is van een onwettige daad. Minder dan een kwart van de Democraten en eenderde van de onafhankelijke kiezers ziet dat ook zo.

Een krappe meerderheid, 51 procent van de respondenten, vindt dat immigranten het land versterken, vergeleken met 41 procent die vinden van niet. De meeste respondenten vinde dat de legale immigratie in Amerika op het huidige peil moet blijven, 31 procent wil dat het minder wordt en 24 procent ziet graag meer legale immigranten naar de Verenigde Staten komen.

1 juni 2015, 17:06

National Review

Wat is er met het NEE gebeurd?

In de National Review citeert redacteur Andrew Stuttaford het Britse Conservatieve lid van het Europees Parlement Daniel Hannan, die eraan herinnert dat het tien jaar geleden is dat de Franse kiezers met 55 tegen 45 procent ‘nee’ zeiden tegen de Europese Grondwet: ‘Drie dagen later werd dat ‘nee’ gevolgd door een nog nadrukkelijker Nederlands ‘nee’: 62 tegen 38 procent. In heel Europa slaakten democraten een zucht van verlichting. Het leek erop dat het federale project een definitief halt was toegeroepen. Maar wat blijkt tien jaar later? Dat elke, maar dan ook elke maatregel die deel uitmaakte van die Europese Grondwet is ingevoerd: een Europese president, een EU-minister van Buitenlandse Zaken met diplomatiek corps (…), een ‘bruggetje’-clausule die verdere integratie mogelijk maakt zonder dat nieuwe verdragen nodig zijn, meer stemmen bij meerderheid, minder nationale veto’s, de hele santekraam.’

Het volk had gesproken, constateert Stuttaford, maar het volk zou genegeerd worden. Post-democratie, het woord zegt het al. Misschien is het de moeite waard eraan te herinneren wat Jean-Claude Juncker, destijds premier van het machtige Luxemburg, nu voorzitter van de Europese Commissie, destijds zei: Als het ‘ja’ wordt, zeggen we ‘we gaan door!’, en als het ‘nee’ wordt, zeggen we ‘we zullen doorgaan’.

Stuttaford heeft in de Britse Guardian een artikel gelezen van de voormalige topvrouw van Le Monde, Natalie Nougayrède. Zij herinnert zich hoe het Franse referendum ‘gruwelijk fout afliep’ en adviseert de Britse premier David Cameron hieruit lessen te trekken voor het Britse referendum over het lidmaatschap van de EU in 2016 of 2017: ‘In 2005 werden de Fransen niet zozeer geconfronteerd met een keuze, maar met een puzzel. In plaats van de zaken kort en simpel te houden, kregen de kiezers een enorme berg literatuur te verwerken: een boek van 191 pagina’s met niet minder dan 448 artikelen, 36 protocollen en 50 verklaringen. De bedoeling was de kiezers zo volledig mogelijk te informeren. Het resultaat was totale verwarring. Sommige kiezers voelden zich bedreigd: als deze documenten zo ingewikkeld zijn dat ze alleen door deskundigen begrepen kunnen worden, heeft de regering zeker iets te verbergen. Voor Cameron is het dus cruciaal hoe hij de resultaten van zijn heronderhandelingsstrategie met de EU gaat presenteren. Uitweiden over de technische aspecten van uittreden kan riskant zijn.’

Want ‘kort en simpel’ is alles wat kiezers aankunnen, sneert Stuttaford. Als voorbeeld van wat Nougayrède bedoelt, citeert hij de volgende passage uit haar Guardian-artikel: ‘Ik denk dat Cameron in zijn Bloomberg-speech van januari 2013 een sterk argument gaf voor het Britse lidmaatschap. Toen hij zich richtte tot degenen die willen dat Groot-Brittannië het voorbeeld volgt van Noorwegen - een land dat deel uitmaakt van de gemeenschappelijke markt maar buiten de EU is gebleven – benadrukte hij dat Noorwegen ‘niets te zeggen heeft over de regels’ in de EU, ‘het moet de instructies gewoon uitvoeren’.

Noorwegen betaalt dus voor deelname aan een club waar het geen enkele invloed op kan uitoefenen. Dat argument kan veel aarzelende kiezers overhalen.’

Maar het is ook een leugen, vindt Stuttaford.

28 mei 2015, 13:35

De maximale hypotheek voor Nederlandse huizenkopers moet na 2018 stapsgewijs verder dalen naar 90 procent. Wat is het effect voor jongeren?

Goed plan?
‘Het is goed om niet te veel te lenen. We weten dat jongeren kwetsbaar zijn als het gaat om te hoge leningen en schulden.’

Waarom is dat?
‘Je bent kwetsbaarder aan het begin van je wooncarrière. Zeker als je bijvoorbeeld ook nog een studielening hebt. Of een huis hebt gekocht met je ex-partner. In die wispelturige levensfase is het niet prettig om afhankelijk te zijn van de waarde van een onderpand.’

Wat is de andere kant van dit plan?
‘Het grote probleem is dat we te veel sparen voor onze oude dag en te weinig voor een woning. We laten jongeren nu al vroeg veel pensioenpremie betalen. Met die doorsneepremie moeten we stoppen anders komen jongeren in de knel. Je kunt niet aan het begin van je carrière voor een huis en voor je pensioen sparen. Dat is Klaas Knot heus wel met me eens.’

Hoe zou dat er in de praktijk uit moeten zien?
‘Je zou jongeren het geld dat ze al hebben gespaard voor pensioen, weer terug uit de pensioenpot kunnen laten halen. Maar daar zullen pensioenfondsen niet blij mee zijn.’

Als je straks een huis van 2 ton wilt kopen moet je 20 duizend euro inleggen. Maken we jongeren zo niet afhankelijk van hun ouders?
‘Anders maken we ze afhankelijk van de bank en de woningmarkt dus dat lijkt me niet het probleem. Gewoon sparen voor je een huis koopt is in andere landen heel gewoon.’

Ja, maar vrije-sector huurhuizen zijn in Nederland langzamerhand ook onbetaalbaar.
‘Er moet een huurmarkt gecreëerd worden waarbij ook huizen die niet in de sociale sector vallen, goedkoper worden. Daar hebben we nog wat jaren de tijd voor. Het plan gaat pas na 2018 stapsgewijs in.’

Laura de Jong

Econoom en journalist Mathijs Bouman. Foto Wikipedia

27 mei 2015, 21:41

The Independent

'Een nederlaag voor de mensheid’ noemt het Vaticaan de uitslag van het Ierse referendum waarin de Ierse bevolking (voor 80 procent katholiek) heeft besloten het homohuwelijk te legaliseren. Maar de Britse krant The Independent spreekt van een ‘nieuwe werkelijkheid’. ‘Binnen drie decennia heeft de katholieke kerk haar grip op de Ieren verloren.’


In 1986 stemde de Ierse bevolking in overgrote meerderheid in een referendum tegen echtscheiding, memoreert Paul Vallely in een opiniestuk. Ierland heeft sindsdien een diepgaande verandering doorgemaakt in één enkele generatie. En in minder dan drie decennia heeft de katholieke kerk haar grip op het land verloren. Van een van de sociaal-conservatiefste landen is Ierland het eerste land ter wereld geworden waar niet een parlementaire elite, maar de bevolking het homohuwelijk heeft goedgekeurd.

27 mei 2015, 21:41

De zelfvernietiging van de kerk is spectaculair te noemen. Onthullingen over seksueel misbruik door priesters hebben de morele autoriteit van de katholieke hiërarchie ondermijnd en een einde gemaakt in wat in Europa nog het meest op een theocratie leek. Het waren niet alleen de pedofiele priesters. Schandalen over fysiek en psychologisch misbruik waarbij nonnen en broeders op scholen en in zorginstellingen waren betrokken kwamen naar buiten. Erger nog was dat bisschoppen de misbruikers decennialang hadden beschermd. Maar er speelde nog iets in de Ierse samenleving. In 1979 bezocht Johannes Paulus II als eerste paus Ierland, waarbij een op de drie Ieren in Dublin aanwezig was voor de mis.

Het was de grootste massabijeenkomst ooit in Ierland en het toppunt van katholieke invloed. Zes jaar daarvoor was Ierland tot de EU toegetreden, en kreeg toegang tot grotere markten. Dat, plus de stroom buitenlandse investeerders, transformeerde Ierland van een van Europa’s armste landen tot een van de rijkste. In de jaren negentig was zelfs sprake van de ‘Keltische tijger’. The Economist bestempelde Ierland als het beste land om in te leven. In de publieke opinie werd secularisme verbonden met de voordelen van stedelijke moderniteit, religie met de achterlijkheid van het rurale verleden. Er werd geroepen om liberalisering van wetten inzake geboortebeperking, echtscheiding en zelfs abortus. In 1995 werd echtscheiding, na een referendum, alsnog toegestaan. De kloof tussen kerk en maatschappij werd langzaam groter. De pedofiele priesters zorgden voor een vrije val. Volgens The Irish Catholic Newspaper zijn veel Ieren ‘post-katholiek’, oftewel ‘functioneel atheïstisch’.

22 mei 2015, 20:28

New York Times

Islamitische Staat heeft twee steden veroverd, maar geen paniek, zegt Irak-analist Ahmed Ali. Onzin, schrijft The Wall Street Journal: Obama moet zijn falende strategie tegen IS aanpassen voor het te laat is.

De val van de Iraakse stad Ramadi zondag en het Syrische Palmyra woensdag is een grote overwinning voor Islamitische Staat, maar geen totale ramp, zoals velen vrezen. Het zou niet moeten leiden tot paniek in westerse hoofdsteden, maar veeleer tot een realistische afweging van zijn sterke en zwakke punten. Een tegenvaller in een lange oorlog moet niet leiden tot haastige strategische aanpassingen die andere landen opnieuw verstrikt doen raken in Irak.

IS is niet bezig aan een onstuitbare opmars. In Irak en tot op zekere hoogte in Syrië blijft het in het defensief. In april stortte haar verdediging in grote delen van de Salahuddin provincie in, inclusief de hoofdstad Tikrit. In het noorden hebben de Koerden IS ingedamd. In Syrië zijn ze verslagen in Kobani.

De val van Ramadi betekent niet dat de soennitische Anbar-provincie verloren is. Het onderstreept slechts dat het beleid van de sjiietische premier Haider al-Abadi om soennitische stammen te bewapenen cruciaal is. De VS moeten hem daarbij helpen. Op de lange termijn kan alleen een effectieve tribale strijdkracht in Anbar ervoor zorgen dat premier Abadi daar minder hoeft te leunen op sjiitische milities. De VS moeten ook proberen de negatieve gevolgen van de inzet van sjiitische milities daar te beperken. Hun samenwerking met soennitische stammen zal doorslaggevend zijn bij het verdrijven van IS uit Ramadi.

Gelukkig lijkt de regering-Obama te beseffen dat het verslaan van IS op de grond een Iraakse verantwoordelijkheid is. Er is genoeg mankracht in Irak. Amerika en zijn bondgenoten moeten niet overreageren. Ramadi herinnert er aan dat dit een langdurige strijd is, maar wel een die Irakezen zelf zullen moeten winnen.

Ahmed Ali is een bekende Irak-analist. Zijn opiniestuk verscheen in The New York Times.

20 mei 2015, 20:04

Wall Street Journal

Ongeacht de sussende geluiden uit het Witte Huis en het Pentagon toont de val van Ramadi dat de strategie van het president Obama faalt. De vraag is nu of hij de politieke moed kan opbrengen om te veranderen of zal toekijken hoe Irak in grote chaos verzandt, en wellicht een soennitisch-sjiitische burgeroorlog.

De val van Ramadi is een militaire vernedering en een humanitaire ramp met grote politieke gevolgen. Het gaat om de hoofdstad van Anbar, de thuisbasis van Irakese soennieten. Obama’s plan berustte op het bewapenen van soennitische stammen die tegen IS willen vechten.

In theorie een goed idee. Maar oorlogen worden niet in theorie gevoerd en deze aanpak is gestuit op sjiitisch verzet in Bagdad en gebrek aan Amerikaanse betrokkenheid. Obama voert een minimalistische campagne tegen een vijand met maximale ambities. Het Witte Huis heeft IS ernstig onderschat. Het gevaar is nu dat Irak verdeeld zal raken in een sjiitisch oosten onder controle van Iran en een soennitisch westen onder controle van IS.

IS is een mondiale bedreiging die al 22duizend buitenlandse strijders heeft aangetrokken, inclusief 3.700uit het Westen. De beste manier om IS te bestrijden is het zo snel mogelijk te verjagen van het gebied dat het bezet houdt. Ondanks hun felheid, is het bijeengeraapte stelletje IS-strijders niet de Wehrmacht. Een Amerikaanse strijdmacht van tienduizend man, gecombineerd met een sterk opgevoerde luchtcampagne ter ondersteuning van Iraakse en Koerdische troepen, zou ze uit hun steden kunnen verjagen.

Obama heeft nu een keus die lijkt op die waar Bush jr. voor stond in zijn laatste twee jaar: een falend beleid volhouden of koers veranderen en zijn generaals in staat stellen IS te verslaan en Irak een kans te geven onafhankelijk te blijven van Iran.

20 mei 2015, 20:02

Wall Street Journal

Gek genoeg is de afgelopen weken steeds beweerd dat het met de Russische economie niet zo slecht gaat als je zou denken. Maar sinds vrijdag is bekend dat het bbp dit eerste kwartaal met 1,9 procent is gedaald. Daaraan wordt de positieve draai gegeven dat het veel erger had kunnen zijn. Want er was een krimp van 2,6 procent voorspeld. De roebel, die vorig jaar instortte, is sinds 1 januari de snelste stijger geweest onder de valuta van de opkomende markten. De kapitaalvlucht is gedaald naar 32,6 miljard dollar in het eerste kwartaal, vergeleken met 77,4 miljard het kwartaal ervoor. Dit alles zou komen door de stabilisatie van de olieprijs die de Russische handelsbalans houdbaarder zou maken. Maar een negatieve groei betekent nog steeds een krimpende economie. Zelfs Moskou verwacht dat de economie met 2,8 procent zal krimpen voor de groei volgend jaar terugkomt. De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling voorspelde donderdag een terugval van 4,5 procent voor dit jaar, met een recessie die tot in 2016 duurt.

20 mei 2015, 20:01

Een specificatie van de bbp-cijfers is niet beschikbaar, maar andere indicatoren zien er slecht uit. Consumentenuitgaven nemen af vanwege dalende lonen en oplopende inflatie. Welke handelsimpuls het Kremlin ook denkt te krijgen door een zwakkere roebel, het handelstekort neemt vooral af omdat de import veel sneller is gedaald dan de export. Westerse sancties blijven investeringen hinderen. De Centrale Bank heeft de koers gehandhaafd op 50roebel per dollar en de rente teruggebracht van 17 naar 12,5 procent. Men lijkt te denken dat dat genoeg is om de export te bevorderen en de inflatie te beteugelen. Maar Rusland blijft worstelen met de langdurige crisis door Poetins economische wanbeleid, de vriendjespolitiek en corruptie, vijandigheid tegenover buitenlandse investeerders en de afwezigheid van een rechtsstaat. Poetin en zijn regime blijven kwetsbaar voor economische druk, maar het beste nieuws voor hem is dat het het Westen aan de wil ontbreekt die ook in te zetten.

20 mei 2015, 19:57

New York Times

Executie Mohammed Morsi

Over niet al te lange tijd zou de staat Mohammed Morsi, Egyptes eerste democratisch gekozen president, kunnen ophangen. Dat zou een schrijnende onrechtvaardigheid zijn, gezien het nepproces waardoor hij in de dodencel kwam.Maar er is een dwingender reden hem te sparen. Egyptes onophoudelijke, niets ontziende jacht op islamisten, onder het voorwendsel dat ze inherent gevaarlijk zijn, wordt een self fulfilling prophecy. Zijn executie zou Morsi van een matig presterende president tot een martelaar maken. Het zou ook een ongelukkig en zinloos signaal afgeven aan die Egyptenaren die altijd vonden dat je niet de wapens moet hoeven op te nemen om gehoord te worden. Morsi werd, met meer dan honderd anderen, ter dood veroordeeld omdat hij een rol zou hebben gehad in een grote gevangenisuitbraak tijdens de volksopstand van januari 2011. Toen behoorde hij tot het middenkader van de Moslim Broederschap. Tijdens de kortstondige periode van democratie na die opstand bleek de broederschap wonderbaarlijk succesvol in het campagnevoeren maar niet in staat tot regeren.De partij van de Moslim Broederschap won de meeste zetels in het parlement, dat later zou worden ontbonden door de rechterlijke macht. Morsi werd de eerste democratisch gekozen leider. Krap een jaar in functie maakten hoge militairen gebruik van de toenemende ontevredenheid over de regering van Morsi om hem aan de kant te zetten door middel van een coup.

14 mei 2015, 21:44

Sindsdien hebben de leiders van het land een meedogenloze smeercampagne gevoerd tegen islamisten, hen zonder onderscheid des persoons gevangengenomen en vervolgd in massaprocessen die geen echt proces genoemd kunnen worden. Dat heeft veel Egyptenaren in ballingschap doen gaan, waardoor het land beroofd werd van gematigde stemmen.‘Deze vonnissen zijn een nieuw voorbeeld van de diep verontrustende manier waarop de Egyptische rechterlijke macht wordt gebruikt als middel om politieke meningsverschillen te regelen met de hardste en meest repressieve middelen’, zegt Emad Shahin, hoogleraar aan de Georgetown University.Als antwoord op deze vonnissen heeft de Moslim Broederschap zijn volgelingen opgeroepen om ‘elke dag de revolutionaire verzetsactiviteiten uit te breiden, totdat we de junta hebben verslagen en het onrechtmatige regime dat door een coup aan de macht kwam hebben verslagen.’ De Verenigde Staten, die jaarlijks de Egyptische regering ter waarde van 1,3miljard dollar van militaire steun voorziet, zegt in een verklaring ‘diep bezorgd’ te zijn over de vonnissen. De regering zou bezorgder moeten zijn voor de gevolgen op lange termijn van het optreden tegen de islamisten dan zij tot nu toe verkozen heeft te doen.

7 mei 2015, 17:50

Ander commentaar

The New York Times over vrijheid van meningsuiting

Er is geen twijfel mogelijk over dat afbeeldingen die een godsdienst belachelijk maken, hoe beledigend ook voor gelovigen, in de VS en de meeste westerse democratieën vallen onder vrijheid van meningsuiting. Het staat tevens buiten kijf dat, hoe beledigend de beelden ook zijn, ze geen moord rechtvaardigen en dat het de plicht is van leiders van alle godsdiensten dat hun volgelingen duidelijk te maken. Maar het is even duidelijk dat de Muhammad Art Exhibit and Contest in Garland niet om vrijheid van meningsuiting ging. Het was een oefening in hypocrisie en haat, gebracht als bijdrage aan de vrijheid. Dat onderscheid is belangrijk omdat de conflicten die zijn losgebarsten over afbeeldingen van de profeet Mohammed, met als pregnantste voor-beeld de afslachting van stafleden van Charlie Hebdo, een verhit en vaak verward debat hebben veroorzaakt over free speech versus hate speech.

Charlie Hebdo’s wezenskenmerk is openhartige satire op politici en religies, katholiek, joods en moslims. Pamela Geller, de anti-islamcampagnevoerder achter het evenement in Texas, heeft een lange geschiedenis vol verklaringen en daden die luiter voortkomen uit pure haat voor moslims.

Of ze nu een geplande moskee bij Ground Zero bevocht, op haar giftige blog Atlas Shrugspostte of de bijeenkomst in Garland organiseerde, Geller wentelt zich in aanvallen op de islam op een manier die herinneringen oproept aan virulent racisme of antisemitisme. Ze bereikte haar doel - uitdagen - in Garland, met de aanval door twee moslims.

Noch hun verijdelde moordpoging, noch het moorddadige geweld bij Charlie Hebdo, noch de ernstiger bedreiging die de barbaarse moordenaars van Islamitische Staat of Al Qaida vormen, kan een rechtvaardiging zijn voor de flagrante islamofobische provocaties zoals de Garland-bijeenkomst. Sommigen die de cartoons van de profeet Mohammed tekenen kunnen serieus menen dat ze een bijdrage leveren aan de vrijheid van meningsuiting, hoewel het moeilijk valt in te zien hoe dat doel wordt bevorderd door miljoenen vrome moslims die niets met terrorisme van doen hebben leed aan te doen. Voor wat de Garland-bijeenkomst betreft, het doen voorkomen dat die door iets anders dan haat werd ingegeven is simpelweg een kletsverhaal.

7 mei 2015, 17:47

'Free speech' of 'Hate speech'

National Review over de gewapende mannen in Texas


De twee gewapende mannen die zondag in Garland, Texas probeerden de horror van de aanval in Parijs op Charlie Hebdo te doen herleven, slaagden niet in hun doel. Ze bereikten de Mohammed-spotprentenwedstrijd, die was georganiseerd door Pamela Gellers American Freedom Defensie Initiative niet dankzij een agent van de verkeerspolitie. Maar het lijntje tussen dit eind en een horrorscenario was maar heel dun in Garland.

Elton Simpson, een van de aanvallers, was een bekeerling tot de islam die in 2010 werd veroordeeld wegens liegen over de reden waarom hij naar Somalië wilde reizen. Kort voor de aanval, tweette hij dat de aanvallers loyaliteit zwoeren aan de leider van Islamitische Staat.

Maar natuurlijk hebben veel media hun aandacht niet gericht op deze aspirant-martelaren en hoe ze zo geradicaliseerd raakten, maar op Geller en haar ‘geschiedenis van haat’, om de Daily Mail te citeren. Het uitloven van een prijs voor de beste Mohammed-karikatuur mag heilloos zijn en Geller heeft een naam opgebouwd als provocateur maar deze wedstrijd is precies het type van ‘vrijheid van meningsuiting’ dat wordt beschermd door het Eerste Amendement. Juist laakbare, potentieel beledigende taal moet het krachtigst verdedigd worden. Vrijheid van meningsuiting die een uitzondering maakt voor afkeurenswaardige uitingen is helemaal geen vrijheid.

Achter de impuls om Geller en mensen als zij uit te sluiten van de bescherming van de wet, schuilt een (meestal impliciet, vaak open) verlangen om haar de schuld te geven van haar moeilijkheden. Als Geller geen terroristische aanslagen wil, zo heet het, moet ze stoppen met het organiseren van controversiële bijeenkomsten.

Daaruit spreekt een fundamenteel onbegrip over de aard van de dreiging. Extremisme wordt niet opgelost door berusting. Als het geen Geller-bijeenkomst is, dan iets anders. Het kritiseren en pogen neer te slaan van de doelwitten van terroristen, in plaats van de fanaten die deze aanslagen plegen, is de pathologie van Amerikaans Links. Terroristen kun je niet accommoderen tot ze niet meer bestaan. Als we die realiteit onder ogen zien, zal ons dat helpen toekomstige aanslagen te voorkomen aanslagen die nu gepland worden in Arizona en Aleppo, ongeacht wat Pamela Geller doet of niet doet.

5 mei 2015, 19:02

'We laten ons niet intimideren'


De Telegraaf over vrijheid van meningsuiting

Hoe belangrijk het is om de vrijheid te verdedigen, bleek weer bij de mislukte aanslag in Texas. Dankzij het kordate optreden van een agent kon een bloedbad worden voorkomen tijdens een prijsuitreiking voor spotprenten over de profeet Mohammed. Een omstreden bijeenkomst, weliswaar, maar wel een die gehouden moet kunnen worden in een vrije samenleving.

Geert Wilders was mogelijk een doelwit. De PVV-leider staat op een dodenlijst van Al Qaida, die consequent ten uitvoer lijkt te worden gebracht als vergelding voor het ‘beledigen van de profeet’. Na de terreurchaos in Parijs, waarbij Stéphane Charbonnier - hoofdredacteur van Charlie Hebdo - een van de slachtoffers was, volgde een aanslag op de Zweedse cartoonist Lars Vilks in Kopenhagen.

Na Parijs, Kopenhagen en Texas zal iedere bijeenkomst met een door Al Qaida terdoodveroordeelde nog zwaarder beveiligd moeten worden dan voorheen. De boodschap voor de vijanden die uit zijn op het vernietigen van onze manier van leven moet iedere keer weer luid en duidelijk klinken: we laten ons niet intimideren of bang maken. Daarvoor is de vrijheid ons te lief.

5 mei 2015, 19:02

Wapens in een oorlog van woorden

De Houston Chronicle over vrijheid van meningsuiting

Door het ingrijpen van een goed bewapende veiligheidsofficier zal de schietpartij bij de Noord-Texaanse ‘Teken de profeet Mohammed’-wedstrijd als voetnoot de geschiedenis ingaan - en niet als tragedie. Het lijkt erop dat de twee schutters geïnspireerd werden door dezelfde fanatieke slechtheid die de wereld aanschouwde met de dodelijke terroristische aanslagen op Charlie Hebdo in Parijs.

Net zoals die naar eigen zeggen ‘onverantwoordelijke krant’, genoten mensen die aan deze bijeenkomst in Garland deelnamen van hun recht op opporren, provoceren en blasfemeren al was hierbij wellicht minder sprake van ‘gelijke kansen’ op belediging dan bij Charlie Hebdo. (…) Een krachtige uitoefening van het recht op vrije meningsuiting - zelfs beledigende uitingen - kan een open maatschappij alleen maar sterken.

De hoofdspreker in Garland, Geert Wilders, lijkt het daarmee oneens te zijn. De rechtse Nederlandse politicus heeft carrière gemaakt met het propageren van verboden - zoals een verbod op de Koran en een verbod op het bouwen van moskeeën. Hij steunt ook de invoering van een belasting op het dragen van een boerka. Misschien hebben de organisatoren van het American Freedom Defense Initiative de ironie niet gezien die schuilt in het uitnodigen van een voorstander van censuur naar een bijeenkomst die het recht op vrije meningsuiting wil vieren. Verdedigers van het Eerste Amendement moeten waakzaam blijven tegen alle aanvallen, of het nu de kogels van moordenaars zijn of van politici die handelen in angst.

Kranten, spotprenten, zeepdozen en protestleuzen zijn de bekende wapens in een oorlog van woorden, en in de Verenigde Staten zijn we allemaal vrij om deze wapens op te nemen. Of het nu gaat om het tekenen van Mohammed of om het lezen van zijn heilige boek, het Eerste Amendement is van toepassing op iedereen.

5 mei 2015, 19:02

De lef van Westergaard en Wilders


Het NRC
over vrijheid van meningsuiting

Westergaard kan zich sindsdien niet meer zonder bewakers vertonen. Zijn vrouw en hij moeten al hun activiteiten een week van te voren plannen. Ook in Wilders’ leven is geen plaats meer voor spontaniteit. Iets als zomaar een wandeling over straat. Of naar het theater. In Texas kwam hij met de schrik vrij. Hij liet weten door te gaan met zijn activiteiten. (…)

De lef van Westergaard en Wilders, die beiden op dodenlijsten van terreurbewegingen staan, verdient respect. Ze zwichten niet voor de bedreigingen. Dit herinnert aan de woorden van Lodewijk Asscher na de aanslagen op Charlie Hebdo in Parijs. ‘In een vrij land hoort het zo te zijn dat die vrijheid er juist ook is voor hen wiens mening ons niet bevalt. Ik ben boos dat Geert Wilders nog altijd bedreigd wordt en ik bewonder zijn moed om desondanks zijn mening te uiten.’

Nederland viert dat het zeventig jaar geleden werd bevrijd van de Duitse bezetters. Met de bevrijding keerde ook het recht op het vrije woord terug. Wereldwijd is dat anno 2015 allerminst een zekerheid: slechts één op de zeven mensen woont in een land waar de pers vrij is - en dus ieders recht om te zeggen, schrijven en tekenen wat hij wil. Behoudens wettelijke beperkingen als het verbod op discriminatie die óók getuigen van fatsoen, omdat vrijheid slechts vrijheid is in combinatie met tolerantie voor andersdenkenden. Daarbij hoort ook dat ieder de religie van zijn voorkeur kan belijden, evenzeer als het recht en de vrijheid om ‘ongelovig’ te zijn. Het zijn vrijheden die bevochten en beschermd moeten worden.

1 mei 2015, 14:50

Mark Steyn over ruggegraatloze lakeien

Op zijn site SteynOnline staat de Amerikaanse columnist Mark Steyn stil bij het bezoek dat de door hem zeer bewonderde Julie Bishop, de Australische minister van Buitenlandse Zaken, vorige week bracht aan de redactie van Charlie Hebdo.

Steyn vindt dat dat bezoek steeds meer op een vreemde droom gaat lijken: ‘Alsof je een glimp opvangt van een ander universum waar de erfgenamen van de westerse beschaving níet een stelletje ruggegraatloze lakeien zijn die als waanzinnigen kernvrijheden verkopen voor multiculti-illusies.’

De Canadese auteur Michael Ondaatje is wél zo’n ruggegraatloze lakei. Ondaatje heeft aangekondigd dat hij volgende week niet zal komen op het gala van schrijversvereniging PEN, waar Charlie Hebdo wordt geëerd met een prijs voor het Vrije Woord. Ondaatje vond de ­Mohammedcartoons van Charlie Hebdo kwetsend voor moslims.

Mark Steyn heeft ook opgevangen dat Labour-leider Ed Miliband, ‘in een zielige poging om op het laatste ogenblik nog wat te slijmen’, tegen Muslim News heeft gezegd dat, als hij volgende week de verkiezingen wint, hij ‘islamofobie strafbaar wil stellen’.

Steyn citeert de Engelse schrijver Douglas Murray hierover: ‘Als Ed Miliband premier wordt en ‘islamofobie’ gaat criminaliseren, zou hij ons dan willen laten weten wat hij denkt dat ‘islamofobie’ is? Een fobie is een irrationele angst. De redacteuren van Charlie Hebdo werden voordat twee islamisten hun kantoor binnendrongen en de meesten van hen door het hoofd schoten, vaak ‘islamofoben’ genoemd. Als er zoiets als ‘islamofobie’ bestaat en als dat inderdaad een irrationele angst is, zou Ed ons dan willen vertellen of het rationeel of irrationeel was dat de Charlie Hebdo-redactie bang was voor elementen uit de islam? Het zou handig zijn als dat antwoord voor 7 mei kwam.’

30 april 2015, 16:45

Maak vrouw baas van de VN

The Washionton Post

De Verenigde Naties staan op het punt een belangrijke keuze te maken, schrijven Gillian Sorenson, voormalig assistent secretaris-generaal van de VN, en Jean Krasno, verbonden aan de The City College of New York. ‘Eind volgend jaar zit de termijn van secretaris-generaal Ban Ki-moon erop. Vroeger vond de verkiezing van een opvolger in de herfst van het jaar van vertrek plaats.

Maar het debat laait deze keer al vroeg op. Vanaf de geboorte van de Verenigde Naties in 1945 hebben acht mannen uit Noorwegen, Zweden, Myanmar, Oostenrijk, Peru, Egypte, Ghana en Zuid-Korea deze belangrijke post bekleed. ‘De volgende secretaris-generaal dient een vrouw te zijn. Historisch gezien werd een secretaris-generaal met algemene instemming benoemd. Maar de Afrikaanse Groep in de VN zei in 1991 dat het om een stemming in de Algemene Vergadering zou vragen als er geen Afrikaan werd genomineerd. De groep had genoeg leden in haar kamp om elke niet-Afrikaan te verslaan, en de Veiligheidsraad gaf toe. ‘Dezelfde druk zou deze keer kunnen worden uitgeoefend om de raad aan te moedigen een vrouw voor te dragen. Het benoemingsproces is altijd geheimzinnig geweest. Er is geen transparantie, geen duidelijke zoektocht, geen functieomschrijving en geen groep kandidaten.

30 april 2015, 16:45

Voor zover valt te overzien, is nooit serieus overwogen een vrouw voor te dragen. Veel vrouwen, én mannen, zijn de overtuiging toegedaan dat het selectieproces opener moet. Er dient een echte zoektocht te worden gestart naar de best mogelijke vrouwelijke kandidaten. Het excuus dat er niet voldoende geschikte vrouwen te vinden zijn gaat niet langer op, als dat ooit al opging.

Er zijn genoeg geschikte vrouwelijke leiders die veel ervaring hebben opgedaan als president, premier, minister van Buitenlandse Zaken of diplomaat. ‘De leider van de VN heeft geen leger ter beschikking, noch een budget los van wat de lidstaten wensen bij te dragen.De kracht van een secretaris-generaal ligt in zijn of haar vermogen om te overtuigen en hij of zij moet in staat zijn een moreel kompas in de wereld te zijn. De keuze voor een vrouw als secretaris-generaal zou een sterk en inspirerend signaal zijn in deze tijd vol uitdagingen. Vrouwen vormen de helft van de wereldbevolking, en het is hoog tijd dat de naties van deze wereld een vrouw kiezen voor deze belangrijke functie.’

30 april 2015, 16:41

Franse scholen halal, hoofdoek verboden

Die Welt

‘De aanslagen op Charlie Hebdo en op de koosjere supermarkt in Vincennes, en de verijdelde aanslag op Franse katholieken enkele dagen geleden hebben de Franse natie in het hart getroffen’, zegt Martina Meister. ‘Alsof de samenleving in één klap begrepen heeft wat er op het spel staat: de idealen van de Republiek, die zo vanzelfsprekend leken dat men ze bijna vergeten was. De aanslagen leidden niet alleen tot een gevoel van eendracht, maar ook tot bezinning op wat Frankrijk bindt: de idealen van vrijheid, gelijkheid, broederschap, die hoewel ze boven elke schooldeur staan voor velen allang slechts lege woorden of, erger nog, lege beloften waren. Maar tegelijk heeft deze aanval de Republiek ook duidelijk gemaakt dat haar model niet meer van deze tijd is.Niet iedereen was Charlie. Op scholen en op internet hebben vooral jonge mensen vol begrip gereageerd op de terreur en zich meer geïdentificeerd met de daders dan de slachtoffers. Dat is zorgwekkend omdat het laat zien dat de Republiek degenen die zij uitsluit snel tot vijand maakt. Frankrijk moet zichzelf opnieuw uitvinden, omdat haar model, dat van alle kleine Fransen trotse Republikeinen placht te maken, sinds kort terroristen produceert. Dat mag dan een kleine minderheid zijn, het is er wel een met een Frans paspoort, geboren en getogen in Frankrijk.

Foto thinkstock

30 april 2015, 16:39

Zonder daar ooit te zijn aangekomen. Daar zijn veel redenen voor maar het rigide Franse concept van de scheiding van kerk en staat, de veelgeprezen laïciteit, heeft de Franse immigrantengemeenschap in een impasse geleid. Wat bedoeld was als het principe van godsdienstvrijheid, is steeds meer een principe van inmenging en controle geworden. Frankrijk wilde alle religieuze symbolen verbannen uit het openbare leven en werd daarbij steeds autoritairder en compromislozer. Welke absurde vormen dat kan aannemen bleek uit het kortstondige verbod van een affiche voor een concert waarvan de opbrengst naar de ‘christenen in het Midden-Oosten’ zou gaan. De verwijzing naar ‘christenen’ viel verkeerd. En terwijl hoofddoekjes op Franse scholen al meer dan twee decennia strikt verboden zijn, zijn die scholen volgens sociologen ‘halal’ geworden. Die scholen worden in bepaalde wijken ‘geloofsvrij’ gemaakt, hoewel zelfs leraressen het niet meer wagen rokken te dragen en de sportlessen beter kunnen uitvallen omdat jongens en meisjes niet gescheiden worden. Het compromisloze streven naar laïciteit is zijn doel totaal voorbij geschoten. Frankrijk zit in een heel lastige, beslissende fase.’

29 april 2015, 20:44

Süddeutsche Zeitung

Kritiek op de islam is bijna altijd gemakkelijk, stelt Tomas Avenarius in een opiniestuk over ‘een-voormalige-moslima-die-de-islam-verklaart’. ‘Iedereen kan het en iedereen heeft een beetje of zelfs helemaal gelijk zolang er in naam van de islam wordt gestenigd, onthoofd en gemoord. Wie betwist dat deze religie zichzelf vragen dient te stellen is óf een dwarsliggende fundamentalist óf een wetenschapper uit Tübingen. Hirsi Ali is om begrijpelijke redenen geen moslima meer. Maar haar pijnlijke levensgeschiedenis maakt haar nog niet geschikt moslims de weg te wijzen naar een modernere vorm van geloof. Deze belijdende ex-moslima stelt anderhalf miljard nog-wel-gelovigen voor, hoe ze het best kunnen handelen en en passant zet ze vraagtekens bij het hele gebouw.

Om het makkelijk te maken deelt zij moslims in tweeën in: Mekka-moslims, achterlijk maar niet de ergsten, en de Medina-moslims, de fundamentalisten en terroristen. In Mekka had Mohammed zijn eerste ontmoetingen met de aartsengel die hem de goddelijke boodschap influisterde. In Medina verwerd de nieuwe religie tot de inrichting van een samenleving. Zonder de leer uit Medina is de rigide islam van de hoofdafsnijders in Syrië en Irak ondenkbaar. Maar Mekka en Medina samen vormen het geloofs- en gedachtensysteem van wat de islam aan goeds en minder goeds voortbrengt. Moslims geloven dáárin. Je doet ze geen recht door ze bij een Medina- of Mekka-factie in te delen. Zij vindt dat beide facties de islam op een dood spoor zetten en biedt een derde weg: ‘Het uiterlijk op het origineel laten lijken, zo veel mogelijk historische feiten bewaren, maar het innerlijk van het Huis radikaal veranderen en op een aannemelijke manier inrichten.’ Maar waarom zouden moslims in godsnaam een islam zonder kern willen hervormen of moderniseren?’

Ayaan Hirsi Ali. Foto ANP

28 april 2015, 20:05

Zwarte mannen uit maatschappij

The New York Times over zwarte mannen die uit de maatschappij worden gedrukt.

Een analyse in The Times ‘1,5 miljoen missende zwarte mannen’ liet zien dat een op de zes zwarte mannen in de leeftijdsgroep van 24 tot 54 jaar verdwenen is uit het publieke leven, vooral omdat ze jong zijn gestorven of in de gevangenis zitten. Dit betekent dat er maar 83 zwarte mannen buiten de gevangenis leven op elke honderd zwarte vrouwen.

Dit enorme tekort aan zwarte mannen vertaalt zich in minder huwelijken, meer buitenechtelijke geboortes, een groter risico op armoede voor gezinnen en, in het verlengde daarvan, minder stabiele gemeenschappen.

De crisis van Afrikaans-Amerikaanse mannen volgt op de instorting van de industriële centra, de daarna begonnen ‘oorlog tegen drugs’ en de massale gevangenzetting die vanaf begin jaren zeventig het aantal mensen achter tralies verzevenvoudigde.

Behalve zij die ‘missen’, zijn er ook miljoenen die buitengesloten worden vanwege de krimpende arbeidsmarkt voor laagopgeleiden, rassendiscriminatie of sancties die voorkomen dat miljoenen mannen die ooit veroordeeld zijn werk krijgen. Tegelijkertijd heeft de toename van de gevangenisbevolking het zwart zijn zelf verder gestigmatiseerd, zodat veel zwarte mannen die nog nooit in de buurt van een gevangenis geweest zijn nu moeten vechten tegen de vooronderstelling van criminaliteit in allerlei aspecten van het dagelijks leven in confrontaties met de politie, op school, op straat en op het werk.

Foto AP

28 april 2015, 20:04

De gegevens over ‘missende’ Afrikaans-Amerikaanse mannen zijn niet nieuw. Elke volkstelling van de afgelopen halve eeuw heeft het laten zien. Vroeger speelde voortijdige dood een grotere rol dan vandaag. Maar sinds de jaren ’80 kan het toegenemend aantal zwarte mannen nomen aantal zwarte mannen dat een voortijdige dood bespaard bleef meer dan weggestreept worden tegen de groeiende aantallen die naar de gevangenis werden gestuurd, vaak voor niet-gewelddadige drugsgerelateerde vergrijpen.

Het pad naar die ontwikkeling werd gebaand door wat de socioloog William Julius Wilson beschreef als ‘de verdwijning van werk’ die vele voorheen coherente buurten verwoestte. Terwijl de de-industrialisatie op stoom kwam, daalden de lonen, werden buurten armer en verhuisden bedrijfjes naar desuburbs. Wilson schreef in 1996 dat toen voor het eerst in de 20ste eeuw de meerderheid van de volwassenen in arme buurten van de binnensteden geen werk had. Werkloosheid werd de norm. Er kwam een niet-werkende klasse.

De situatie was zo ernstig dat Wilson de wederopstanding aanbeval van een soort Works Progress Administration-strategie (uit de crisisjaren dertig, red.) waarbij de overheid publieke banen zou aanbieden aan elke Amerikaan ouder dan achttien die dat wilde.

28 april 2015, 19:59

De stigmatisering van zwartheid is een enorm obstakel, ook voor kleine jongens. Vorig jaar rapporteerde het ministerie van Onderwijs dat veel meer zwarte dan blanke kinderen werden geschorst van school, zelfs van de kleuterschool. Er zijn ook meer schorsingen voor zwarten dan voor blanken voor identieke gedragingen wat suggereert dat raciale discriminatie al heel vroeg in het leven begint.

De Harvard-socioloog Devah Pager heeft aangetoond dat stereotypes een krachtig effect hebben op de kansen op werk. In een veel geciteerde studie liet ze zorgvuldig gekozen kandidaten met soortgelijke cv’s solliciteren op laag gekwalificeerd werk bij honderden werkgevers. Mevrouw Pager kwam erachter dat zwarte mannen met een strafblad vaak geen schijn van kans hadden, deels omdat hun strafblad sterke, oude stereotypes bevestigde.

Het stigma van een strafblad was minder schadelijk voor blanken. Sterker: blanken die zeiden dat ze net uit de gevangenis kwamen, hadden net zoveel kans op een tweede gesprek als zwarte mannen zonder strafblad.

‘Zwart zijn in hedendaags Amerika is ongeveer hetzelfde als het hebben van een veroordeling wegens een ernstig misdrijf als het gaat om je kansen om een baan te vinden’, schreef ze in haar boek Marked: Race, Crime and Finding Work in an Era of Mass Incarceration.

De afgelopen maanden laten de trieste gevallen van ongewapende zwarte mannen en jongens die zijn doodgeschoten door de politie wat nu regelmatig ook op video wordt vastgelegd zien hoe de vooronderstelling van criminaliteit, armoede en sociale isolatie iedere dag levens bedreigt in alle uithoeken van de Verenigde Staten.

27 april 2015, 18:13

Vluchtelingendrama Middellandse Zee

Die Welt en Le Monde over bootvluchtelingen.

Le Monde
Plotseling sprong de actiemoralist Harald Höppner op de bühne bij de talkshow van Günther Jauch om een minuut stilte te houden voor de overleden vluchtelingen. Höppner werd deze week een mediaberoemdheid omdat hij zijn geste koppelde aan het idee om, zonder nautische kennis, vluchtelingen te gaan redden in een afgetakelde kotter. Dat spreekt voor zijn grote hart maar niet voor zijn realiteitszin.
Het moet gezegd, Höppner was niet de enige die afgelopen week met fantasierijke en onrealistische oplossingen kwam. We noemen het dempen van de Middellandse Zee en het verzinken van vluchtelingenboten voordat ze vertrekken. Of de roep om ‘veilige corridors’ voor vluchtelingen, die vervolgens ‘niemand zou mogen afwijzen’.

De schrille toon moest hier vaak de eigen radeloosheid verhullen. Want de onaangename vraag wat zo’n opendeurpolitiek zou betekenen voor onze samenlevingen, die de gevolgen moeten dragen, bleef uit. In zoverre is de door Höppner belichaamde kortzichtige humanitaire impuls symptomatisch voor een trend om elk politiek probleem primair als morele kwestie te zien. En was het niet de humanitaire impuls die deze crisis veroorzaakte? Hypermoralist Bernard-Henri Levy bezwoer de wereld drie jaar geleden dat in Benghazi een ‘bloedbad’ voorkomen moest worden.

Ondertussen gaat Libië aan bloed en chaos ten onder een van de redenen waarom steeds meer mensen vluchten, en verdrinken. Dat betekent niet dat dictaturen het behouden waard zijn, of dat de Franse filosoof de hoofdschuldige is van de ook buiten Libië wijdverbreide terreur die mensen doet vluchten. Maar het is wel een indicatie dat overdreven moralisme zelden een goede basis vormt voor een slim veiligheids- of migratiebeleid.
Sascha Lehnart

De Nederlandse grensbewakingsmissie op de Middellandse Zee heeft medio april 78 vluchtelingen op een zeiljacht opgespoord. Ze konden daardoor op tijd worden onderschept en veilig aan land worden gezet. Foto ANP

27 april 2015, 18:05

Die Welt
We kennen de cijfers. De laatste tien dagen zijn niet minder dan 1.200‘boatpeople’ uit Afrika, het Midden-Oosten en de Maghreb verdronken in de Middellandse Zee. We weten wat ons te wachten staat: mogelijk een miljoen vluchtelingen uit Libië, Syrië, Irak, Sub-Sahara-Afrika en de Hoorn van Afrika die naar de EU willen. We moeten ons geen illusies maken: Europa is geenszins bij machte de Arabische wereld te pacificeren, vrede in Libië te brengen noch substantieel bij te dragen aan de welvaart in Somalië, Eritrea of de Sahel.

De 28 lidstaten hebben het bewakings- en reddingsbudget voor operatie Triton verdrievoudigd. Maar dat is nog niet het begin van een werkelijke immigratiepolitiek waaraan Europa behoefte heeft. Moeten we Europa daarvan de schuld geven? In dit geval zijn de Europese instellingen grotendeels machteloos, en met reden: migratievraagstukken maken in de kern geen deel uit van het gemeenschappelijke domein. Geen van de 28 lidstaten wil genoeg geld beschikbaar stellen om van Frontex de werkelijke gewapende hand van Europa te maken inzake het bewaken van zijn grenzen. De 28 willen ook geen besluit nemen over een gemeenschappelijk asielrecht. Er bestaat met betrekking tot visa geen gemeenschappelijke politiek.

De 28 zijn het evenmin eens over de verdeling van immigranten over de hele EU, afhankelijk van de noden en het absorbtievermogen. Ten slotte is er geen gemeenschappelijke politiek jegens landen van vertrek of doorgangslanden voor immigranten. Dat alles is een zaak van staten, van ieder voor zich en niet van aan de EU gedelegeerd optreden.

Waarom? Om ideologische redenen: staten wensen hun bevoegdheden niet op te geven. Vaak met steun van de meerderheid van de kiezers weigeren ze de geringste overgave van gezag. Waar alleen gemeenschappelijke middelen efficiënt zijn en opgewassen tegen het probleem, handelen de staten in wanorde. Niet de EU schiet jammerlijk tekort in deze kwestie. Het zijn de Europese naties, regeringen én electoraat.

20 april 2015, 19:04

Commentaren bootvluchtelingen

The New York Times en Le Figaro over de bootvluchtelingen.

The New York Times
Vorig jaar stierven meer dan 3.200 mensen bij het oversteken van de Middellandse Zee. Als Europa zijn migratiebeleid niet snel herziet, wordt dit een nog dodelijker jaar. Migranten kunnen geen asiel aanvragen tot ze voet op Europese bodem zetten. Dat maakt ze tot een makkelijke prooi voor mensenhandelaren. Het Mare Nostrum-programma van Italië redde vorig jaar 130duizend mensen. Maar de Italianen konden het niet meer betalen en het is vervangen door een veel kleinere Europese operatie Triton, met eenderde van het budget. Gelukkig helpen de Italianen toch weer, met patrouilles nabij Libië, maar ze kunnen het niet alleen aan. Een verbluffend aantal van 8.480 migranten werd alleen al het afgelopen weekend gered.

Europa’s grensagentschap Frontex zegt dat tussen de 500duizend en een miljoen migranten uit Afrika en het Midden-Oosten in Libië wachten op een overtocht. Maar die cijfers worden betwist. En het argument dat Europa geen migranten meer kan opnemen uit deze gebieden is ook verdacht: Turkije heeft 1,7miljoen Syriërs opgenomen, Libanon nog eens 1,2 miljoen.

De Europese Commissie zal in mei plannen ontvouwen gericht op het verdelen van lasten tussen lidstaten, het vinden van meer wettige manieren voor mensen om naar Europa te komen en het instellen van asielaanvraagcentra in Afrika en het Midden-Oosten. Het is belangrijk dat alle 28 lidstaten deze hervormingen zullen steunen en financieren. Zonder coherent beleid en zonder voldoende geld worden levens nodeloos geriskeerd en worden de humanitaire waarden van de EU te kijk gezet als betekenisloos.

Le Figaro
Bij de conflicten die het Midden-Oosten en Afrika met bloed overgieten, voegt zich nog een ander drama heel dichtbij waarbij in zestien maanden zo’n 5.500 doden zijn gevallen. Dat zou de balans kunnen zijn van een hardnekkige oorlog aan onze grenzen. Van een nood die tienduizenden migranten ertoe brengt de zee over te steken in bootjes, gegijzeld door mensenhandelaren die vaak banden hebben met terroristen.

In deze tragedie zijn de slachtoffers overal. In de eerste plaats onder hen die vertrekken, Syriërs, Somaliërs, Eritreërs die vluchten voor geweld, vervolging of hongersnood. Maar ook onder hen die ze ontvangen, vooral Italië, wiens generositeit niet zijn gebrek aan middelen kan verhullen.

Verscheurd tussen de plicht hulp te bieden aan bootmensen en de noodzaak haar grenzen te beschermen, vaart de Europese Unie rondjes tussen Malta en de Libische kust zonder mandaat schipbreukelingen te helpen of voldoende logistieke middelen ze af te schrikken.

François Hollande beloofde zondag ‘meer boten’ te sturen. De Europese Commissie bereidt een ‘agressieve strategie’ voor, vooral middels versterking van het uitgeklede Frontex-agentschap. Maar dat alles blijft ver van de realiteit verwijderd.

Bij gebrek aan een gesprekspartner in Tripoli, moeten de Europeanen een VN-mandaat bemachtigen om politietaken voor de Libische kust uit te voeren op de plek waar de kans het grootst is om illegalen terug te dringen, de mensensmokkelaars te arresteren en tragedies te voorkomen. Daarna moeten de asielregels en het vrije verkeer van personen binnen de EU tegen het licht worden gehouden, opdat een menselijk en politiek antwoord op de uitdaging van immigratie kan worden gevonden.

Vluchtelingen op het schip van de Italiaanse kustwacht in de haven van Valetta in Malta. Foto epa

20 april 2015, 19:01

Commentaar Frankfurter Allgemeine

Het is een massaal sterven voor Europa’s deuren: bijna dagelijks verdrinken mensen in de Middellandse Zee, op weg naar de EU. Als er slachtoffers zijn, zijn er dan ook daders? De gewetenloze mensenhandelaren natuurlijk die vluchtelingen alles afnemen en ze dan de zee opsturen. De EU draagt ook verantwoordelijkheid voor wat er aan haar randen en zelfs verder gebeurt. Zij wil immers wereldpolitiek bedrijven. De EU faalt in het evenredig verdelen van de aangekomen vluchtelingen. Ze is ook niet in staat voor haar kusten mensen te redden. De marineoperatie Mare Nostrum dreigt te verkeren in Operatie Massagraf.

Toch is het niet te cynisch te stellen dat een grote Europese reddingsvloot voor de Afrikaanse kusten de oorzaken van de vaak dodelijke massale vlucht niet wegneemt. Die liggen in Afrika en andere crisishaarden. Dat verlost Europa niet van zijn eigen verantwoordelijkheid, die voortvloeit uit de historie, zijn eigen pretenties en beleid. De EU zou moeten overwegen asielvragen niet pas in Europa te accepteren. Maar voorstellen om vluchtelingen louter op Afrikaanse grond op te vangen zijn alleen al tot mislukken gedoemd omdat gebruik van het woord ‘kamp’ voor Duitse politici verboden is.

Het gaat ook niet aan om Europa tot hoofdschuldige te maken van een soort massamoord: waar zijn de reacties van Afrikaanse leiders, hun programma’s om het doodbloeden van hun continent te verhinderen? De aanklacht dat Europa schuldig zou zijn aan alle kwaad is een soort nieuw kolonialisme. Dat heeft Afrika niet verdiend.
Reinhard Müller

De Italiaanse kustwacht en strijdkrachten van Malta dragen het lichaam van een migrant van het reddingsschip af. Foto reuters

16 april 2015, 19:31

The New York Times over Günter Grass

‘Jarenlang was ik gefrustreerd, en voelde ik me een beetje schuldig dat ik moest toegeven dat ik niet zo heel veel ophad met het werk van Günter Grass, de Nobelprijswinnaar die maandag overleed’, schrijft Jochen Bittner, politiek redacteur van Die Zeit in The New York Times. Tenslotte was Grass ‘Duitslands meest gelauwerde schrijver van de naoorlogse periode, niet alleen onze nationale dichter, maar ons geweten. Toch sprak hij me niet aan.’

‘Zijn roman In krabbengang was het eerste boek dat ik van mezelf niet hoefde uit te lezen. Ik was er trots op elk boek dat ik begon te lezen ook uit te lezen, en nu had ik een boek voor me dat ik onmogelijk níét had kunnen waarderen. Het ging over het geheugen, en over de nazi’s. Het gebruikte de krabbengang als metafoor om aan te geven dat de Duitsers achteruit moesten om vooruit te kunnen gaan, niet alleen met betrekking tot wat ze als nazi’s hadden gedaan, maar ook wat de oorlog had gedaan met hen die geen nazi waren, en met hun kinderen, met mensen als ik.

De beste verklaring die ik destijds kon verzinnen om niet door te lezen was dat ik niet van zijn stijl hield. Maar ik kon de vinger pas op mijn frustratie leggen toen ik Grass persoonlijk ontmoette. Een paar maanden geleden kwam hij mijn krant bezoeken. De vergaderzaal was stampvol, iedereen had zich erin geperst om de levende legende te zien. Sippend van zijn witte wijn, sprak Grass de meeste tijd over zichzelf en hoe zijn werk als intellectueel onze krant, Die Zeit, had beïnvloed. Hoe langer hij sprak, hoe meer me duidelijk werd waarom hij me zo’n ongemakkelijk gevoel bezorgde.

Uw generatie heeft het behoorlijk makkelijk gehad, had ik er uit willen flappen. U bent groot geworden in een tijd waarin een sterke ideologie en een vaststaand oordeel meer telden dan het harde werk om na te gaan wat er echt om ons heen gebeurt. De manier waarop je de wereld waarnam, telde meer dan de manier waarop die werkelijk was. Nu weten we dat ideologieën geen werkelijkheid zijn. Wat van intellectuelen wordt gevraagd, is geen moreel oordeel over, maar een heldere analyse van onze wereld. Alleen in jouw tijd, Günter Grass, kon je een morele autoriteit worden. Nu zou je dat nooit meer lukken. Dát wou ik zeggen te midden van mijn verrukte collega’s, maar ik durfde niet.

Je hebt tijden waarin je morele gestrengheid nodig hebt, maar die gaan voorbij. En toch zag Grass daar nooit kans toe. Erger, hij scheen te denken dat de regels die voor anderen golden voor hem, het geweten van de natie, niet van toepassing waren.

In 2006 onthulde hij, net voordat zijn langverwachte memoires uitkwamen, dat hij lid was geweest van de Waffen SS, de dodelijkste tak van de nazi-oorlogsmachine. Hij hield vol dat hijzelf nooit een schot loste. In zijn bekentenis zat de verontrustende verwachting besloten dat hij ongestraft zou blijven. Dacht Grass dat het feit dat hij Duitslands belangrijkste hedendaagse schrijver werd geacht, opwoog tegen het feit dat hij actief was in een van de ergste nazi-organisaties?

Hij scheen zijn morele superioriteit voor vanzelfsprekend aan te nemen. In 2012 publiceerde hij niet alleen een gedicht Was gesagt werden muss, waarin hij Israël ervan beschuldigde de wereldvrede in gevaar te brengen, hij scheen ook te denken dat hij daarmee voor heel Duitsland sprak.

Bij ons op de krant sloeg hij eenzelfde toon aan toen hij de EU en de NAVO ervan beschuldigde een oorlog met Rusland uit te lokken. Ik goot mijn ongemak in de vorm van een vraag. Vond hij niet dat er al een oorlog gaande was, ontketend door een illegale Russische invasie in Oekraïne? Grass gaf geen antwoord, maar kwam met wat algemene opmerkingen over Rusland en het Westen. Ik voelde heel duidelijk dat ik uit een ander Duitsland kwam.’

Günter Grass in 2009. Foto AFP
Günter Grass in 2012. Foto EPA

15 april 2015, 15:38

Iran haat geen vrouwen

Ambassademedewerkster politieke zaken Bregje Wijsenbeek, werkzaam als lokale kracht bij de ambassade in Zuid-Afrika, moet worden ontslagen. Dit stelt directeur van mensenrechtenorganisatie UN Watch, Hillel C. Neuer. Hij roept minister Koenders op Wijsenbeeks dienstverband te verbreken na opmerkelijk tweets over de uitverkiezing van Iran tot lid van de VN-commissie voor Vrouwenrechten. Wijsenbeek zei in een tweet dat ‘de religieuze structuur in Iran voor de vrouw is gemaakt’. Neuer eist naar aanleiding hiervan in een open brief haar ontslag.

Afgelopen vrijdag werd Iran verkozen tot lid van de VN Vrouwencommissie met 36 van de 53 stemmen. Deze commissie houdt zich bezig met gendergelijkheid en de bevordering van de positie van de vrouw. De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Samantha Power, is niet te spreken over de uitverkiezing. ‘In Iran worden vrouwen wettelijk uitgesloten voor bepaalde overheidsposities, zijn er geen wetten tegen huiselijk geweld, en wordt overspel bestraft met steniging. Daarom is het volstrekt ongepast dat Iran een leidende rol op het gebied van vrouwenrechten en vrouwenwelzijn gaat spelen binnen de VN.’ De Nederlandse medewerkster bij de Zuid-Afrikaanse ambassade ziet dat anders. Haar reactie op de uitverkiezing is dat ‘Iran geen vrouwen haat’. Volgens Wijsenbeek kunnen vrouwen in Iran ‘werken en zich vrij bewegen’. In de metro stond iedereen voor haar op, toen ze het land kortgeleden bezocht.

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat Wijsenbeek een lokaal ingehuurde medewerkster is die op geen enkele manier betrokken is bij de beleidsvorming over vrouwenrechten in Iran. ‘De situatie van vrouwen in Iran is een punt van zorg en heeft de volle aandacht van het kabinet. Het is van belang om via de VN juist met alle landen, inclusief de meer conservatieve landen, in dialoog te blijven en verbetering te stimuleren. De toetreding van Iran tot het bestuur van UN Women (de vrouwencommissie van de VN, red.) moet in dat licht worden bezien.’

9 april 2015, 16:59

Ander commentaar

In de politiek krijg je niets voor niets. Daarom ontkom je niet aan de vraag wat de Griekse premier Alexis Tsipras het Kremlin heeft aangeboden in ruil voor het verkrijgen van Russische privileges. De linkse regering in Athene wenst goedkoper aardgas uit Rusland en dat Griekse landbouwproducten vrijgesteld worden van de sancties die Moskou in verband met de Oekraïne-crisis tegen Europa heeft afgekondigd.

Zo ziet de Europese solidariteit vanuit Griekse optiek er dus uit; Rusland mag dan een buurland zijn binnengevallen, de gevolgen van de daaruit voortvloeiende economische oorlog moeten anderen maar dragen. De andere Zuid-Europese staten die zelf ook graag hun vruchten aan Rusland zouden verkopen, zal dit Griekse egoïsme niet zijn ontgaan.

Sowieso lijkt het Tsipras aan ieder gevoel te ontbreken voor wat zijn pelgrimage naar Moskou aan gevoelens oproept. In een gemeenschappelijke verklaring met president Poetin beklaagt hij er zich omstandig over hoeveel leed beide landen tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Niet de herdenking daarvan stond op de eerste plaats. Het ging veeleer om een doorzichtige poging om Duitsland aan zijn oorlogsschuld te herinneren. Maar moet dat dan uitgerekend in het Kremlin gebeuren, waar de massamoordenaar Stalin een doorslaggevende bijdrage heeft geleverd aan het ontketenen van deze oorlog?

Tsipras’ handelwijze zou geloofwaardiger zijn geweest als hij de moed had gehad om tijdens zijn ontmoeting met Poetin de huidige oorlog op de agenda te zetten. Maar waar het bij het conflict rond Oekraïne om gaat, schoten hem niet genoeg woorden te binnen.

Hij hekelde de westerse sancties als fouten en bezwoer dat Griekenland een nieuwe rol zou spelen als brug tussen de EU en Rusland. Lenin bedacht ooit een term voor figuren als Tsipras: nuttige idioten. Het is in het belang van het Kremlin om Europa te splijten in de Oekraïne-crisis. Komende zomer staat verlenging van de EU-sancties op de agenda en Moskou hoopt op on-enigheid binnen Europa. Tsipras alleen kan niet dwarsliggen, maar als nuttige instrumenten staan ook nog politici als de Hongaarse regeringsleider Orban en de Franse populiste Le Pen ter beschikking, die vol begrip zijn voor Poetin.

Tsipras meent dat hij met zijn Moskou-vriendelijke politiek de Europese geldgevers kan doen schrikken en denkt ze zo tot een toeschietelijker houding in de schuldencrisis te verleiden. Hoe sneller hem duidelijk wordt gemaakt dat hij zich daarmee op een doodlopend pad bevindt, des te beter.

Andreas Rüesch

31 maart 2015, 19:12

Barbaarse plunderaars

‘Sluit die deal met Iran. Versla de barbaarse plunderaars van Islamitische Staat. Dat moeten de Amerikaanse en westerse prioriteiten zijn temidden van de toenemende chaos in het Midden-Oosten’, schrijft Roger Cohen voor de New York Times.

‘Een nucleair akkoord voor minstens tien jaar, met een scherp gecontroleerd verrijkingsprogramma dat alleen dient voor civiel gebruik, is niet de beste oplossing maar de best denkbare.

‘Iedere overeenkomst moet ervoor zorgen dat Iran minstens een jaar verwijderd is van het doorstoten naar een kernwapen. De alternatieven zijn veel erger. Centrifuges en het verrijkingsniveau zouden in aantal en graad toenemen. Opnieuw zou er de dreiging van oorlog in de lucht hangen, maar de oproep om Iran aan te vallen is een onverantwoordelijke uitnodiging tot een ramp.

‘Hét doorslaggevende argument tegen zulke waanzin is dat zo’n aanval slechts een tijdelijke onderbreking zou opleveren voor Irans nucleaire programma dat daarna met hernieuwde kracht en met oncontroleerbare vaart zal doorgaan. Het zou een zinloze oorlog zijn. Daar hebben we er genoeg van gezien.

‘Iran heeft een hoopvolle en jonge bevolking. Voed die hoop. De komende tien jaar zal de Islamitische Republiek waarschijnlijk een leiderschapswisseling meemaken. De Iraanse samenleving is gericht op het Westen. ‘Dood aan Amerika’ is een afgekloven leuze geworden. ‘Contact versterkt positieve ontwikkelingen en met een opstelling om Teheran te straffen en zo van je te vervreemden, verzwak je die ontwikkelingen. Is er absolute zekerheid dat een deal gerespecteerd zal worden? Nee, maar diplomatie gaat over de echte wereld. De belangrijkste diplomatieke onderhandelingen voer je met je tegenstanders.

‘Een ding weten we zeker, daarvoor is elementaire kennis van Iran voldoende: sancties brengen een trotse natie nooit op de knieën. Op één gebied lopen de Amerikaanse en Iraanse belangen grotendeels parallel: het verslaan van Islamitische Staat, de meest recente uiting van de salafistische islamistische ideologie die zich als een kanker van dodelijke haat jegens de westerse beschaving uitzaait. Zie 9/11 en de recente aanslagen in Europa. IS is ook een soennitische revanchistische beweging in Irak en Syrië, direct gericht tegen het sjiitische Iran. Die overlapping van belangen is niet iets om verheugd over te zijn, maar daarom niet minder belangrijk. Dat is geen reden voor wanhoop maar om ons krachtig te concentreren op de twee doelen die er nu het meest toe doen.’

26 maart 2015, 18:31

'Waar is Obama mee bezig?'

Waar is president Obama nu precies mee bezig inzake Iran en het Midden-Oosten? Zijn de Amerikanen met Iraanse generaals in bed gekropen?

Commentator Gideon Rachman van de Financial Times weet het ook niet meer: ‘De VS werken Iran tegen in Jemen, steunen ze in Irak, vechten aan twee kanten in Syrië, en onderhandelen met Iran over kernwapens. Hmm.’Haviken in de VS én Iran maken zich ondertussen zorgen over een nucleair akkoord dat mogelijk volgende week gesloten wordt. Hieronder citaten uit een stuk van Bush jr’s oud-ambassadeur bij de VN, John Bolton - ‘To Stop Iran’s Bomb, Bomb Iran’ en uit een bericht uit Teheran van Sadegh Zibakalam.

John Bolton, The New York Times:
In theorie hadden alomvattende, nauwlettend gehandhaafde sancties de rug van Irans nucleaire programma kunnen breken. Maar de sancties voldeden niet aan die voorwaarden. Ironisch genoeg hebben Israëls kernwapens géén wapenwedloop veroorzaakt. Andere landen in de regio begrepen al zouden ze dat nooit toegeven dat Israëls kernwapens bedoeld zijn als afschrikking, niet in offensieve zin. Iran is een ander verhaal. Geconfronteerd met Irans bedreiging hebben Saoedi-Arabië, Turkije en Egypte geconcludeerd dat kernwapens essentieel zijn.Obama’s panische zoektocht naar een akkoord leidt tot de eis van steeds grotere concessies. Als vroeger civiele reactors werden getolereerd, werd de toegang to de rest van de nucleaire brandstofcyclus tenminste vermeden. Deze gouden standaard is nu in gevaar, de rode lijn die de Europeanen in 2003 trokken, wordt overschreden. De ongemakkelijke waarheid is dat alleen militaire actie nog kan bereiken wat nodig is. Anders zou de grootste erfenis van Obama een grondig nucleair bewapend Midden-Oosten kunnen worden

Sadegh Zibakalam, Politico
De nucleaire onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten betekenen een historische verschuiving, die belangrijker is voor de Iraniërs dan voor de Amerikanen. Een overeenkomst ondergraaft de ideologie die de Islamitische Republiek sinds haar stichting in 1979 uitdraagt: anti-Amerikanisme. Hardliners hebben dat met veel succes uitgedragen om hun macht te bestendigen. Meer dan 35 jaar werd elke band met de VS in Iran als verraad beschouwd. Alle pech en elke ramp die Iran trof, werd geweten aan intriges van de VS tegen de islamitische revolutie.En nu, voor het eerst sinds de stichting van de Islamitische Republiek, voeren Teheran en Washington openlijk onderhandelingen en zijn ze wellicht dicht bij een overeenkomst. Als die tot stand komt, staat de Iraanse regering een geheel nieuwe werkelijkheid te wachten die hardliners als een mokerslag zal treffen. Dan is er sprake van een nieuwe, misschien blijvende revolutie in Iran. Dat haalt de hardliners onderuit. Als de besprekingen mislukken kan dat de hardliners zeer in de kaart spelen, en zijn we terug bij af.

President Obama. Foto EPA

25 maart 2015, 20:08

Holleedertour stopt per direct

Dichtbij.nl/amsterdam meldde vanmorgen dat evenementenbureau Van Aemstel Produkties per direct stopt met de Holleedertour. Aanleiding zouden de onthullingen rondom Holleeder zijn die dinsdag bekend werden gemaakt.

Volgens dichtbij.nl werd de Holleedertour voor het eerst georganiseerd in 2012: ‘Met een gids ging het door de Jordaan langs Holleeder’s geboortehuis, zijn stamkroeg en lagere school. Vooral vrijgezellenfeestjes en bedrijfsuitjes boekten de tour waarbij men als grap een kogelvrij vest aankreeg.’

De site citeert directeur Raoul Serrée van Van Aemstel Produkties: ‘De tour was een succes, zeker toen Holleeder een keer op zijn scooter voorbij scheurde en moest lachen. Ik kan de tour echter niet meer verkopen nu we weten dat Holleeder kinderen heeft bedreigd.’ De groepen die reeds geboekt hebben wordt vandaag een andere rondleiding aangeboden. Serrée: ‘We hebben ook een leuke Baantjertour, wat minder spannend maar wel een hele lieve man.’

25 maart 2015, 20:07

Griekenland - Verrassing voor Syriza

Toen de Griekse regering vorige maand een akkoord sloot met crediteuren over de verlenging van zijn reddingspakket waarschuwden we dat de volgende Griekse crisis zou arriveren als dat akkoord-voor-vier-maanden zou aflopen en als zou blijken dat Athene niet de gewenste hervormingen had doorgevoerd.

Het blijkt dat we te optimistisch waren. Het kostte Griekenland nauwelijks vier weken om terug te rollen naar de rand van de afgrond.

Athene zou midden april met een lege schatkist kunnen zitten, maar zelfs als het dan ontkomt aan een bankroet zal het nog steeds een derde reddingspakket nodig hebben na juni, omdat de regering private investeerders (die anders wellicht Griekse schulden zouden kopen) heeft afgeschrikt. Het vrijgeven van de laatste tranche van het huidige reddingspakket, het sluiten van een nieuw akkoord en privefinanciering ze worden allemaal minder waarschijnlijk naarmate Syriza langer aan de macht blijft.

Dat komt omdat in de vier weken sinds het vorige akkoord premier Alexis Tsipras niet zijn beloofde hervormingsagenda heeft gepresenteerd. Athene heeft ook de afspraak om geen nieuwe fiscale maatregelen te nemen zonder overleg met de crediteuren geschonden: unilateraal werden voedselbonnen en gratis elektriciteit ingevoerd voor arme Grieken.

Onlangs hebben aanklagers de ‘shoot-the-messenger’-zaak tegen Andreas Georgiou, het hoofd van het officiële statistische agentschap en voormalig IMF-statisticus, nieuw leven ingeblazen. Georgiou was degene die de Griekse boekhouding weer op orde probeerde te brengen nadat het bekend worden van de grote fraude met de cijfers over het begrotingstekort de crisis in 2010 uitlokte. Hij werd in 2011 eerst beschuldigd van plichtsverzuim omdat hij Griekenland zijn eerste reddingspakket zou hebben ‘ingelogen’ door vermeende overdrijving van het begrotingstekort.

De verrassing voor Syriza is dat het gebrek aan serieuze hervormingsvoorstellen gepaard gaat aan de groeiende overtuiging onder Europese beleidsmakers en investeerders dat een Grieks vertrek uit de eurozone geen bredere crisis zou veroorzaken. De rentes op obligaties zijn elders in de eurozone laag gebleven tijdens het hele chaotische onderhandelingsproces sinds de Griekse verkiezingen van januari. Europa raakt verveeld met de Griekse economische tragedie en vooral met de politieke farce.

Een exit uit de eurozone zou een ramp zijn voor de Grieken, die zouden achterblijven met gedevalueerde drachmen in een stagnerende economie. Maar aan de andere kant, Syriza en andere anti-euro partijen wonnen in januari meer dan 50 procent van de stemmen en geen enkele partij in Griekenland lijkt erg geïnteresseerd in serieuze hervormingen. Dus misschien verdienen de Grieken te krijgen wat ze lijken te willen.

Wat de rest van de eurozone betreft, daar leeft het groeiende besef dat de Griekse crisis het best kan dienen als voorbeeld van de gevaren die dreigen als andere economieën niet concurrerend worden gemaakt. Je kunt iemand nooit van zichzelf redden, maar je kunt wel proberen lering te trekken uit een slecht voorbeeld.

Wall Street Journal

24 maart 2015, 20:13

Liever een tv-president

Als het aan de Amerikanen ligt, is iedere tv-president beter dan Barack Obama, boef of geen boef.

Amerikanen geven de voorkeur aan fictieve presidenten boven de echte, Barack Obama. Van de ondervraagden in een Reuters-Ipsos peiling zou 57 procent er voorstander van zijn als Frank Underwood, president in House of Cards (Netflix), de echte president zou zijn. De waardering voor Underwood is aanzienlijk groter dan voor de enig echte president. President Obama blijft steken op 46procent.

Deze positief gestemde Amerikanen waarderen de koele en voorzichtige presidentiële stijl van Obama. Maar 54 procent beoordeelt de ‘man zonder drama’ ongunstig. Dat is veel ongunstiger dan het oordeel over Frank Underwood als president in het Witte Huis. Frank Underwood, gespeeld door acteur Kevin Spacey, gaat zachtjes gezegd op een nogal immorele manier met mensen om, maar het publiek waardeert hem er niet minder om: slechts 40 procent oordeelt ongunstig over Frank Underwood als hij echt president zou zijn.

Uit de peiling blijkt dat bijna 89procent David Palmer, de fictieve 44ste president uit de serie 24 (Fox), wel als echte president van de Verenigde Staten zou willen. Hij bestrijdt het terrorisme, samen met Jack Bauer (acteur Kiefer Sutherland) van de Counter Terrorist Unit (CTU) en scoort het hoogst als gewenste president van alle tv-presidenten.

Bijna 83 procent van de ondervraagden wil Martin Sheen die president Jed Bartlet in The West Wing (NBC) speelde een bij de Democraten en bij velen die in Obama’s Witte Huis werken geliefde serie als echte president.

Laura Roslin, die in de tv-serie Battlestar Galactica president van de twaalf kolonies is, gespeeld door Mary McDonnell, zou volgens 78 procent van de ondervraagden een geschikte echte president zijn.

Maar ook als er moreel iets niet aan hen deugt, zijn fictieve presidenten populairder dan Obama. Frank Underwood mag van 57 procent van de ondervraagden president worden, terwijl 60 procent van de kijkers van ABC’s Scandal, dat in Nederland door Net5 wordt uitgezonden, blij zou zijn met Fitzgerald ‘Fitz’ Grant, de scotch drinkende, achter de vrouwen aanzittende president.

En zelfs Barack Obama zelf mag Frank Underwood. ‘Deze jongen krijgt een hoop voor elkaar’, grapte Obama in december 2013 toen hij samen met Reed Hastings, de CEO van Netflix, op de foto ging. ‘Ik wou dat alles zo meedogenloos efficiënt verliep.’

Henk Müller

Acteur Kevin Spacey als president Frank Underwood Foto Reuters

9 maart 2015, 18:25

Documentaire belediging India?

Vorige week deed India de BBC-documentaire India’s Daughter over de groepsverkrachting van een meisje in Delhi op 16 december 2012 in de ban. In de film toont een van de daders zich allerminst berouwvol en geeft hij het slachtoffer de schuld. Sommige politici noemden de film, gemaakt door de Britse Leslee Udwin, een aanval op India. Ook sommige Indiase feministen hekelden deze uiting van het ‘witte-redders’-syndroom. De Indiase schrijfster Anuradha Roy en journaliste Shivani Singh zien dat anders.

Niet terug naar censuur
Hoe surrealistisch was het de afgelopen dagen om prominente liberale feministen samen met rechtse politici een verbod op een film te zien eisen die ze zelf nog niet hadden gezien. Nu is de documentaire over een Indiaas probleem waarover elke Indiër een mening heeft overal vertoond, behalve in India.

Natuurlijk ging het filmpje viral op internet. Duizenden hadden het al bekeken of gedownload voordat de staat het blokkeerde. Soms moest je de afgelopen week weer denken aan de censuur onder Indira Gandhi’s noodtoestand (1975-77). Schrijvers en kunstenaars weten al hoe eenvoudig hun werken verboden kunnen worden door de staat, of de facto geblokkeerd door toedoen van agressief-fundamentalistische groepen. En nu zijn ook delen van de liberale intelligentsia op de fundamentalistische kar gesprongen.

Sommige feministen vonden de film een neerbuigende, simplistische, wit-westerse poging om een heel land te veroordelen; anderen vinden dat de film niet gaat over de ‘structurele problemen’ (linkse woorden voor ongelijkheid en armoede); of dat het alle arme Indiase mannen wegzet als potentiële verkrachters. Dat al deze kritiek gehoord kan worden, tekent een gezonde democratie. En maakt de steun van deze activisten voor staatscensuur dubbel zo ironisch.

Dit is opeens een land waar de grap van de week opeens geen grap meer lijkt: ‘Het is donderdag en er zijn pas vijf dingen verboden deze week.’ Films. Boeken. Tv-shows. Het hoofd van de raad van censuur wil zelfs het woord ‘Bombay’ in de ban doen omdat het de westerse versie is van Mumbai.

Ik herinner me dat Rushdie’s Satanic Verses werd verboden. Ik woonde toen in Calcutta en alle straatverkopers boden piratenkopieën aan. Net zo hebben nu de downloads van Udwins film de staat en de eisen van verwarde feministen verslagen. Als schrijver zijn webpiraten mijn natuurlijke vijanden. Ironisch genoeg woon ik een in een land waar ik gedwongen ben ze te beschouwen als ieders beste vriend.

Anuradha Roy
In: The Telegraph (Calcutta)

9 maart 2015, 18:24

Vervolg: Documentaire belediging India?

Onveilig voor vrouwen
Velen hebben India’s Daughter al gezien, ondanks het verbod. Alsof ze gevangen zaten in een andere tijd, beseften de autoriteiten blijkbaar niet dat we in het internettijdperk leven en dat elke film, documentaire of tv-show maar een downloadknop van ons verwijderd is.

In tegenstelling tot Unie-minister van parlementaire zaken M. Venkaiah Naidu, vonden velen onder ons het geen ‘internationale samenzwering om India zwart te maken’. De meningen over verkrachting en vrouwen van een van de veroordeelde daders, Mukesh Singh, zijn schokkend, maar niets nieuws.

Het slachtoffer de schuld geven of ‘rapesplaining’ komt voor in alle culturen. In India krijgen het uiterlijk of de kleding van het slachtoffer vaak de schuld van een verkrachting. Verkrachters moeten zacht behandeld worden omdat ‘jongens fouten maken’. Dat zeggen niet alleen daders of hun familie, maar ook politici en andere leiders. Dus waarom is Singhs opmerking dat ‘ze erom vroeg’ zo beledigend dat de hele film in de ban moest?

Laten we eerlijk zijn: Delhi is onveilig voor vrouwen. Kunnen we het met onze statistieken over seksmisdaden anderen echt verwijten als ze Delhi de ‘verkrachtingshoofdstad van India’ noemen? Maar na de groepsverkrachting van december 2012 gebeurde er iets opmerkelijks. Duizenden gingen uit woede de straat op.

Sindsdien is ook de regering in actie gekomen: onze wetgeving hierover behoort nu tot de modernste ter wereld. Vorig jaar werden in Delhi eenderde meer verkrachtingen gemeld, als gevolg van nieuwe bepalingen over de taak van de politie om deze zaken te registreren en onderzoeken.

Het verbod op de documentaire is in strijd met deze frisse wind. Terwijl we net leren dit soort moeilijke onderwerpen te bespreken is dat nu opeens weer ‘schandelijk’. Schamen we ons omdat een buitenlander ons de spiegel voorhield? Misschien hebben we allemaal zo’n spiegel nodig, opdat verkrachters zich nergens kunnen verbergen.

Shivani Singh
In: Hindustan Times

6 maart 2015, 1:00

Het boekenweekgeschenk door een vrouw?

Ernest van der Kwast
‘Volgens mij hebben ze een keer Linda de Mol gevraagd voor het boekenweek-essay, maar zij heeft ‘nee’ gezegd. Het waren misschien te veel pagina’s voor haar. Een schrijfster als Esther Gerritsen is zeker interessant voor een groot publiek. Ik zou het van lef vinden getuigen als Anton Dautzenberg zou worden gevraagd. Of een jonge, knappe half-Indiase schrijver natuurlijk.

‘Als ik serieus antwoord moet geven, komt het denk ik omdat de CPNB voor de makkelijkste weg kiest. De belangen zijn groot. Als het geschenk door Maartje Wortel wordt geschreven is het risico aanwezig dat er minder mensen naar de boekhandel gaan. Aan de andere kant: veel mensen kopen een boek in de Boekenweek zodat ze gratis van Venlo naar Groningen kunnen reizen met de trein.

‘De usual suspects worden gevraagd. Je kunt nu al voorspellen wie volgend jaar het boekenweekgeschenk schrijft: Herman Koch of Herman Koch.’

Nelleke Noordervliet
‘Het is te krankzinnig voor woorden. Met een delegatie van schrijfsters zijn we ooit bij de CPNB langs geweest om dit aan te kaarten. In 2012 heb ik het Boekenweekessay geschreven. Dat mag een vrouw wel doen, want dat is niet al te belastend. Kees van Kooten schreef dat jaar het geschenk. We hebben voorgesteld: laat steeds een man en vrouw als paar deze twee boeken schrijven. Dat leek ons redelijk. Het heeft niet geholpen.

‘Als er weer een man wordt uitgekozen kijk ik Eppo van Nispen (directeur van CPNB, red.) streng aan en dan weet hij wat ik denk. Maar we blijven het met een knipoog onder de aandacht brengen. Er zijn genoeg goede schrijfsters. Laat Manon Uphoff het geschenk schrijven. Zij is fantastisch met de novellevorm.’

Alma Mathijsen
‘Ja, natuurlijk. Het mooiste boekenweekgeschenk geschreven door een vrouw is Oeroeg van Hella Haasse. Er mag meer lef worden getoond. Vroeger mocht je bijvoorbeeld raden wie het boekenweekgeschenk had geschreven. Het probleem is dat er de afgelopen jaren niets op het geschenk aan te merken is. De keuze is nooit gevaarlijk.

‘Je mag jezelf best eens dwingen om een vrouw te vragen. Misschien is dat niet natuurlijk, maar dat is dan maar zo. Als je mij vraagt om mijn tien lievelingsboeken, kan het best zijn dat ik dan zeven mannen en drie vrouwen noem. Maar als ik een tweede keer nadenk kom ik zo op meer vrouwen.’

Alexander Münninghoff
‘Natuurlijk, maar het moet wel een vrouw zijn die goed kan schrijven, geen excuustruus. Ik heb me niet eerder gerealiseerd dat het zo lang geleden was dat een vrouw het geschenk schreef. Ik kan me niet voorstellen dat er boze opzet in het spel is. Je moet streven naar een balans tussen mannelijke en vrouwelijke schrijvers, maar je moet het niet krampachtig gaan corrigeren. Als het een tijdje allemaal kerels zijn, so be it.

‘De stroom aan goede schrijfsters is niet opgedroogd. Wie een goede kandidaat is? Laat me denken. ­Rosita Steenbeek, ja, dat vind ik een leuke schrijfster.’

Karin Amatmoekrim
‘Het is typisch voor het Nederlandse literatuurlandschap. De mannelijke blik wordt hoger aangeslagen dan de vrouwelijke. Het is niet zo dat iemand letterlijk zegt dat mannen beter schrijven dan vrouwen. Niemand is schuldig. Maar het wordt ons wel aangeleerd. De canon bestaat grotendeels uit mannelijke auteurs en mannen winnen vaker prijzen. Ik hoorde mezelf als 20-jarige ook zeggen: ik lees liever mannen.
‘Ik geloof niet dat je van bovenaf moet opleggen dat een vrouw het geschenk moet schrijven. Ik denk dat het begint met de adviescommissies van literaire prijzen, daar moet meer diversiteit in komen. Welke vrouw het geschenk volgend jaar moet schrijven? De Vlaamse ­Saskia de Coster. Zij heeft lef en is uniek.’

27 februari 2015, 21:23

Novaja Gazeta - Geplande annexatie?

Deze tweet van Simon Shuster, Moskou-correspondent van Time, verwijst naar een recente publicatie in de Russische krant Novaja Gazeta, die beroemd is vanwege zijn onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. De krant publiceerde deze week een document - afkomstig van een 'betrouwbare bron' binnen het Kremlin - waarin begin februari 2014, dus een paar weken voor de vlucht van de toenmalige president Viktor Janoekovitsj, gedetailleerd wordt beschreven hoe Oekraïne onttakeld moet worden. Volgens de e-mail die de krant ontving van zijn Kremlin-bron was het document afkomstig van de ultra-nationalistische, ultra-orthodoxe miljardair Konstantin Maloejev.

Het document, dat volgens Novaja Gazeta door Poetin is gezien (al erkent het daarvoor geen bewijs te hebben) signaleert dat Janoekovitsj snel de controle over het land verliest en bevat een aanbeveling om een 'pragmatische politiek' te voeren waarbij de Krim en de oostelijke delen van Oekraïne, 'gebruikmakend van de centrifugale aspiraties van de verschillende regio's in het land', op de een of andere manier bij Rusland worden gevoegd. Het document bevat de aanbeveling te beginnen op de Krim en in Charkov. Dat laatste wordt dus in bovenstaande tweet bevestigd door Gennadi Kernes, de burgemeester van die stad - al mislukte het plan daar destijds, in tegenstelling tot de Krim.

Het document is interessant, omdat het voorziet dat Moskou te maken zal krijgen met 'grote financiële kosten' voor deze annexatiepolitiek, maar dat het desondanks 'vanuit geopolitiek perspectief een buit van onschatbare waarde is'.

Plaatsvervangend hoofdredacteur van Novaja Gazeta Sergej Sokolov legde tegenover Anna Nemtsova van The Daily Beast uit waarom dit document nu zou kunnen zijn uitgelekt: 'Het is belangrijk te begrijpen dat er mensen binnen de rode muur [van het Kremlin, red.] zijn die zich zorgen maken over de oorlog in Oekraïne, het ultranationalisme en dit roekeloze beleid; mensen die de oorlog zouden willen stoppen, maar dat zelf niet kunnen.'

Een Engelse vertaling van het document is hier te vinden.

26 februari 2015, 19:41

Le Monde: Frankrijk en de cijfers

Frankrijk heeft twee jaar uitstel gekregen om binnen die periode het begrotingstekort te beteugelen. Le Monde constateert dat president Hollande op drie jaar had gerekend om het tekort onder de drie procent te brengen: het onder eurolanden geldende plafond. Met drie jaar respijt had die opdracht niet als een zwaard van Damocles boven zijn hoofd gehangen, met de presidentsverkiezingen van 2017 op komst.

Maar zoveel respijt zou volgens de krant ongeloofwaardig zijn geweest tegenover de andere eurolanden. Minister van Financiën Michel Sapin zei in een reactie geen problemen te zien: ‘We zijn kalm.’

Le Monde spreekt echter van ‘een lawine van beloften van Michel Sapin’. De regering belooft steeds opnieuw de tekorten terug te dringen die dan later steevast toch weer hoger blijken te zijn. Dit ondanks ‘Operatie waarheid’ die de regering had aangekondigd over de cijfers. Die waarheid vertellen is lastiger dan gedacht: ‘Sinds 2014 worstelt de regering met slechte cijfers en optimistische beloften.’

Le Monde wijst erop dat Frankrijk twee keer een datum heeft gekregen om ‘die fameuze 3-procentsnorm’ te halen: 2015 en nu in 2017. Hollande had eerder beloofd dat het tekort in 2013 tot 3 procent zou zijn teruggebracht en tot nul in 2017. Die belofte, zo herinnert de krant de lezers, berust op de meest optimistische hypotheses over de groeicijfers: 1,7 procent in 2013, 2procent in 2014 en 2,5procent daarna. Maar sinds 2000 bedraagt de gemiddelde groei 1,3procent.

Sapin vertelde de Oostenrijkse Der Standard evenwel dat Brussel en Frankrijk het ‘steeds meer eens worden over toepasselijke groeicijfers en een toepasselijke tekort’.

Foto AFP
Foto De Volkskrant - ib. Bron: Le monde

25 februari 2015, 20:31

Onderzoek naar linksextremisme

Süddeutsche Zeitung bericht over de uitkomsten van een empirisch onderzoek dat werd gedaan aan de Freie Universität Berlin naar links-extremisme in Duitsland. Een van de onderzoekers, Klaus Schroeder, noemt in een interview met de krant de uitkomsten alarmerend.

Zo ziet 61 procent van de Duitsers de democratie in Duitsland niet als een echte democratie. ‘Dat percentage had ik niet voor mogelijk gehouden’, zegt Schroeder. ‘Je ziet dat de discussies over lobbygroepen en de invloed van het bedrijfsleven hun effect niet hebben gemist. Er bestaat onbehagen over de democratie, die, om het voorzichtig uit te drukken, volgens velen moet worden hervormd.’

Schroeder vindt andere uitkomsten van het onderzoek nog zorgwekkender. ‘Zestien procent van de Duitsers vindt dat kapitalisme uiteindelijk naar fascisme voert’, zegt hij. ‘Achttien procent ziet het gevaar van hernieuwd fascisme in Duitsland. En 29 procent gelooft dat een echte democratie alleen zonder kapitalisme mogelijk is. Sommige extreem-linkse stellingen worden met ongelooflijk veel instemming begroet.’

Hoe komt het dat zoveel mensen (37 procent) socialisme/communisme een goed idee vinden dat alleen slecht is uitgevoerd? En dat 42 procent van de 1.400 respondenten in het onderzoek de gelijkheid van alle mensen belangrijker vindt dan de individuele vrijheid?

‘Het marxisme en het communisme worden op school en in de media positief beschreven’, zegt Schroeder. ‘De historische realiteit met miljoenen doden wordt meestal verzwegen.’

23 februari 2015, 18:41

Boyhood vs. Birdman

De film Birdman won maar liefst vier Oscars, terwijl Boyhood het moest doen met één Oscar voor beste vrouwelijke bijrol. Een gemiste kans voor de Academy die de Oscars uitreikt, vinden critici.

Grootste vergissing
‘De Academy of Motion Picture Arts and Sciences had de kans om een film te erkennen die niet alleen goed is, maar revolutionair; een film die op een verrassende wijze vragen stelt over de relatie van het medium film met de tijd, met het vertellen van een verhaal en met het publiek’, schrijft Dan Kois voor Slate. Het is zowel een uniek werk - niemand anders dan regisseur Richard Linklater had deze film gemaakt kunnen hebben - als een universeel werk dat de vormende levenservaringen van vrijwel elke kijker weerspiegelt.‘Birdman is een geweldige film. Boyhood is een meesterwerk, en het verlies voelt anders dan andere keren. Het voelt als een gemiste kans voor de Oscars om hun relevantie te benadrukken, ook voor de komende generaties. Het voelt als een verlies waar we nog lang om zullen treuren. Over 20 jaar tijd zullen we terugkijken en ons voor het hoofd slaan: hoe hebben ze dit kunnen laten gebeuren?’

Boyhood was beter
‘Birdman is een spannende en briljante film, maar Boyhood gaat dieper en heeft meer substantie’, schrijft Peter Bradshaw voor The Guardian. ‘Gaat het te ver om dit Boyhoodgate te noemen? Wat is er gebeurd? Deze geweldige film wordt genegeerd. Verbijsterend.‘De Academy had zichzelf al bijna te schande gemaakt door actrice Ava Duvernay en acteur David Oyelowo van de film Selma (over Martin Luther King, red.) te negeren bij de nominaties. Nu heeft de Academy ook nog eens nagelaten zich te onderscheiden door Richard Linklaters prachtige Boyhood de Oscar voor beste film te geven.‘Dit was de kans om een echte klassieker eruit te pikken, om zo datgene waar de Oscars voor staan te versterken. Maar nee. Met het gevaar lomp te klinken, dit lijkt me de verkeerde keuze.’

Meer rumoer
‘De film Boyhood komt er bekaaid vanaf. De film verdient meer dan alleen een Oscar voor beste vrouwelijke bijrol’, zegt Bor Beekman, filmcriticus van de Volkskrant. ‘Dat gezegd hebbende; Birdman is een waardige winnaar. De film gaat over Hollywood en dat past in een traditie. Ook eerdere winnaars Argo en The Artist gingen over Hollywood. Of dat navelstaren is? Misschien, maar de film drijft de spot met datzelfde Hollywood. ‘Soms is het goed voor de status van een film om niet te winnen. Nu is er meer rumoer rondom Boyhood. Raging Bull (1980) en Taxi Driver (1976) wonnen ook nooit een Oscar.Heeft de Academy nagelaten zich te onderscheiden door Birdman als winnaar te kiezen? ‘Als Birdman door mensen als veilige keuze wordt gezien dan is dit een erg goed filmjaar. Kom op zeg. We komen van films als Dances with Wolves en Gladiator.’

Herinnering aan sterfelijkheid
‘Ik had gehoopt dat Boyhood het beter zou doen’, schrijft Melena Ryzik voor The New York Times. ‘Als film had het zoveel gevoeligheid en lef in zich. Het probleem bij Boyhood, althans wat de Academy betreft, was dat de regie zo naadloos, bijna onzichtbaar was. Ik denkt dat de Academy-leden niet graag worden herinnerd aan hun eigen sterfelijkheid, en Boyhood was natuurlijk een bespiegeling over de tijd.’

20 februari 2015, 20:27

Barbarij in Rome

Het is niet de eerste keer dat Feyenoorders zich misdragen bij Europese uitwedstrijden. Zit het relschoppen in de genen van de Feyenoordfan?

Edu Jansing
directeur Stichting Meer dan Voetbal en Feyenoordsupporter
‘Ik loop hier nu in Rome over het Piazza di Spagna, waarvan ze zeggen dat alles is vernield, maar ik zie geen schade. Ik wil niet goedpraten wat er is gebeurd, maar het lijkt alsof er een hype is ontstaan. De fontein wordt hier met een borsteltje schoongemaakt, maar de stad is niet verwoest, zoals wordt gesuggereerd.

Of het in de genen van Feyenoorders zit om zich te misdragen? Nee, absoluut niet. Ik ben zelf mijn hele leven, al 43 jaar, fan. 95procent van de Feyenoorders zijn gewoon trouwe, aardige fans. Ik heb met ze in het vliegtuig hiernaartoe gezeten.

Feyenoord moet zijn clubiconen slimmer inzetten. Naar hen luisteren die jongens wel. Laat oud-spelers meereizen naar Rome. Feyenoord kan misschien ook leren van clubs als Paris Saint-Germain en FCBarcelona, die dit probleem inmiddels hebben opgelost.

Als supporter baal ik als een stekker. Feyenoord speelde heel goed, maar ik krijg nu alleen maar telefoontjes met de vraag of ik in de cel zit.’

Klaas Dijkhoff
VVD-Kamerlid
‘Het zit niet in de genen van Feyenoordsupporters, want dat zou betekenen dat ze er niets aan kunnen doen. Dat is niet zo. Het is barbaars gedrag. Plaatsvervangende schaamte krijg ik als Nederlander en voetbalsupporter.

Bij Feyenoord zie je dat men trots is op dit wangedrag. De malloten die zijn opgepakt hebben echt geen spijt, hoogstens van het feit dat ze zijn gepakt. Het zijn vooral jonge supporters die van zich lieten horen in Rome. Zij willen zich bewijzen.

De ene voetbalclub heeft een bloediger trackrecord dan de andere. Een club van onbesproken gedrag is er niet. Voetbalwedstrijden zijn emotie en dat is niet erg. Het ligt aan de sfeer in het stadion hoe een spreekkoor wordt opgepakt en of er grenzen worden gesteld.

De nieuwe Voetbalwet is door de Tweede Kamer goedgekeurd, maar moet nog door de senaat. We hopen dat het hiermee makkelijker wordt om dit hooligantuig een meldingsplicht op te leggen als er zo’n wedstrijd in Europa wordt gespeeld. Een soort huisarrest in eigen gemeente.’

20 februari 2015, 20:20

Barbarij in Rome


Peter R. de Vries

Ajacied

‘Het zit in het dna van de harde kern van elke voetbalclub, niet alleen Feyenoord. Dit zijn jongens die geld en tijd over hebben om hun club overal te volgen, of dat nou Londen, Kiev of Rome is. Heel wat anders dan de trouwe supporter die thuiswedstrijden meepikt. De harde kern vereenzelvigt zich met de club en kan zaken dus niet meer in perspectief zien.

Ik ben zelf ook weleens op zo’n voetbalreis geweest. Je komt vaak ’smorgensvroeg aan in een vreemde stad, je hebt geen hotel en moet de tijd doden. Je gaat op een terras zitten met z’n allen en er gaan heel wat biertjes in. Die mannen voelen zich ongeremd. Er hoeft maar één ding te gebeuren.

Ik vind het verstandig dat Ajax- en Feyenoord-supporters niet meer bij elkaar in het stadion mogen komen. Er wordt soms geopperd: moet er niet een proef komen of het nu wel goed gaat. Nee. Laat ze er nooit meer in, zeg ik.

Handhaving van de Voetbalwet wordt een probleem. Het gaat per jaar om zo’n 60 wedstrijden en honderden supporters die je een meldingsplicht wilt opleggen. Wie gaat dat controleren?’

Rody Turpijn
Oud-profvoetballer bij Ajax enDe Graafschap

‘De fanatieke Feyenoordsupporter ken ik alleen van in het stadion. Eind jaren negentig moest ik met De Graafschap tegen Feyenoord spelen. Ik kwam net van Ajax en moest een hoekschop nemen. Ik zag de haat in de ogen van de Feyenoordfans, die niets van mij als oud-Ajacied moesten weten. Ook kreeg ik een lading aanstekers naar mijn hoofd gegooid. Je weet daardoor als voetballer als je tegen Feyenoord speelt: het is menens.

Ik vind het niets dat de Feyenoord-supporters Rome bijna om zeep hebben geholpen, maar tegelijkertijd vind ik het mooi dat ze zo staan voor hun club. Het zijn ware fans, zij maken van Feyenoord een mooie club.’

18 februari 2015, 21:46

Ahmed Aboutaleb: De islam en IS

"Ik heb mij als moslim ontzettend kwaad gemaakt. Het wordt langzamerhand tijd dat er binnen de islamitische gemeenschap ook leiders opstaan die met deze materie weten om te gaan, want dit probleem los je niet alleen op met onderwijs en banen. Het moet bij de bron worden aangepakt."
Burgemeester Aboutaleb heeft in het Witte Huis gesproken over extremisme. Volgens Abdellatif Chehdaoui, directeur van bureau Emarkus, had Aboutaleb moeten pleiten voor herziening van de Koran.

Aboutaleb durft de consequentie uit zijn laatste zin niet te trekken. Als intellectuele moslim ben je in staat om de Koran te lezen en te verstaan. Aboutaleb durft niet te zeggen dat IS niets anders doet dan wat de Koran van elke moslim eist. Zo roept de Koran op tot geweld.
In dit vers staat dat dat zij die sterven voor de zaak van God, jihadisten bijvoorbeeld, niet doodgaan. Er staan veel van zulke teksten in de Koran. Ik weet het omdat ik vaak de Koran heb gereciteerd in verschillende moskeeën. De gewelddadige stukken wilde ik nooit reciteren als puber. Ik ben nu ex-moslim.

Aboutaleb roept als belijdend moslim de moslimgemeenschap en de elite op in actie te komen. Het is jammer dat hij de islamitische elite niet heeft opgeroepen om de Koran te herzien. Dat durft hij niet te doen of hij heeft de Koran niet gelezen.

Het grootste probleem is dat de moslims in Europa niet in staat zijn om de Koran te snappen. Voor vele moslims is het het heilige boek. Maar het spreekt de taal uit het tijdperk der onwetendheid (jahiliyya) en niet de taal van nu.

Burgemeester Aboutaleb vertoont duidelijke trekken uit zijn journalistieke verleden: beschrijven en vertellen is wat anders dan veranderen en ontwikkelen. Hij kan zelf een religie niet veranderen. Zijn invloed is beperkt. Moslims die sympathiseren met IS vertellen dat ze moeten oprotten is ook geen oplossing. De oplossing ligt in Europa met het begin maken met het herzien van de Koran. Als de rest van de islamitische landen er nog niet aan toe zijn om daarmee te willen beginnen, dan moet Europa het doen.

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam is een goede oppasser voor een stad. Daar mag Nederland zeker blij mee zijn. Maar ik ben niet blij met hem. Hij had een mooie kans om aandacht op herziening van de Koran te richten.

Als ik Aboutaleb was, had ik gezegd: ‘Ik ben een moslim maar ik geloof niet in de Koran, want dat boek kan ik in deze vorm niet lezen en goed begrijpen.’ Dan introduceer je een nieuwe manier van moslim-zijn. En zo zet je moslims aan het denken.

Abdellatif Chehdaoui

Zij die sterven voor de zaak van God, gaan niet dood. Foto Koran

18 februari 2015, 21:40

Soundos El Ahmadi in de Nieuwsbreak

"Ik ben heel vaak naar beneden gehaald door leraren. Wat ze zeiden? Dat ik als Marokkaan niets te zoeken had op het vwo."
Soundos El Ahmadi stand-up­comedian, actrice en presentatrice in de dagelijkse rubriek 4 uur Nieuwsbreak. Lees hier het volledige interview terug.

Uit de nieuwsbreak:

De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb sprak dinsdag in Washington over het tegengaan van gewelddadig extremisme. Zijn woordvoerder verklaarde de uitnodiging van de Rotterdamse burgemeester in het Witte Huis als volgt: ‘Hij valt op als moslimburgemeester in een grote Europese stad.’

El Ahmadi zegt hierover: ‘Dat vind ik goor. Je wilt toch opvallen omdat je goed bent? Als de politiek en de media een betere afspiegeling zouden zijn van de maatschappij zouden mensen opvallen vanwege hun talenten.’

Over Aboutaleb zegt El Ahmadi: ‘Ik snap overigens niet waarom mensen altijd zo boos op Aboutaleb zijn. Ik zie hem als een gedreven politicus. Hij spreekt vanuit z’n hart. Er zijn zoveel neppe politici, maar bij hem heb ik het gevoel dat hij zijn mensen echt wil beschermen.’

Foto ANP

17 februari 2015, 20:51

Econoom Tom Warner volgt Griekenland op de voet. Onder Samaras waren de staatsinkomsten 2,4 procent onder de doelstelling van het EU-aanpassingsprogramma. Onder Syriza is dat nu al 20 procent.

Veel Amerikaanse economen, Paul Krugman, columnist van The New York Times voorop, nemen het op voor Griekenland en waarschuwen dat de doelstellingen van de Europese Unie veel te hoog gegrepen zijn.

In antwoord op Krugman en de zijnen, vlooide economisch analist Tom Warner op globalizedblog.com de cijfers na. Griekenland ging prat op een begrotingsoverschot van 1,5 procent van het bruto binnenlands product (exclusief rentebetalingen), maar volgens de strengere normen van Eurostat, het bureau van de Europese Unie, was het overschot vorig jaar slechts 1 procent.

Niettemin was de vorige regering onder leiding van premier Samaras goed bezig. Tussen januari en november 2014 waren de inkomsten van de Griekse staat slechts 2,4 procent onder de doelstelling van het EU-aanpassingsprogramma. Dat programma was dus helemaal niet veel te hoog gegrepen, zoals Krugman en de zijnen beweren. Integendeel, dat overschot van 1 procent is niet eens genoeg om de rente op de staatsleningen te betalen.

Toen Syriza aan de macht kwam, verslechterde de situatie meteen. ‘Het begrotingsevenwicht viel van een rots af’, schrijft Tom Warner. In december 2014 waren de begrotingsinkomsten al 14 procent onder de doelstelling en in januari 20 procent. Als dat gedurende heel 2015 zo blijft, rekent Warner voor, gaat het om 11 miljard euro minder aan overheidsinkomsten.

Dat is meer dan 6 procent van het bbp. Om dat gat van 11 miljard te compenseren en bovendien de EU-doelstelling te halen, zou de Griekse economie volgens Warner met 16procent moeten groeien.

Tom Warner: ‘Het punt is dus niet of Griekenland een doel hoog in de lucht kan raken, maar of het kan terugkeren naar de periode van januari tot en met november van vorig jaar. Syriza moet de staatsfinanciën heel snel in orde zien te krijgen, anders zullen ze bankroet gaan.’

17 februari 2015, 20:24

Regeringen hebben lak aan kunsthandel IS

IS verdient jaarlijks tientallen miljoenen aan handel in gestolen kunst, een kurk waar het kalifaat op drijft. Archeoloog Diederik Meijer meent dat regeringen er de vingers niet aan willen branden.

De Veiligheidsraad heeft net opgeroepen de handel van IS te stoppen. Dat is een begin.

‘Dat valt nog te bezien. Eerder heeft de Unesco zich tegen deze illegale handel van IS gekeerd. Met als gevolg dat die handel zich nu helemaal ondergronds afspeelt, via kunsthandelaren in het Midden-Oosten, met afnemers in Europa, de VS, Japan en de Golfstaten. Westerse afnemers vormen voor IS een van de belangrijkste bronnen van inkomsten. De Veiligheidsraad heeft nu opgeroepen de handel te verbieden en te stoppen. Maar het zal de meeste landen worst wezen. Zelfs in Nederland komen er Syrische spullen uit IS-gebied op de markt.’

Hoe?
‘Wij deden opgravingen in het hartland van IS, bij Raqqa. Die plekken zijn sinds ons vertrek met bulldozers omgeploegd. Ik herkende op internet een zegel van klei van 3.500 jaar oud. Zo’n zegel schat ik op 5.000euro. Ik heb dat gemeld bij de Erfgoedinspectie, maar of er iets mee is gebeurd weet ik niet.Het Westen is tegen IS, maar neemt geen maatregelen tegen illegale kunsthandel.

Vindt u dat hypocriet?
‘Regeringen, voor zover regeringen zich al over dit probleem willen buigen, lopen tegen het probleem aan dat de smokkel via heel veel tussenpersonen gaat met afnemers die heel, heel veel geld hebben. Het is erg kostbaar om die illegale handel te bestrijden, want je hebt veel mensen nodig. Westerse landen vinden dat te duur. Golfstaten zouden het misschien kunnen betalen, maar zijn zelf grootafnemers van IS, los van het feit dat ze IS ook anderszins financieel steunen.’

Die gestolen meesterwerken zien we nooit meer terug?
‘Die zitten in de kluizen van verzamelaars.’


13 februari 2015, 18:54

Minsk II: Lente of nieuwe oorlog?


El País
De Spaanse krant El País beziet het akkoord Minsk II redelijk positief. Poetin heeft zijn toon gematigd, stelt de krant vast. Hij sprak niet langer van ‘fascisten’ noch van ‘federalisatie van Oekraïne’, en ook begon hij niet over ‘de Russen van Novorossia’ (Nieuw Rusland). Poetin had het over ‘opstandelingen’. De krant merkt verder op dat de verklaring spreekt van ‘respect voor de territoriale integriteit van Oekraïne’, maar ‘zwijgt over de annexatie van de Krim’. Ook de economische sancties ‘die zo schadelijk zijn voor hen die de sancties opgelegd krijgen en hen die ze opleggen’ worden niet genoemd.

Of het akkoord voldoende is om ‘alle spanningen op het continent te sussen valt te bezien’. Maar er ‘tekent zich opnieuw een gemeenschappelijke horizon af’ want er was een verwijzing naar een ‘Europees bouwwerk van de Atlantische Oceaan tot de Oeral’. ‘Een model dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) propageert sinds de val van de Muur.’

The Wall Street Journal
Volgens The Wall Street Journal moeten de VS en Europa een nieuwe offensieve stap van Poetin verhinderen nu hij in Oekraïne grotendeels zijn zin heeft gekregen. Hij heeft al eerder een bestandsbijeenkomst gebroken, de laatste keer in september toen hij beloofde soldaten en huurlingen terug te trekken en een onmiddellijke wapenstilstand in ruil voor ongekende politieke autonomie in het rebellerende oosten. Steeds weer is dit bestand geschonden. Waarom zou het nu anders zijn, vraagt de krant zich af.

De krant wil daarom ‘bredere sancties’ om zo Poetins ‘economische problemen te verergeren’. Oekraïne moet worden bewapend, zodat Poetin niet ongestraft opnieuw een staakt-het-vuren schendt. ‘Maar het Westen zal dit bestand waarschijnlijk als een excuus aangrijpen om niets te hoeven doen. Poetin zal zijn laatste overwinning consolideren en zoeken naar zwakke plekken in Europa, en nóg een keer uithalen voordat de VS een nieuwe president krijgen die meer tegenstand biedt.’

12 februari 2015, 20:55

Affaire Verheijen Schaamteloos


Mark Verheijen is lid van de Tweede Kamer voor de VVD, een partij die strenge fraudebestrijding hoog in het vaandel heeft staan. Hij bracht (privé-) uitgaven in strijd met declaratieregels in rekening. Waaronder flessen wijn van 127 euro. Verheijen vindt het verhaal opgeblazen, net als fractieleider Zijlstra, net als premier Rutte. In zijn column op BNR Nieuwsradio toont Kustaw Bessems het verschil aan met meneer Van Kempen.

Die kwam in aanmerking voor AOW met partnertoeslag. In de begeleidende brief stond dat hij inkomsten van zijn vrouw (arbeidsongeschiktheidsverzekering) niet hoefde op te geven. Bleek niet te kloppen: 6.600 euro boete, binnen twee weken te voldoen. Of neem mevrouw Ter Braak. Haar man gaat dood. Ze heeft geen recht meer op de toeslag op haar WAO-uitkeringen. Ze stuurt een formulier aan het UWV. Niet in orde, ze moet de toeslag terugbetalen, plus 4.500 euro boete. Hoewel de Ombudsman aandringt op aanpassing. Bessems: ‘Mijnheer Verheijen, mijnheer Zijlstra en mijnheer Rutte hebben schijt aan mijnheer Van Kempen, aan mevrouw Ter Braak, aan u en mij. En ze schamen zich niet als ze ons dat tonen.’

Foto Geenstijl

12 februari 2015, 20:49

Minsk: 14 uur onderhandelen


Worden er vuile spelletjes gespeeld tijdens de onderhandelingen?Nee, zegt onderhandelingsexpert Paul Meerts: ‘Dit is teamwerk.’

Zie je de zaken nog scherp na een nacht doorhalen?
‘Tussen de leiders duurde het onderhandelen 14 uur. Maar diplomaten hebben het voorbereidende werk al gedaan. Zonder uitzicht op een oplossing, was men nooit naar Minsk gekomen.’


Het is dus geen kwestie van: toegeven door uitputting?
‘Poetin, Porosjenko, Hollande en Merkel zitten niet constant om die tafel, hoor. Ze trekken zich terug om te overleggen met hun diplomaten voor de volgende ronde. In die tijd kunnen ze soms best een tukkie doen.’


Belangrijke onderhandelingen vinden vaker ’s nachts plaats. Waarom?
’s Nachts heb je minder afleiding, zit je samen in een cocon. Er ontstaat een sfeer van samenwerking. Dat zag je ook bij de onderhandelingen tussen Gorbatsjov en Reagan in de jaren tachtig.’


Wat voor onderhandelaar is Poetin?
‘De Russen stellen het doen van concessies zo lang mogelijk uit, dat is het machtsspel. Je ziet dat hij gebruik maakt van de salamitechniek, het bewust opdelen van het onderhandelingsproces, niet alles in één keer op tafel. Hij wil herstel van het groot-Russische rijk, stap voor stap gebied terugpakken.’


Worden er vuile trucjes uitgehaald?
‘Dit zijn onderhandelingen tussen mensen die elkaar goed kennen. Er worden in deze fase echt geen spelletjes gespeeld. De leiders zijn op dat moment een team dat samen bepaalt waar hun achterban mee kan leven.’


Zijn Nederlanders goede onderhandelaars?
‘Nee. Jeroen Dijsselbloem wilde de Griekse minister van Financiën geen hand geven en trok een chagrijnig gezicht. Dat kan echt niet. Bij onderhandelingen moet je empathie, niet te verwarren met sympathie, voor de tegenstander hebben. Als ego voor het landsbelang komt, is het einde zoek. In Nederland is dat gedrag normaal, maar ja, tijdens die onderhandelingen ben je niet in Nederland.’

11 februari 2015, 19:53

Arend van Dam: Overleg EU-Griekenland

Cartoonist Arend van Dam over de gesprekken tussen Griekenland en de ECB.

Foto Arend van Dam

11 februari 2015, 19:44

The Wall Street Journal over Iran

‘In een recent onderhoud met de Senaat heeft de Amerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger zich bezorgd getoond over de mate waarin de VS zijn afgeweken van hun oorspronkelijke positie in de onderhandelingen met Iran. Die gesprekken begonnen met Iran de mogelijkheid ontzeggen uranium te verrijken. Nu gaat het over de reikwijdte van die mogelijkheid. John Kerry’s onderhandelingspositie is dat Iran minimaal een jaar nodig moet hebben om een kernwapen te ontwikkelen. In antwoord op vragen van de Senaat zei Kissinger dat daarmee inspecties van cruciaal belang worden.

Kissinger wilde het in dit verband ook hebben over de kwestie van de verspreiding van kernwapens (proliferatie): wat doen de andere landen in de regio? Als die andere landen tot de conclusie komen dat Amerika het heeft goedgekeurd om in een jaar een kernwapen te kunnen ontwikkelen en als zij dat ook willen, komen we te leven in een geprolifereerde wereld waarin iedereen heel dicht bij het punt zit waarop hij de trekker kan overhalen. Dat is een heel andere wereld dan die waarin we sinds het begin van het nucleaire tijdperk hebben geleefd. Een zeer gevaarlijke wereld, met nucleaire staten die revolutionaire religieuze impulsen of enor-me machtsambities hebben. Daarbij komt dat het heel moeilijk is geloofwaardige inspecties te houden in een land dat vastbesloten is die te ontduiken. Iran heeft zijn wapenprogramma jarenlang verborgen weten te houden voor de inspecteurs van de Verenigde Naties. Wij menen dat Obama zo graag een deal met Iran wil, dat hij daarvoor bijna elke concessie zal doen. In elk geval onderstreept de zorg van Kissinger de noodzaak dat het Congres kritisch blijft op en een stem houdt in elke overeenkomst met Iran.’

10 februari 2015, 16:03

Al-Sisi in der Spiegel

In een interview met der Spiegel zegt de Egyptische president Al-Sisi dat Islamitische Staat en Moslim Broederschap dezelfde ideologie delen, maar dat de Moslim Broederschap aan de oorsprong van die ideologie staat.

10 februari 2015, 16:01

In een gesprek met het Duitse weekblad der Spiegel protesteert de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi als zijn interviewers zeggen dat hij zijn ambt te danken heeft aan een coup: 'Zo noemen wij het als een democratisch gekozen president - ook als het een beroerde is - met geweld wordt afgezet.' Al-Sisi zegt dat dat oordeel onzorgvuldig is en is ingegeven door culturele vooringenomenheid. 'Wat u een coup noemt, was onze tweede revolutie.' Al-Sisi zegt dat in Egypte zoveel mensen de straat opgingen om het vertrek van Morsi te eisen, dat het leger wel moest ingrijpen toen Morsi niet tegemoetkwam aan de eis van de demonstranten. 'Als dat niet was gebeurd, zouden honderdduizenden, zo niet miljoenen doden zijn gevallen.'

Op de opmerking van de interviewers dat Egypte slechts een symbolische partner is in het verbond dat Obama heeft gesmeed tegen Islamitische Staat (IS) zegt Al-Sisi: 'Wij zijn partner in die strijd, maar wij voeren die hier in Egypte. Al anderhalf jaar voor die coalitie werd gevormd, zijn we dat gevecht begonnen. Als we falen, zal de hele regio de komende 50 jaar tot complete chaos vervallen. Ook Europa zal dan bedreigd worden door aanslagen van extremisten. Dat heb ik mijn Europese vrienden anderhalf jaar geleden al gezegd, maar ze geloofden me niet. Ze dachten dat ik wat hier gebeurde, wilde rechtvaardigen.'

Volgens Al-Sisi kan de tak van IS in de Sinai de eenheid van Egypte niet bedreigen. Op de vraag welke dreiging het grootste is, die van Islamitische Staat of die van de Moslim Broederschap, zegt Al-Sisi: 'Zij delen dezelfde ideologie. Maar de Moslim Broederschap staat aan de oorsprong daarvan. Alle andere extremisten zijn uit hen voortgekomen.'
(Chris Rutenfrans)

6 februari 2015, 19:53

Pro/Contra Dekkers versus Van Laar

Het ouderschapsverlof moet beter worden verdeeld over vaders en moeders, zo werd betoogd op de opiniepagina. Wat vindt de man?


NEE


Midas Dekkers, bioloog:

‘De rol van de vader wordt overgewaardeerd. Als het de bedoeling van de evolutie was geweest dat vaders voor hun kroost zorgen, dan hadden ze wel borsten gehad. Het biologische principe is: vrouwtjes zorgen voor de kinderen, mannetjes voor de groep. Zonder vader gaat het ook.

Of het verlof moet worden uitgebreid? De natuur denkt niet in dagen. Veel papa’s dichten zich nu een rol toe waar zij biologisch gezien geen recht op hebben. Ik heb niets tegen vaders die achter een kinderwagen in het Vondelpark lopen, maar ze moeten geen kapsones krijgen of denken dat het heel wat is.

De mens is een aap. Er zijn pakweg tweehonderd verschillende soorten apen maar er is er maar eentje waarvan het mannetje zich om zijn eigen kind bekommert. Meestal springt het mannetje op het vrouwtje en kijkt er dan niet meer naar om. Biologisch gezien weten mannen ook niet wie hun kinderen zijn, je rollebolt wat en negen maanden later is er iets vreemds gebeurd. Dieren zien het verband ook helemaal niet.

Weet je waarom er zoveel vogels in de natuurfilms van de EO voorkomen? Omdat die wel samen voor het nest en de eitjes zorgen, dat willen de evangelisten natuurlijk graag in beeld brengen. Maar wij mensen, wij zoogdieren, zijn geen vogels. Het papa-mama-gezinnetje bij mensen is een culturele uitvinding.’

JA

Stefan van Laar, vader:

‘Het is voor vaders erg belangrijk, juist in het begin, om tijd met de baby door te brengen zodat zij zich aan elkaar kunnen hechten. Vijf dagen vaderschapsverlof is echt te weinig. Ik herinner me dat ik direct weer aan het werk moest en dat dit heel gek voelde. Vanuit huis wordt er ook veel van kersverse vaders verwacht; je moet zorgen voor je pas bevallen vriendin en het kind. Ik zie mezelf nog in de weer met kolfapparaten, boodschappen doen en het stampen van broccoli. Dat is bijna niet te combineren met werk.

Met die vijf dagen wordt het oude rollenpatroon bevestigd, namelijk dat de vader slechts een marginale rol speelt in de opvoeding. Alsof we er alleen voor de leuke dingen zijn, voor die ene papadag. Dat is toch niet meer van deze tijd? Vaders worden niet serieus genomen. Ik maak het soms mee in de HEMA dat zo’n verkooptang vraagt: weet je zeker dat je de juiste maat voor je dochter hebt?

Een maand zal wel te veel zijn gevraagd van de politiek, maar twee weken verlof voor vaders moet te doen zijn. Daarna is de ergste hectiek thuis voorbij.

Een vader speelt biologisch gezien wel degelijk een rol. Het krijgen van een kind heeft mij als persoon veranderd. Ik werd zorgzamer, terwijl ik daarvoor een vrij roekeloze aandelenhandelaar was.’

Midas Dekker arriveert op het boekenbal. Foto anp
Foto anp

5 februari 2015, 20:17

'Dood, hak ledematen af en kruisig'

‘De sjeik van Al-Azhar zit er niet voor pr voor de islam in het Westen’, zegt de Nijmeegse islamoloog Joas Wagemakers, ‘maar geeft uiting aan de woede over IS. Daarom eist hij maximale straffen.’

De hoogste geestelijke autoriteit van de islam wil leden van IS straffen met het doden, afhakken van handen en kruisigen na de moord op de Jordaanse piloot Moaz al-Kasasbeh. Hij windt er geen doekjes om.

‘Hij komt vanuit zijn perspectief met een logisch antwoord en staat in juridisch-islamitisch opzicht op rotsvaste bodem. Hij vraagt wat volgens islamitisch recht legitieme straffen zijn voor de illegitieme straffen van IS. Het straffen met vuur is volgens het overgrote deel van de moslimgeleerden voorbehouden aan God, de Heer van het Vuur. IS beroept zich op qisas, vergelding. Dat wil zeggen dat je de vijand met dezelfde middelen mag straffen die hij heeft toegepast. Piloten doden moslims met vuur, dus mag je hen ook met vuur doden, zegt IS met een beroep op de islamitische traditie.’

IS houdt zich dus aan de islam?
‘Er is een diversiteit aan bronnen die stammen uit een onvergelijkbare tijd. Er zijn overleveringen die gebruikt kunnen worden om zulke daden te legitimeren. Wat IS doet, is een algemene regel distilleren uit een enkele overlevering die betrekking heeft op een specifieke situatie.

‘Die werkwijze geldt bijvoorbeeld ook voor de ‘legitimatie’ van het doden van vrouwen en kinderen met een overlevering die uit de context wordt gelicht en algemeen geldig wordt verklaard.

‘Moslimgeleerden gaan uit van het principe dat iemand met de minst mogelijke pijn wordt gedood. Daarnaast moet er voor het opleggen van straf een grondig onderzoek zijn gedaan naar de omstandigheden van de daad. De traditie kende verder natuurlijk ook geen vliegtuigen, dus daar sta je met je gelijke middelen.’

De islam wordt vaak de religie van vrede genoemd. De sjeik roept om barbaarse straffen.
‘Dat duidt op een heel andere frame of mind. Deze geestelijk leider is woedend, hij wil zijn vijanden vermorzelen en eist maximale straffen.’

Kruisigen? Wanneer is dat voor het laatst gebeurd?
‘Ik weet zo even ook geen voorbeeld, maar ik lees elke dag de Jordaanse kranten en de woede is enorm. De sjeik toont iets wat ook veel moslims misschien liever niet willen horen. Maar hij is ook maar een mens met emoties.’

Maar niets gebeurt zonder overleg met de president, die onlangs zelf liet weten dat er iets grondig mis is met de islam. En nu komt de sjeik met de snoeiharde kant van de islam.
‘Klopt, ik ga ervan uit dat er overleg is geweest met president Al-Sisi. Maar Al-Azhar heeft een keuze gemaakt. De sjeik zit er niet voor de pr van de islam in het Westen. Zijn boodschap is bedoeld voor de moslimwereld. Hij wil in alle toonaarden laten zien dat hij het vreselijk vindt en gaat tot de grenzen van de sharia. De vraag hoe dat in het Westen valt, is dan minder belangrijk. De boodschap dat hij IS wil vermorzelen, valt op dit moment in de Arabische wereld in goede aarde. Voorlopig. Tot wellicht over een tijdje de vraag rijst of de strijd tegen IS wel haar strijd is.’

Joas Wagermakers. Foto Radboud Universiteit/Joeri Borst

4 februari 2015, 20:21

'Euthanasiedebat is te oppervlakkig'

‘Ik vind dat er in een samenleving die euthanasie toestaat ook ruimte moet blijven voor lastige mensen’, schrijft journalist Gerbert van Loenen in zijn pas verschenen boek Lof der Onvolmaaktheid.


Je kunt euthanasie krijgen als je dat in een uitzichtloze situatie zelf wilt. Wat is daartegen?
‘In verreweg de meeste gevallen gaat het goed. Maar er is wel verschil van mening over tot hoever de euthanasiepraktijk moet gaan. In het debat wordt steeds hetzelfde stramien gevolgd. Meestal wordt één ernstige casus opgevoerd. Het is natuurlijk legitiem om een concreet voorbeeld te noemen, het gaat tenslotte over mensen, maar je moet het ook breder trekken. Je moet ook de vraag durven stellen of we, in het belang van een ander, een kind bijvoorbeeld, kunnen beslissen dat het beter is om zijn leven te beëindigen. Dat is een bevoogdend besluit. Dat is heel iets anders dan zelfbeschikking, daar moet je in elk geval een goed debat over voeren. Zo ver komen we in Nederland niet. We voeren het debat te oppervlakkig.’

Euthanasie mag toch alleen bij iemand die over zichzelf kan beschikken?

‘De laatste jaren komt levensbeëindiging ook voor bij mensen die lijden aan dementie, ook in een voortgeschreden stadium. De wet staat dat toe als die persoon een wilsbeschikking heeft opgesteld toen hij nog niet dement was. Dat is in enkele gevallen goedgekeurd door de toetsingscommissie euthanasie. Ik vind dat een moeilijke kwestie. Wie moet je respecteren: de persoon die vroeger die wilsbeschikking heeft opgesteld of de huidige demente persoon die van die wilsbeschikking geen weet meer heeft?’

Wat vindt u?
‘Uiteindelijk kom je uit bij ons mensbeeld. Wij gaan ervan uit dat mensen rationele en consistente wezens zijn die nu al kunnen bepalen wat ze in de toekomst willen. Volgende week komt de NVVE met de oproep een wilsbeschikking op te stellen waarin je vastlegt wat je wilt als je dement wordt of, na een ongeluk, wilsonbekwaam. Maar kun je nu al bepalen wat je in zo’n situatie wilt? Ik ben zelf niet zo rationeel. Ik ervaar mijn leven soms als een verwarrende stroom ervaringen en ik betrap mezelf vaak op tegenstrijdigheden. Ik wil soms het een en dan weer het ander. Gaan we in het euthanasiedebat niet uit van een volstrekt fictief mensbeeld?’

Uw boek heet Lof der onvolmaaktheid?
‘Ik wil in het debat ook de verbondenheid met anderen betrekken. Straks wordt het wellicht mogelijk mensen te helpen bij hun levensbe-eindiging niet omdat ze ziek zijn, maar omdat ze hun leven voltooid achten. Wat gebeurt er dan met mensen die hun omgeving al jaren tot last zijn vanwege een psychische stoornis? Dan kan er druk vanuit de omgeving ontstaan: ‘Joh, er is een alternatief tegenwoordig.’ Ik vind dat er ook ruimte moet blijven voor lastige mensen, voor het onvolmaakte.

‘We moeten ons ook meer bewust worden van onze beheerszucht en controledwang. In deze tijd willen mensen hun hele leven in de hand hebben. Daarin moeten we niet doorslaan. Je moet ook kunnen accepteren wat je overkomt. Geluk is ook mogelijk door je neer te leggen bij je tegenslag. Door je eraan over te geven.’

4 februari 2015, 20:16

Kamermeisje DSK: helemaal halal

Het kamermeisje in New York dat Dominique Strauss-Kahn van verkrachting beschuldigde heeft een West-Afrikaans restaurant in New York. Boven een moskee. Terwijl de oud-topman van het IMF destijds gedoodverfd socialistisch presidentskandidaat terechtstaat, is Nafissatou Diallo, die als compensatie 1,5miljoen dollar kreeg, eigenaar van Chez Amina. Haar Facebookpagina kreeg gisteren een nieuwe coverfoto en had nog maar 18 bezoekers, maar de Franse en Amerikaanse pers hebben haar nu ontdekt. Vooral immigranten blijken haar restaurant, helemaal halal, te bezoeken en te waarderen. De keuze voor de naam Amina is opmerkelijk. De moeder van de profeet heette Amina, net als de vrouw uit de verhalen uit Duizend en Een Nacht die bij voorkeur mensenvlees at. Mogelijk dat Turkse gasten besmuikt zullen wegkijken: Amina is in het Turks het woord voor datgene waar DSK maar geen genoeg van kreeg.

Foto reuters

3 februari 2015, 19:48

In zijn column in de Financial Times constateert Gideon Rachman dat de drie crises die Europa beheersen de afgelopen maand zijn geïntensiveerd. De aanslagen in Parijs hebben de angst dat het geweld en de religieuze spanningen vanuit het Midden-Oosten overslaan naar Europa doen toenemen. Door Rusland gesteunde separatisten hebben hun offensief in Oekraïne hernieuwd. En met de overwinning van Syriza in Griekenland heeft voor het eerst sinds het uitbreken van de eurocrisis een radicaal-linkse partij een verkiezing in een EU-land gewonnen. Naarmate deze problemen verergeren, versterken ze elkaar, meent Rachman. De economische malaise in de EU heeft de opkomst van rechtse en linkse populistische partijen aangemoedigd. Extreem-links en extreem-rechts hebben in landen als Griekenland, Duitsland en Frankrijk een zwakke plek voor Poetins Rusland gemeen. Rusland heeft er baat bij die politieke extremen binnen de EU in stand te houden. Als de eenheid in de EU wordt verbroken, zullen de sancties tegen Rusland immers eindigen.

De drie crises geven aanleiding tot het trekken van parallellen met de jaren dertig, toen een economische depressie in een instabiele internationale omgeving leidde tot politiek extremisme en uiteindelijk tot oorlog. De vergelijking met het interbellum is volgens Rachman vergezocht. Europa was destijds getraumatiseerd door de massaslachting van de Eerste Wereldoorlog en kende geen verzorgingsstaten, waardoor een malaise al snel leidde tot massale armoede. Het moderne Europa heeft economische en politieke veerkracht en een basis van welvaart.

‘Toch is de huidige atmosfeer op het continent instabieler en onvoorspelbaarder dan ooit tevoren in mijn volwassen leven’, concludeert Rachman.

Supporters voor de snelgroeiende, linkse partij Podemos in Madrid. Foto getty

2 februari 2015, 19:34

Timothy Ash bepleit een nieuw plan van aanpak voor het in conflict Oekraïne: de VS als 'bad cop', Duitsland als 'good cop'.

Vladimir Poetin is de Slobodan Milosevic van de voormalige Sovjetunie: net zo slecht, maar dan groter, schrijft Oxford-hoogleraar en publicist Timothy Garton Ash in een opmerkelijk stuk op de site van de Britse krant The Guardian. Hij wijst erop dat in het gewapende conflict al vijfduizend doden zijn gevallen en een half miljoen mensen van huis en haard verjaagd. ‘In beslag genomen door Griekenland en de euro, laat Europa een tweede Bosnië gebeuren in zijn voortuin.’

Hoe kan Poetin worden afgestopt? Volgens Ash op dit moment niet door onderhandelingen. De economische sancties moeten worden volgehouden, ook al versterken ze in Rusland het sentiment van een belegerde vesting en kan het nog lang duren voordat Poetin bezwijkt.

Ash vindt dat Oekraïne beter bewapend moet worden. Europa is te verdeeld om daarvoor te zorgen, dus moeten de VS de zware bewaping leveren. Met de VS als ‘bad cop’ kan Europa onder leiding van bondskanselier Merkel de ‘good cop’ spelen: door Oekraïne economisch te steunen, het leeuwendeel van de last van de sancties te dragen en als Poetin voldoende verzwakt is de onderhandelingen te heropenen.

Europa en vooral Groot-Brittannië moeten op het gebied van de media-oorlog veel meer doen. De propaganda van Poetin, via tv en sociale media, is zeer effectief bij Russisch sprekende minderheden in heel Oost-Europa. Die geloven allemaal dat de regering in Kiev uit fascisten bestaat, dat de NAVO een agressor is en dat de EU een decadent zooitje is.

De Britten moeten meer investeren in uitzendingen van BBC World Service in het Russisch en het Oekraïens, ook online. Volgens Ash stemmen nu al 7 miljoen Russen en 600duizend Oekraïners af op de BBC World Service, maar dat is nog lang niet genoeg als tegenwicht tegen Poetins propagandamachine.

President Poetin bezoekt samen met vice-president Dmitry Rogozin een wapenfabriek in de buurt van Moskou. Foto Mikhail Klimentyev

2 februari 2015, 12:40

‘Ik durf de hypothese aan dat hoe beter jongeren geïntegreerd zijn, hoe groter de kans dat zij radicaliseren.’

Het debat over de beweegredenen van geradicaliseerde jongeren die besluiten af te reizen naar Syrië of Irak wordt gedomineerd door stereotypen. Westerse jongeren die ervoor kiezen om zich aan te sluiten bij de gewapende strijd in Syrië zijn lang niet altijd mensen met een lage sociaal-economische status, kanslozen en gefrustreerden. Voor de discriminatie of kansloze positie in onze samenlevingen die vaak als verklaring worden gebruikt, bestaat nauwelijks bewijs, betoogt radicaliseringsonderzoeker Marion van San van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in de Belgische krant De Standaard.

Van San gaf gisteren voor het Vlaamse parlement haar visie op de Syriëstrijders. Ja, schrijft ze, er zijn jihadisten onder hen met een lage sociaal-economische status, maar die achtergrond valt niet als reden te gebruiken. Daarvoor zijn er te weinig uit de onderklasse. Omgekeerd: als dat wel zo zou zijn, zouden er veel meer extremisten zijn uit de relatief grote groepen kansarmen.

De groep die vertrekt is veelal diverser. Er zijn voorbeelden bekend van mensen uit hogere klassen, en veel extremisten zijn juist afkomstig uit de middenklasse. Denk bijvoorbeeld aan de aanslagplegers van 11 september 2001 in de Verenigde Staten.

Radicalisering door mislukte integratie? Ook niet meer dan een stereotype. Volgens onderzoek richten hier geboren kinderen en kleinkinderen van immigranten zich juist op westerse samenlevingen, en doen ze hun best zo goed mogelijk te integreren. Met als gevolg dat de maatschappelijke verwachtingen hoog zijn, de gevoeligheid voor uitsluiting en (vermeende) discriminatie daarmee groter.

Het gevolg van al deze geijkte verklaringen is dat we geijkte oplossingen aandragen, vindt Van San. Het aanpakken van de (jeugd-)werkloosheid en armoedebestrijding zullen, hoe nuttig ook, niet bijdragen aan het voorkomen van radicalisering. ‘Om de groep waar het hier over gaat werkelijk te begrijpen, is langdurig en diepgaand inzicht nodig in de jongeren en de families waar ze uit voortkomen. (…) Al het andere is een maat voor niets.’

29 januari 2015, 20:21

‘De EU moet IS bestrijden met tegenpropaganda’, zei EU-antiterreurcoördinator Gilles de Kerchove in de Volkskrant. Maar hoe moet die tegenaanval eruitzien?

Kay van de Linde, spindoctor:

‘Tegenpropaganda via internet is weinig effectief, omdat mensen onlinebevestiging van het eigen gelijk zoeken en dus niet snel op andere gedachten worden gebracht. Op korte termijn zou de overheid een pact met hoofdredacteuren van nationale media kunnen overwegen om IS-propaganda te negeren. Ik denk dat de wet dit toelaat zolang je hard kunt maken dat IS-propaganda geen maatschappelijke doel dient, en enkel probeert angst te zaaien en de samenleving te ontwrichten. Veel onlinepropaganda sterft een stille dood. Het wordt pas gevonden nadat reguliere media er aandacht aan besteden. Dus als je zodoende de risicogroep hiermee niet in contact laat komen, is dat een overwinning. Of dat censuur is? Een dergelijk pact zien we ook bij het koningshuis, waar de RVD restricties oplegt over bijvoorbeeld foto’s van de prinsesjes.’

Piet Hein Coebergh, lector PR en Social Media, Hogeschool Leiden:
‘Je moet het hebben van onlinefilmpjes die de lelijke kant van IS laten zien. Hoe de strijders lokale gelovigen onderdrukken en kinderen doodschieten. Maak in die filmpjes duidelijk dat de interpretatie van de islam door IS niet deugt. Om FARC-strijders te bereiken werden er rond de feestdagen briefjes van familieleden verspreid in de jungle met de oproep terug te komen. Dat is de liefdevolle manier, in het geval van IS mag het wel hard tegen hard. Ik heb wel mijn bedenkingen. Ik heb nog nooit goede pr of reclame vanuit de EU gezien, helaas.’

Rio Praaning, lobbyist en oprichter van een consultancybureau:
‘De Europese moslims die voor IS vechten weten echt wel dat die club niet deugt. Je kunt ze heel veel filmpjes voorzetten, maar wat wil je daarmee bereiken? De Europese boodschap is dat IS niet deugt, maar wat heb je potentiële jihadisten te bieden? Heb je ook een oplossing? Er is grootschalig onderzoek onder Europese moslims gedaan en gebrek aan trots en zelfrespect staan bovenaan. Jonge moslims hebben geen beeld van de toekomst. Ze kunnen niet op de familie terugvallen, de landen van herkomst zijn onaantrekkelijk. Een pr-offensief houdt jonge moslims niet tegen als ze naar Syrië gaan omdat ze hier geen toekomst denken te hebben. De oplossing? Werk en geen discriminatie.’

Abdelaziz Aouragh, Islamic Branding expert:
‘Propaganda bestrijden met propaganda werkt niet. Radicalisering gebeurt veelal via internet. Een idee: kopieer de dynamic retargeting strategie van commerciële websites als Zalando om radicale jongeren te bereiken. Met dynamic retargeting verschijnen er op Facebook advertenties van websites die iemand eerder heeft bezocht. Bezoekers van radicale sites kun je op die manier leiden naar sites met een andere boodschap over de islam. Met een goede copytekst zullen 9 van de 10 jongeren daar op klikken.’

IS strijders in Falluja, maart 2014. Foto ap

28 januari 2015, 19:36

Dinsdag schreven Margriet Kraamwinkel, beleidsmedewerker van de FNV, en Thomas Spijkerboer, hoogleraar migratierecht aan de VU, dat Syriza helemaal niet radicaal links is.

Maar Stathis Kouvelakis, lid van het Centraal Comité van Syriza en docent politieke theorie aan King’s College Londen, zegt in een interview op de site van het Amerikaanse linkse tijdschrift Jacobin: ‘Syriza is een antikapitalistische coalitie die de machtskwestie benadert met de dialectiek van electorale bondgenootschappen en succes via de stembus met acties en mobilisaties van onderop. Dus Syriza en Syn­aspismos zien zichzelf als partijen in de klassenstrijd, als bewegingen die specifieke klassenbelangen behartigen. Zij staan voor een fundamentele verandering van het huidige systeem. Daarom heet het ‘Syriza’, wat betekent ‘coalitie van radicaal links’. En dit onderstrepen van het radicalisme is een hoogst belangrijk onderdeel van de identiteit van de partij.’

28 januari 2015, 19:31

Volgens het gerechtshof in Den Haag is het vergaren van kennis voor terrorisme strafbaar. Het valt onder training voor de jihad. Hoog­leraar strafrecht aan de VU Matthias Borgers denkt dat het opdoen van kennis over de jihad op jihadistische sites alleen niet voldoende is voor rechters om jihadisten te veroordelen. Maar ze worden nu wel extra gewaarschuwd.

Het vergaren van kennis voor de jihad en terrorisme wordt strafbaar. Dus als je ’s avonds zoekt hoe een bom te maken, kun je voortaan worden veroordeeld.
‘Ik heb het arrest gelezen en het is mooi gemotiveerd. Ik denk dat het hof precies doet wat de wetgever wil: het trainen voor terrorisme is strafbaar en de rechter bepaalt of daar concreet sprake van is. De nu veroordeelde jihadist had aluminiumpoeder en een gasflesje thuis. Dat zijn onderdelen voor een bom.

‘Je hebt een man die de jihad aanhangt, die daarover op internet leest, die zijn steun betuigt aan de strijd tegen het Westen, die leest hoe je materiaal voor een bom maakt en dat in huis heeft. Dan wordt het een optelsom.

‘De veroordeelde had ook aangegeven mensen te willen doden. Hij vergaarde kennis en was die van plan toe te passen. De wetgever heeft na de aanslagen in de VS op 9/11 aangegeven dat er eerder moet worden ingegrepen. Ik haal het er even bij: in artikel 143a van het Wetboek van Strafrecht staat dat het verwerven van kennis en vaardigheden voor terroristische aanslagen strafbaar is.’

Maar de uitspraak van het Hof gaat verder. Het is voortaan strafbaar als je op zoek gaat hoe een goede jihadist te worden.
‘Als ik op de site van Blokker een mes uitzoek en dat in de winkel ga kopen omdat ik ruzie heb met mijn vrouw en haar overhoop wil steken, dan mag ik die gedachte, die intentie hebben. Dat is niet strafbaar.
‘Maar als ik mijn collega’s vertel dat ik mijn vrouw wil doden, dat op sociale media zet en ik op internet op zoek ga naar waar de hartplek precies zit, dan wordt het een andere zaak. Een jihadist die een beetje rondsurft en zijn sympathie betuigt aan IS zal van dit arrest geen last hebben. Maar als je laat weten daar kwade bedoelingen mee te hebben, wordt het een andere zaak. Mijn zoon wordt echt niet veroordeeld als hij op het net jihadistische teksten zou lezen.’

Zeker weten? Het vonnis is toch een aangescherpte waarschuwing aan mensen die geïnteresseerd zijn in de jihad.
‘Het is zeker een aangescherpte waarschuwing. Het strafrecht­ideaal dat alleen daden tellen, ligt ver achter ons. Als er in het openbaar vervoer van Amsterdam drie bommen ontploffen, weet ik niet wat er gaat gebeuren. Tot nu toe keken de rechters in heel Europa, ook in landen met grote aanslagen, naar concrete voorbereidingshandelingen. Het Openbaar Ministerie houdt zich terecht niet bezig met sympathisanten. Dat vind ik geruststellend.
‘Maar de wet kan worden gewijzigd als de angst voor terreur toeneemt of na aanslagen hier. Je kunt dan iedere vorm van sympathie strafbaar maken. Met dit arrest is de grens bereikt van wat zonder zo’n wetswijziging strafrechtelijk kan.’

Matthias Borgers. Foto Riechelle van der Valk

27 januari 2015, 8:41

Balans werk en privé bestaat niet

Wat we kunnen leren van de steenrijken
Lees een willekeurig interview met een zakenvrouw die ook kinderen heeft en het gaat over de balans tussen werk en privé. Want hoe je een baan combineert met een leuk gezinsleven, dat is de heilige graal waar iedere carrièrevrouw naar op zoek zou zijn. Stop daar alsjeblieft mee, zegt Ivanka Trump (33), dochter en erfgename van de Amerikaanse vastgoedtycoon Donald Trump, in het Britse tijdschrift Business Insider. Die balans tussen werk en privé bestaat namelijk helemaal niet.

Volgens Trump zijn familie, thuis, werk en vrienden geen losse entiteiten en dus moeten we ze niet kunstmatig van elkaar willen scheiden.

Makkelijk praten misschien, als miljardair, maar het is verfrissend dat iemand de mythe doorprikt in plaats van vrouwen op te zadelen met het ideaalbeeld (en bijbehorend schuldgevoel) van de vrouwelijke CEO die 's avonds neuriënd muffins bakt voor de schoolmarkt.

Ivanka Trump, vicepresident van de afdelingen acquisitie en ontwikkeling van Trump Entertainment Resorts Holding én moeder van twee kinderen, probeert het niet eens. Als er een belangrijke deal op de agenda staat, werkt Trump soms 'drie weken aan één stuk door'. 'Mensen zijn te geobsedeerd door de werk-privé balans. Die is onmogelijk vol te houden. In plaats daarvan richt ik mij liever op mijn prioriteiten.' En die kunnen dus door elkaar lopen, zeker met de huidige technologie. 'Mensen sturen e-mails om elf uur 's avonds.'

Met de campagne #WomenWhoWork probeert Trump stereotypen over carrièrevrouwen onderuit te halen. 'We hebben het nooit over 'de werkende man', daar gaat men gewoon vanuit. Maar 'de werkende vrouw' heeft vaak een negatieve connotatie.'

27 januari 2015, 8:41

Interview: Antoine Bodar

Een groep prominente katholieken uit het aartsbisdom Utrecht keert zich tegen het beleid van kardinaal Eijk. In een petitie scharen 93 oud-priesters, pastoraal werkers, diakens en dekens zich achter priester Jozef Wissink, die in een open brief stevige kritiek leverde op Eijk. Volgens Wissink zou de kardinaal kerken willen sluiten die nog levensvatbaar zijn. Priester Antoine Bodar is het hier niet mee eens. 'We zien toch allemaal dat de kerk in Nederland achteruit holt.'

Hebben de geestelijken gelijk met hun kritiek op kardinaal Eijk?

'Ik ben zelf verbonden aan de kathedrale basiliek van Sint Jan in 's-Hertogenbosch, ik heb dus weinig met het bisdom van Utrecht te maken. Het was beter geweest als Wissink en de andere geestelijken niet de publiciteit hadden gezocht maar hun kritiek binnenskamers met de kardinaal hadden gedeeld.'

Denkt u dat over dertien jaar ruim negentig procent van de katholieke kerken in het bisdom Utrecht is gesloten?

‘We zien toch allemaal dat de kerk in Nederland achteruit holt. Het is tamelijk belachelijk om in Nederland nog te geloven.’

Waarom haken kerkgangers af?

‘Ik constateer, en u vast en zeker met mij, dat alleen tijdens de kerstnachten de kerken nog vol zitten. Nederlanders hebben God niet meer nodig.’

Waarom is dat, denkt u?

‘We zijn zo rijk, en we zijn te dik. We moeten veel vasten om weer gezond te worden. Dat is toch wel het algemene beeld in heel Noord-Europa.’

Maar in andere landen gaan de kerken niet dicht.

‘In veel andere landen helpen overheden de kerken in stand te houden. Wij hebben met de verschillende bisdommen vaak gevraagd of de overheid haar verantwoordelijkheid wil nemen om kerken open te houden. Mensen gaan misschien niet meer iedere zondag naar de kerk maar willen vaak wel dat deze - dikwijls - monumentale panden open blijven.’

Volgens critici zou kardinaal Eijk proberen alleen een harde kern van trouwe gelovigen te behouden.

‘Dat onderlijn ik niet. Elke priester of bisschop probeert zoveel mogelijk mensen bij de kerk te betrekken.’

Antoine Bodar Foto anp

22 januari 2015, 18:35

Engeland: kunstwereld te posh?

Volgens de Britse schaduwminister van Cultuur, Chris Bryant, zijn het te vaak de deftige kostschoolkinderen die het maken in de kunsten. ‘Bevooroordeelde idioot’, reageerde zanger James Blunt in een open brief in The Guardian. Blunt, die naar de peperdure jongenskostschool Harrow in Londen ging, meent dat zijn gegoede achtergrond hem juist heeft tegengewerkt. ‘Van mij werd juist verwacht dat ik een soldaat of advocaat werd. Of iemand die op de beurs werkte. Ik werd uitgelachen om mijn ambitie. En niemand kende mensen uit de muzieksector; ik heb het dus helemaal zelf gedaan.

’Engeland staat bekend als klassenmaatschappij en dus bogen opiniemakers zich deze week over de vraag: helpt een gegoede achtergrond bij artistiek succes? En zo ja, is dat erg?

Volgens Hugo Rifkind, columnist voor The Spectator, zien we het verkeerd: ‘We denken aan al die kinderen uit arme gezinnen die geen kans krijgen in de kunstwereld. Denk in plaats daarvan eens aan al die Eton-gangers die in maillot op het toneel staan, maar eigenlijk effectenmakelaar of ambassadeur hadden moeten worden en nu al die begeerde vacatures vrijlaten.

’Acteur Laurence Fox, bekend van de serie Lewis, kwam uit de kast: ‘Het was moeilijk in het reine te komen met mijn deftige achtergrond, hoewel ik zo ben geboren. Ik ben een chique Britse man. En trots.’

James Blunt. Foto anp

22 januari 2015, 18:23

Ayatollah Ali Khamenei

Ayatollah richt zich tot westerse jeugd

Zou Ronald Reagan, de Great Communicator, het kunnen waarderen: een Iraanse geestelijk leider die zich over de hoofden van politici rechtstreeks tot het volk richt? ‘In naam van God de Barmhartige’ roept ayatollah Khamenei, politiek en geestelijk leider van Iran, via Twitter de jeugd in het Westen rechtstreeks op zich een mening te vormen over de islam.

Zo’n oproep door de sjiietische paus is nog nooit vertoond. Khamenei benadrukt dat westerse jongeren zijn versie van de islam niet hoeven te accepeteren als zij maar kennis nemen van de islam.

‘De recente gebeurtenissen in Frankrijk en soortgelijke gebeurtenissen in sommige andere westerse landen hebben me ervan overtuigd me rechtstreeks tot jullie te richten.

‘De laatste decennia is geprobeerd van deze belangrijke religie een afschrikwekkende vijand te maken. Het oproepen van gruwel en angst en het misbruik daarvan heeft helaas een lange traditie in de politieke geschiedenis van het Westen. Ik zou graag willen dat jullie je afvragen waarom die oude politiek van het verspreiden van vrees en haat juist nu de islam en moslims treft als nooit tevoren. Welke waarden in de islam zitten de supermachten dwars, welke belangen zijn gemoeid met het besmeuren van haar imago? Mijn eerste verzoek is daarom: onderzoek de motieven achter deze wijdverspreide besmeuring van het beeld van de islam.

‘Mijn tweede verzoek luidt: probeer uit de eerste hand directe kennis van deze religie te krijgen in deze vloed van desinformatiecampagnes. Waar zijn ze bang voor, waarvan willen ze jullie weghouden?

‘Ik sta er niet op dat jullie mijn versie van de islam of welke andere versie dan ook onderschrijven. Zoek naar kennis over de islam uit de bronnen. Hebben jullie zelf de Koran gelezen? Hebben jullie de boodschap van de islam ooit ontvangen via een andere bron dan de media?’

Ayatollah Ali Khamenei. Foto ap

21 januari 2015, 15:50

Jonah Goldberg

Redacteur National Review Online
Zoals veel mensen vond ik de speech een hele zit. Ik vind alle State of the Unions saai, vooral zo laat in een presidentschap. Deze werd goed gepresenteerd, maar was slecht geschreven. In het laatste kwartier kwamen de gouwe ouwe van Obama aan bod. Z’n echte vijand is het cynisme. We kunnen allemaal samenwerken. Er zijn geen rode of blauwe staten. We zijn allemaal ‘onze broeders hoeder’. Toen we dit voor het eerst hoorden, had het nog een zekere geloofwaardigheid, omdat Obama’s presidentschap nog moest komen.

Nu is het allemaal tamelijk treurig, vooral omdat Obama nog steeds denkt dat het fris is terwijl het in feite grijs is gedraaid. Het is ook treurig omdat het hypocriet is. Obama wil samenwerken met de Republikeinen maar zal elk voorstel van belang vetoën. Hij belooft allerlei ‘gratis’ leuke dingen, maar zegt dan dat daarvoor de belasting wel omhoog moet. Oh, is het dan niet meer gratis?

Foto anp

21 januari 2015, 15:25

Liz Peek

Columnist Foxnews en The Fiscal Times
Probeert president Obama Hillary Clintons kandidatuur voor de presidentsverkiezingen van 2016 soms te saboteren? Dat is één les uit de strijdlustige State of the Union, waarin Obama drie dingen deed. Allereerst trok hij de Democratische agenda ver naar links, waar Hillary zich niet helemaal comfortabel voelt.

Ten tweede wees hij de voorkeur van de kiezer af, die duidelijk wil dat hij met het Congres samenwerkt, door voorstellen te doen die voor de Republikeinen onaanvaardbaar zijn. Ten derde verzekerde hij dat ons buitenlands beleid (Hillary¿s buitenlands beleid) werkt.

Amerikanen zijn helemaal niet overtuigd, 13 dagen na de wrede aanvallen op Charlie Hebdo in Parijs, dat Obama¿s `bredere strategie¿ leidt tot `een veiliger, welvarender wereld¿.  Obama zegt dat hij gelooft in een `slimmer soort Amerikaans leiderschap¿; maar voor velen in het land wijst deze bewering eerder op arrogantie.  

Foto ap

21 januari 2015, 15:21

John Nichols

Commentator The Nation
Er is goede reden te juichen bij elke rede die, hoe voorzichtig ook, erkent dat elke serieuze poging iets te doen aan inkomensongelijkheid deels moet bestaan uit het herverdelen van de rijkdom die de miljardairs en de banken hebben vergaard.

Je kunt je afvragen wat het nut is van een progressieve en soms opvallend populistische State of the Union-rede ten overstaan van een zaal gestaalde Republikeinen. Maar waarom zou Obama niet het stokje overnemen van presidenten als Franklin Roosevelt, Dwight Eisenhower en Ronald Reagan die allen het verlies in tussentijdse verkiezingen beantwoordden met een retorisch offensief om ideeën te bevorderen die populairder bij het volk zouden kunnen zijn dan bij de oppositie in het Congres?

En zelfs voor de plannen die geen enkele kans maken in het Congres – zoals die over vermogensbelasting – geldt: goed dat Obama zich positioneert aan de juiste kant van de geschiedenis.

Foto epa

21 januari 2015, 15:16

Roger Simon

Commentator Politico
Soms wist je niet of Obama een State of the Union-rede aan het houden was – of vertelde over een vechtpartij in het café. Obama kwam opdagen met twee vuisten en strijdlustige taal. En dan te bedenken dat hij ooit zijn presidentiële carrière begon als vredeskandidaat.

Ook de 'cynici' in de media (die hadden vastgesteld dat, terwijl Obama beloofde een president van alle Amerikanen te worden, het land nog nooit zo verdeeld is geweest) kregen ervan langs. Zij hebben Obama’s visie van Better Politics – en hier sprak hij in hoofdletters – niet begrepen. ‘Better politics’, dat is een beroep doen op elkaars fatsoen en niet inspelen op basale angsten.

In Obama’s toekomst 'demoniseren' we elkaar niet en hebben we het over de zaken zelf en niet over onbelangrijke controverses of stomme vergissingen van politici. Van dat laatste schrok ik enorm. Geen 'gotcha'-momenten meer? Hoe moeten journalisten dan overleven?

Foto epa

21 januari 2015, 8:09

John Vinocur in Wall Street Journal

Is er nog iemand die om Oekraïne geeft?

Voor mevrouw Mogherini, EU buitenlandcommissaris en geopolitiek sociaal werkster, lijkt het alsof het agressieve Russische gedrag jegens het Westen van de afgelopen twee maanden simpelweg niet bestaat - ondanks de voortdurende schendingen van de wapenstilstand in Oost-Oekraïne door Rusland en pro-Russische separatisten, het vertoon van met kernkoppen te bewapende Iskander-raketten in Kaliningrad, en de aankondiging dat Rusland gevechtstroepen zal stationeren in Kaliningrad en op de Krim.

De NAVO, verzekert een bron van me op het hoofdkwartier, 'is klaar voor neo-containment, zelfs de Duitsers zijn er klaar voor, zij het niet allemaal'. Maar gezien Poetins jongste succes in het zaaien van verdeeldheid tussen en binnen de EU en de NAVO, is het duidelijk dat er geen eenduidige notie bestaat over wat nu te doen.

Sigmar Gabriel, de sociaal-democratische Duitse vicekanseler, vertelt zijn landgenoten dat veel Amerikanen de oude rivaliteit tussen de grootmachten willen herstellen en waarschuwt de Duitsers onheilspellend 'dat Rusland een atoommacht is'. De Franse president Hollande wil, net als Gabriel, ook af van de sancties - al is een wapenstilstand een vereiste.

Kurt Volker, een oud-ambassadeur bij de NAVO onder Bush en Obama, zegt dat de realiteit verschrikkelijk is en tegengewerkt moet worden: 'Iedereen vindt het belangrijker om geen confrontatie met Rusland te hebben dan om Oekraïne te redden. Als dat het opgeven van Oekraïne betekent, dan kan dat gebeuren.'

De onlangs verwoeste Poelitovski brug in Donetsk. Foto Demotix

20 januari 2015, 19:26

Stephens versus Van Weezel

'Franse Joden kunnen beter hun koffers pakken', zei Bret Stephens (Joods-Amerikaanse journalist) in The Wall Street Journal.

Onzin, zegt Natascha van Weezel (28), schrijfster van het zojuist verschenen boek De derde generatie. Kleinkinderen van de holocaust.


Waarom is het onzin?
'Het klopt dat er veel antisemitisme is in Frankrijk. Ik heb een tijdje in Parijs gewoond en ben toen ook uitgescholden en vies aangekeken bij bepaalde metrostations. Maar ik ben tegen de massahysterie dat alle Joden moeten vertrekken.' Hoe eerder hoe beter, schrijft Stephens verwijzend naar de jaren dertig. 'Als we gaan vluchten, waar eindigt het dan? Het zijn overigens vooral Joden zelf die zeggen dat het tijd wordt te vertrekken. Je kunt IS niet vergelijken met het nazi-regime.'

Ligt het in Nederland anders dan in Frankrijk?
'Ook in Nederland hoor ik Joden zeggen 'we zijn hier niet veilig, we moeten hier weg'. Dat leeft sinds de zomer toen er tijdens demonstraties tegen de Gaza-oorlog mensen met hakenkruizen rondliepen en er 'dood aan de Joden' werd gescandeerd. Zelf voel ik me niet meer bedreigd dan anders. Door de Tweede Wereldoorlog is er bij Joden een continue gevoel van onveiligheid, de gedachte is: wij zijn altijd de sjaak, kijk maar naar de holocaust.'

Dat geldt ook voor de derde generatie?
'Als je opgroeit met verhalen over de oorlog, word je geïnjecteerd met die angst. Je denkt altijd: wat als het weer gebeurt? We zijn altijd op onze hoede, dat heeft niets met de aanslagen in Parijs te maken. Mijn synagoge wordt al jaren beveiligd. Je bent gewend aan het idee dat je een keer gepakt kunt worden.'

Juist daarom kun je volgens Stephens als Jood beter in Israël zitten. 'Daar geloof ik niets van, Israël is een land in oorlog. Hij schrijft: ga naar huis. Maar Nederland is mijn huis. Ik voel me geen pure kaaskop maar ik mag hier wonen, ik buig voor niemand.'

Uw leeftijdgenoten gaan wel.
'Klopt, maar dat heeft soms meer met de huwelijksmarkt dan met groeiend antisemitisme te maken. Hier is de Joodse gemeenschap nog maar klein, in Israël heb je meer keuze als je op zoekt bent naar een Joodse levensgezel.'

Vindt u dat na de aanslagen in Parijs de moslims te veel de slachtofferrol opeisen terwijl de Joden de echte slachtoffers zijn?
'Het is op het randje, maar ik weet niet hoe moslims worden behandeld. Worden zij nu, net als ik tijdens de Gaza-oorlog, ook vies aangekeken? Wat mij opviel was dat na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo iedereen aangeslagen was. Maar toen vier Joden in een supermarkt werden afgeknald, was de reactie: O, maar dat viel te verwachten. Waarom is dat?'

Wat denkt u?
'Alle Joden worden verantwoordelijk gehouden voor de politiek van Israël.'

Natascha van Weezel.

20 januari 2015, 9:08

Vredesproces onder druk

De spanning in het Midden-Oosten is verder opgelopen door een incident in Miami, waar zondag de nieuwe Miss Universe wordt gekozen. Normaal gesproken pleiten Miss Universe-kandidaten voor wereldvrede, maar die tijd is voorbij. Miss Libanon heeft Miss Israël de oorlog verklaard nadat een foto van de twee op Instagram voor ophef zorgde in het Arabische land, zo meldt Buzzfeed.

Dit is geen gezellig of onschuldig tafereel, deze selfie van de Missen uit Israël, Libanon, Slovenië en Japan. Nee dit is een 'fotobom'. Althans dat beweert Miss Libanon. Volgens de Arabische schone is ze tegen haar zin door Miss Israël op de foto gezet, terwijl ze er juist 'alles aan had gedaan om haar te vermijden', schrijft ze op haar Facebookpagina. Precies op het moment dat de foto werd gemaakt, wierp de Israëlische Miss zich tussen de andere deelneemsters, en plaatste daarna snel de foto op internet, aldus Miss Libanon.

De reactie van Miss Israël op de controverse? 'Ik ben verdrietig.'

Van links naar rechts: miss Israël, miss Libanon, miss Slovenië en miss Japan.

20 januari 2015, 7:03

Ander Commentaar: 'Wij zijn Dresden'

Ander commentaar in de Duitse krant de Frankfurter Allgemeine: 'Wij zijn Dresden.' Dit is geen solidariteitsbetuiging met Pegida. Maar de staat moet er alles aan doen dat Pegida-aanhangers snel weer kunnen demonstreren. De discussie met Pegida moet doorgaan - met woorden en vreedzame demonstraties.

Voor de Pegida-voorlieden en de demonstranten in Dresden geldt hetzelfde als voor de satirici van Charlie Hebdo: de aanslag op hun recht op vrije meningsuiting raakt ons allen. Als islamisten werkelijk een aanslag beramen op de demonstratie, dan beramen ze een aanslag op de kern van wat onze gemeenschap vormt. Het demonstratieverbod dat de politie van Dresden voor maandagavond heeft afgekondigd uit angst voor aanslagen richt zich niet louter tegen Pegida - ook de tegenstanders van deze beweging kunnen nu niet de straat op. Beide kampen zitten plotseling in hetzelfde schuitje.

Voor terroristen maakt het waarschijnlijk niet uit wie ze treffen: ook demonstraties voor een open maatschappij zijn een strijdverklaring aan hun adres. Daarom is er maar een reactie mogelijk tegen zulke bedreigingen: 'Wij zijn Dresden.'

Foto afp

20 januari 2015, 7:01

Nieuwsbreak: Kuzu/Öztürk

Voor het eerst een Nieuwsbreak met twee kandidaten. Vandaar ook een extra lang interview. Aan het woord is de fractie Kuzu/Öztürk, voorheen PvdA, nu zelf bezig met een nieuwe beweging. Hoe denken de heren over radicalisering? Wat vinden zij van ranglijstjes? En hoe keken zij dit weekend naar het congres van hun voormalige partij? Lees hier de hele Nieuwsbreak.

Selçuk Öztürk en Tunahan Kuzu. Foto Ton Koene