De Routekaart is de adder onder het gras

Het is hoog spel. Mislukt het overleg, dan wankelt Abbas...

Van onze correspondent Alex Burghoorn

De Annapolis-verklaring opent een nieuw hoofdstuk in het Israëlisch-Palestijns conflict. Of dat ook een gelukkig einde kent, weet nog niemand.

Premier Olmert en president Abbas gaan ‘er alles aan doen’ voor het einde van 2008 een vredesakkoord te sluiten waarin de oprichting van de Palestijnse staat besloten ligt. Het is een wat vage formulering. Maar paradoxaal genoeg zijn er niet eerder zulke concrete afspraken gemaakt.

De eerdere resultaten van vredesbesprekingen geven echter bepaald geen garantie op succes. Twee perioden van zeven jaar gingen aan Annapolis vooraf. Van 1993 (Oslo) tot 2000 (Camp David) voerden Israëli’s en Palestijnen onderhandelingen die faliekant zijn mislukt; van 2000 tot 2007 woedde daarna enkele jaren de tweede intifada (zelfmoordaanslagen, legerinvasies) en besloot Israël tot eenzijdige stappen (bouw van de muur, terugtrekking uit Gaza).

Na de hopeloosheid én het gebrek aan Amerikaanse bemoeienis is de Annapolis-verklaring een kentering – op papier althans. Het gaat om het vervolg. Op 12 december komt het ‘stuurcomité’ (Olmert en Abbas) voor het eerst bijeen om te bekijken of hun adjudanten in deelonderhandelingen voldoende voortgang boeken. Ze gaan dat om de veertien dagen doen.

Alleen al het opstellen van de Annapolis-verklaring heeft veel voeten in de aarde gehad. Pas op het laatste moment, na gesprekken met president Bush in Amerika, kwamen Olmert en Abbas eruit. Het doet vermoeden dat intensieve Amerikaanse betrokkenheid noodzakelijk is om de partijen er in Jeruzalem uit te laten komen.

Maar met die onderhandelingen alleen zijn de Israëli’s en Palestijnen er nog niet. Beiden hebben beloofd de Routekaart naar Vrede van 2003 te gaan uitvoeren. Dat is de adder onder het gras.

Van de Routekaart is nooit iets terechtgekomen. Abbas moet volgens dit stappenplan het Palestijnse geweld intomen, terwijl Olmert de uitbreiding van nederzettingen moet staken. Aanvankelijk waren die stappen bedoeld om wederzijds vertrouwen te wekken en dan over vrede te gaan praten. Het Annapolis-traject draait dat om: de gesprekken over vrede moeten Abbas en Olmert krediet geven om pijnlijke maatregelen te treffen.

De startpositie van de leiders voor dat alles is slecht. Noch Olmert, noch Abbas, noch Bush is in eigen kring populair. Ze hebben weinig speelruimte. Bovendien is besloten de Gazastrook buiten beschouwing te laten, omdat de islamistische Hamas daar heerst.

De hoop is dat de Palestijnse bevolking Hamas afdankt als het vredesproces eenmaal een hoge vlucht neemt. Het is hoog spel. Lopen de besprekingen mis, dan is de kans groot dat de Palestijnen juist Abbas afschrijven. Dan is er in de ogen van de Israëli’s niemand meer om mee te praten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden