Column

De rondreizende artiest heeft het zwaar

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week: Hein Janssen.

Plien en Bianca.Beeld Katinka Krijgsman

De rondreizende artiest heeft het zwaar, maar de schouwburgdirecteur ook.

'Gastvrijheid is voor ons meer dan vriendelijk uw jas aannemen of vakkundig uw drankje serveren (...) Het is voor ons pas echt gastvrijheid als wij erin slagen uw verwachtingen te overtreffen.' Die opbeurende woorden staan te lezen in de nieuwe seizoens brochure van Schouwburg Cuijk, een middelgrote gemeente op de grens van Noord-Brabant en Limburg. Een streekschouwburg die onlangs grondig is verbouwd.

Gastvrijheid in de overtreffende trap! Het zal de artiesten die straks naar Cuijk afreizen als muziek in de oren klinken. Onlangs mochten ze in de Volkskrant hun gal spuwen over de erbarmelijke werkomstandigheden in 's lands schouwburgen. Mijn god, wat moet dat een hondenbaan zijn: acteur, muzikant, cabaretier. Kortom: rondreizend artiest. Want ga maar na, geen divan in de kleed kamer om een tukje te doen, geen directeur bij de artiesteningang met een bosje bloemen, smerige koffie uit een vieze automaat, geen zeep in het bakje.

De Volkskrant hield samen met het bureau Theateradvies een enquête onder zestig artiesten en de uitkomst daarvan was even treurig als hilarisch. Het resulteerde in een top vijf van Slechtste Theaters (Op 1: Theater Figi in Zeist) maar gelukkig ook van Beste Theaters (Op 1: Zaantheater, Zaandam). Artiesten worden blij van bitterballen, lokale lekkernijen, korting op de drankjes en een douchekop zonder kalk.

Het artikel heeft nogal wat losgemaakt. Zo zijn er al cultuurwethouders die hun theater hebben opgeroepen volgend jaar in die positieve top 5 te belanden, anders zwaait er wat. Diezelfde wethouders schrikken er overigens niet voor terug flink op de cultuursubsidies te korten.

Schouwburgdirecteur het moet in deze tijd een zware last zijn. Aan de achterkant moet je zorgen dat de artiesten liefdevol worden ontvangen, aan de voorkant moet het publiek tevreden worden gesteld met een 'voor elk wat wils'-programmering. De één wil Tsjechov, de ander Plien & Bianca. Behalve met gezeik van artiesten en een terugtredende overheid kampen veel schouwburgen ook met het vooroordeel dat het veredelde feestzalen zijn, horecatenten, dorpshuizen, leveranciers van pretpakketten.

Beroepshalve kom ik nogal eens in provinciale schouwburgen. Altijd leuk om daar voorstellingen te zien, los van die Randstedelijke ons-kent-ons-premières. Vaak is het daar reuze gezellig en het publiek heeft doorgaans niets te klagen: de koffie staat klaar, de garderobe is gratis, in de portemonneeloze pauze drink je een glas wijn en na afloop is er steeds vaker een spontane ontmoeting met de artiest van dienst van Huub Stapel tot Veldhuis & Kemper. Geen kwaad woord dus over de schouwburgen, althans vanaf de voorkant gezien.

Intussen stromen de verse seizoenbrochures kleurrijk en vol enthousiasme binnen. Dé trend voor het komend seizoen wordt het hoofddeksel. Op de cover van Cuijk staat Tineke Schouten (Gewoon DOEN!) afgebeeld met een soort van theedoek op d'r gefotoshopte hoofd, Jon van Eerd (Harrie Babba) met een exotische doek op zijn geinponem, Youp van 't Hek (Licht) draagt een nichterig hoedje en Maarten Heijmans (De Gelaarsde Poes) heeft kattenoren en een snor opgeplakt.

Overigens stijgt in mijn persoonlijke lijst van toptheaters Schouwburg Cuijk met stip naar 1. Waar de rest van Brabant nagenoeg is volgebouwd met megastallen vol plofkippen en mestvarkens, serveert het theaterrestaurant in Cuijk louter diervriendelijk vlees. 'Dieren hebben recht op een goed leven', aldus de brochure. Artiesten ook, trouwens.

Onderaan artikel als credit: Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Hein Janssen, Rutger Pontzen of Wieteke van Zeil stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden