'De Russische bommen lijken op de Syrische, maar zijn nog heviger'

De Russische militaire inmenging in het conflict in Syrië heeft niets met de strijd tegen terrorisme te maken, zeggen Syrische inwoners uit de bestookte gebieden tegen de Volkskrant. Het is een poging om president Assad steviger in het zadel te helpen.

Burgers in Talbisah zoeken tussen het puin naar overlevenden van de Russische luchtaanvallen. Beeld ap

Het is 11 uur 's ochtends als Samer al-Homsi het geluid van ronkende motoren boven zijn hoofd hoort. Hij kijkt naar de lucht en ziet twee toestellen. 'Dat vond ik vreemd. Syrische vliegtuigen opereren altijd individueel. Deze toestellen vlogen pal naast elkaar', zegt hij. Al snel wordt duidelijk waarom: het ene toestel valt aan, het andere vliegt ter bescherming mee. 'Toen had ik al zo'n vermoeden: dit zijn Russische toestellen.'

In rap tempo worden er acht bommen achter elkaar gedropt op Talbisah, de woonplaats van al-Homsi, zo'n 13 kilometer ten noorden van de provinciehoofdstad Homs. 'Het geluid was overweldigend. Ik ben naar de plek gerend waar de bommen neervielen. Daar zag ik dat meerdere huizen volledig waren weggevaagd. Enorme stofwolken benamen het zicht. Mensen renden in paniek rond. Het deed denken aan de luchtaanvallen van het Syrische regime, maar dan veel heviger.'

Als de Russische gevechtstoestellen uit het zicht zijn verdwenen, wordt Talbisah onder vuur genomen door tanks van het Syrische leger. Later komt daar nog een regeringshelikopter bij die vatenbommen op de stad afvuurt. 'Het was duidelijk een gecoördineerde operatie tussen de Russen en het regime', zegt al-Homsi.

Verrast

Een dag na de eerste Russische bombardementen op Syrië stromen de reacties van Syrische burgers binnen. We spreken ze via Skype. De meesten geven een schuilnaam op, uit angst voor represailles. De inwoners zijn verrast door de snelheid van het Russische optreden. Al dagenlang vlogen er Russische toestellen en drones boven Syrische grondgebied om de situatie in kaart te brengen, maar dat ze zo snel ook tot de aanval over zouden gaan, had niemand verwacht.

Daarnaast overheerst woede en bezorgdheid. Woede omdat de Russen het volgens Syriërs niet op IS en andere terroristen heeft gemunt, zoals werd aangekondigd, maar op burgers en gematigde rebellen. Bezorgdheid omdat de Russische inmenging de al meer dan vier jaar durende burgeroorlog wel eens zou kunnen verlengen.

Bashar al-Zoubi, een belangrijke rebellenleider van het Vrije Syrische Leger, waarschuwt dat het extremisme verder zal worden verspreid. 'Want als dit een wereldwijde oorlog tegen het Syrische volk wordt, dan zal dit vruchtbare grond bieden voor buitenlandse strijders die tegen de Russen komen vechten', zegt hij tegen persbureau Reuters.

In Talbisah worden volgens inwoner Faras al-Said een dag na de eerste Russische bommen nog altijd slachtoffers onder het puin vandaan getrokken. 'Tot nu toe zijn 18 doden en meer dan 20 gewonden geteld. Allen burgers. Talbisah heeft één veldhospitaal met beperkte medische middelen. Het hospitaal kan de grote toestroom van gewonden niet aan. We vrezen dat de situatie nog chaotischer wordt als er meer bombardementen volgen.'

Gevraagd naar wat hij vindt van het Russische optreden, verheft hij zijn stem. 'Meer dan vier jaar worden we bestookt door troepen van Assad. Nu is Rusland een partner in deze moordpartij. Het is een leugen dat Rusland het op terroristen van IS heeft gemunt. De aanvallen op Talbisah vonden plaats op burgerwijken, ver weg van de frontlinie.'

Verwoesting in Talbisah, na luchtaanvallen uitgevoerd door Russische gevechtsvliegtuigen. Beeld ap

Opmars Assad

Volgens Hala Darweesh van het Syrische persbureau SMART, dat vanuit de Turkse grensstad Gaziantep opereert, zijn er in Hama, Homs, Latakia en Idlib - de vier provincies die tot nu toe zijn gebombardeerd door de Russen - geen strijders van IS actief. 'In Hama en Homs is het Vrije Syrische Leger de grootste oppositiegroep, maar ze zijn de laatste maanden ernstig verzwakt. Het regeringsleger van Assad profiteert hiervan en is bezig met een opmars om het gebied tussen de hoofdstad Damascus en de kustplaats Latakia weer volledig in handen te krijgen. Het lijkt erop dat de Russische luchtmacht is ingezet om deze operatie tot een succes te maken.'

Abdullah, een inwoner uit Taminah in de provincie Hama, bevestigt deze lezing. Hij was er zelf getuige van hoe Russische gevechtsvliegtuigen woensdagochtend een basis van Tagammoh Al Izza, een door Amerika gesteunde militie van het Vrije Syrische Leger, aanvielen. 'De basis is volledig verwoest. Acht rebellen raakten gewond, even verderop vielen bij andere aanvallen een handvol burgerslachtoffers. Nee, dit heeft niets met de strijd tegen terrorisme te maken. Het is een laffe poging om Assad steviger in het zadel te helpen.'

Hieronder enkele video's die media-activisten in Talbisah maakten direct na de Russische luchtaanvallen.

Strijders van het Vrije Syrische Leger in Morek, in de provincie Hama. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.