De roos

Laat, maar toch binnen de tijd kwam de herfst. Men had het over een klimaatverandering. Een opmerkelijke vertraging. Ik dacht dat de herfst deze keer misschien niet zou komen....

KADER ABDOLAH

Is er werkelijk niets veranderd? Doet de herfst met de mensen van deze tijd van satellieten hetzelfde als wat hij met bijvoorbeeld Homerus deed, of later met Karel de Grote, of Willem van Oranje?

Ik weet het niet. Ik keek door het raam naar buiten. De zandbak waar de kinderen tot gisteren in speelden, was nu leeg. Een paar hadden hun speelgoed achtergelaten. En de blaadjes van de roos, mijn Hollandse roos, vielen. Een vogel (de Bolbol?) vloog en ging op een rieten dak naast de rokende schoorsteen zitten. En de mannen, de vrouwen van vandaag? Ik weet het niet. Ik zocht naar de mens van 1898-1936. Naar Jan Jacob Slauerhoff. Ik pakte zijn bloemlezing. Van zijn 121 gedichten gingen er drie over de herfst: 'Hoop is volgling van de vooglen/ Die zich door de luchten reppen/ Naar de milde wilde steppen/ Die den stervling steeds ontgoochlen.'

De herfst had niets anders dan verloren hoop voor Jan Jacob Slauerhoff, één van de grootste dichters van na 1928: 'Ik dacht dat ik nooit meer van eene zou houden/ ...Heb ik niets meer te verwachten?'

Ook een verloren liefde. ''t Laatste lief stelde mij teleur/ Evenzeer als het eerste.'

Je hoop verloren en je liefde gebeurde ook in dit seizoen in de Middeleeuwen. De Perzische dichters konden het najaar niet te boven komen. Ik pakte de gedichtenbundel van Shamseddin Mohammade Shirzie. Ik keek zijn 531 gedichten één voor één na. Maar ik kon geen gedicht vinden die de meester aan de herfst gewijd had. Het leek alsof hij bang was voor iets wat Jan Jacob Slauerhoff ook vreesde: 'Wordt voorgoed mijn leven herfstdag?/ Drijft het nimmer naar geluk? ...Zullen wij nimmermeer omhelzen?'

Toch kon ik een paar halve strofen vinden, en hier en daar een korte opmerking: 'Kom eens langs Bolbol. En huil samen met mij mee als je wilt.'

Bolbol is de vogel die van de roos houdt. Het is herfst. De roos is weggegaan. Ook de geliefde van de dichter heeft hem teleurgesteld: 'Jij daar! Schenkster giet wijn in ons glas. De herfstwind heeft ons beroofd.'

De Vogel Bolbol klaagt over zijn geliefde die niet lang bij hem bleef. De dichter troost hem: 'Morge zierak nashawad dar tjamanash nagme saraay... je had niet zo ver moeten gaan. Toch wist jij dat het niet lang zou duren. Je moest weten dat die koude wind zou komen.'

Met een vertraging kwam de herfst tevoorschijn. Wat gaat hij doen met de mens die naar het derde millennium gaat en met de dichter die een mobiele telefoon in zijn broekzak draagt? Ik weet het niet. Maar ik weet wel dat de roos opnieuw naar de tuin zal komen.

Kader Abdolah

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden