De Ronde van de Tafelberg

De Cape Argus Tour in Kaapstad is de grootste sportieve fietstocht ter wereld. Een rondje om de Tafelberg, in de geuren van oceanen en skottelbraai. 'Say whoopa!'

Het was een erg naïeve gedachte vooraf, de ambitie om vanaf het begin voluit de Nelson Mandela Boulevard op te sprinten, en dan eens achterom te kijken hoe een peloton van 35 duizend fietsers zich in je wiel probeert te zetten. Hoe zou dat voelen? Is er soms nog iemand die me gaat halen?

De werkelijkheid op deze morgen in maart spreekt niet minder tot de verbeelding. Op het asfalt en de grasperken tussen de kantoorkolossen en parkeergarages aan de Heerengracht en de Hertzog Boulevard klotst een kakelbonte zee van wielertenues. De echte hardrijders van de Cape Argus Pick 'n Pay Tour in Kaapstad, Zuid-Afrika, zijn al in de ochtendschemer vertrokken - profs die als eersten de 110 kilometer op het schiereiland van Kaap de Goede Hoop zullen afleggen. Nu vlijt de lage morgenzon al bleek licht op de grijze rotsen van de Tafelberg, de wand van de onbarmhartige bult is net zichtbaar tussen de torenflats.

Ik sta in vak Z. Er zijn zo'n 2.500 niet-Zuid-Afrikanen: Zwitsers, Britten, Duitsers, Italianen, 97 Nederlanders en 60 Belgen. Verderop staan Namibiërs en Botswanen. Er is ook een delegatie van de Dubai Roadsters. De scheiding tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond manifesteert zich in de teint beneden de koersbroekspijpen van dames en heren.

Kaapstad is fietsheiligdom Vlaanderen voor. Drie weken voordat dit weekeinde rond Oudenaarde de hoogmis van de fiets wordt opgedragen, zijn nogal wat breedtegraden zuidelijker de goden van het kromme stuur en het harde zadel op een piëdestal geplaatst. Capetown loves you!, gilde al iemand, toen ik door een nog stille Kloof Street naar het stadscentrum afdaalde.

Vertrek 7.37 uur, stond in het draaiboek voor vak Z, dat inmiddels op de klikschoentjes naar de startplek is gestrompeld. Om 7.37 uur loeit de sirene. De omroeper moedigt de meute aan. 'Say whoopa!'

David Belliairs had een dag eerder zijn trots niet onder stoelen of banken gestoken. In de expohallen van Die Goeie Hoop Sentrum zag de marketingdirecteur van het evenement lange rijen aanschuiven voor de inschrijfbalie. 'In 2010 hadden we Lance Armstrong aan de start. Zevenvoudig Tourwinnaar. Het hoogtepunt, dacht ik. Maar kijk nu: Eddy Merckx is er en Stephen Roche. De enige triple gold winners. In één jaar de Tour en de Giro winnen en wereldkampioen worden. Twee levende legenden. Dit valt niet meer te overtreffen.' En dan heeft hij de aanwezigheid nog niet genoemd van tienkamper Daley Thompson en rugbyer Morne du Plessis, voormalig aanvoerder van de Springbokken.

Over de vier rijstroken van de Nelson Mandela Boulevard gaat het licht omhoog Kaapstad uit, een ruime slinger rond Devil's Peak. Vak Z valt spoedig uiteen. De krachtverschillen zijn groot. Er zijn er die met het grote mes op intimiderend rechts uit het zicht schieten. Anderen zoeken zwaar hijgend de luwte van de vluchtstrook links. Zwalkers zijn er ook. Keep your line!

Het is de 35ste editie van de Cape Argus Tour, gesponsord door een van de Engelstalige kranten in Kaapstad. Het is de grootste sportieve fietstocht ter wereld. Het begon in 1978, met een protestrit van de Pedal Power Association tegen het uitblijven van fietsvoorzieningen in de stad. 528 geestverwanten fietsten met elkaar op. De organisatie heeft inmiddels uit veiligheidsoverwegingen een quotum ingesteld - vaak is enkele uren na het openstellen van de aanmeldingen het maximum van 35 duizend bereikt. Voor intercontinentale aanmelders is altijd wel een plekje.

Wat is Belliars' verklaring voor het succes? 'Het is het landschap. National Geographic rekent de Cape Argus tot de tien mooiste fietstochten ter wereld. Het is de uitdaging, ook. Goed, het is geen tocht door het hooggebergte, maar het gaat op en neer, en met de helling bij Suikerbossie op zo'n 90 kilometer, zit het venijn in de staart. Maar het is vooral de beleving. Let maar op, morgen. Je zult het gevoel hebben dat de tienduizenden langs de weg voor jou staan te juichen. Tot de laatste meter. Voel de vibe. Dit is geen race. Dit is een ervaring.'

Een korte blik naar achteren: is daar de grijze vlek van Robbeneiland in de zilverblauwe baai soms nog te zien? Sentiment strijkt het eerste kippenvel op de armen. Ik rij op de Nelson Mandela Boulevard en blank en zwart applaudisseert langs de weg. Come on, you guys!

Aan het ontbijt in hotel Lady Hamilton hadden we havermout opgeschept met Chris (26), een ervaren fietser uit Botswana. Hij rijdt de tocht voor de zesde keer. Met z'n tienen waren ze een dag eerder in een busje aangekomen, een tocht van dik duizend kilometer.

'Je zult vandaag niet zoveel zwarten zien. Niet dat we niet van fietsen houden. Maar de meesten van ons kunnen het niet betalen. Fietsen zijn duur. Enkele maandsalarissen, als je tenminste op iets van carbon wilt rijden. Fietsen blijft zo een sport voor de elite. Dat is jammer.'

Is dit soms de moderne Grote Trek, waarbij de ossenwagen is vervangen door het rijwiel en niet het Beloofde Land maar de pleinen en perken rond het Groenpuntstadion de eindbestemming vormen? Golvend over autovrij gemaakte brede banen gaan we, vergezeld van enkele motoren en scooters, op weg naar Muizenberg en het eerste zicht op de oceaan - False Bay. Op Wynberg Hill klontert de bunch ineens samen tot een hoogpolige mat van dansende ruggen. Hier staat het rijen dik langs de kant. De geuren van een vroege skottelbraai prikkelen de neus.

Aan de oevers van False Bay wordt de weg smaller. Een eerste slinger omhoog, Boyes Drive. Een brede selectie uit het wondere wielerarsenaal is dan gepasseerd. Tandems, ligfietsen, roeifietsen, eenwielers. Een groepje Nederlanders komt achterop. Rabo-shirts geven houvast. 'Mooi hè, dit.'

We dalen naar en klimmen uit dorpjes aan de kust. Bij Fish Hoek, zal de krant de volgende dag melden, is deze morgen een witte haai aan land getrokken. Het exemplaar van 4,5 meter was verstrikt geraakt in netten en moet mogelijk dagen hebben geworsteld om los te komen. Het is te druk op de weg om de in het ochtendlicht glinsterende baai af te speuren naar rugvinnen. Vol in de remmen voor een scherpe bocht. Keep your line!

De Cape Argus had in de aanloop naar de tocht vol gestaan met waarschuwingen en tips. Eet vooraf genoeg koolhydraten, neem zeker anderhalve liter sportdrank mee, vier energie gels en wat repen. Kom op jongens, dit is de Marmotte niet! Dit is geen uiterste beproeving, dit is beleving. Neem alleen al het advies lege verpakkingen bij je te houden. Dat is niet alleen goed voor het milieu, het houdt ook bavianen op afstand.

Een milde bries uit het zuidoosten waait vanaf de baai de fietsers tegemoet. Dat valt mee. Gisteren nog klapperde Kaapstad in heftige windvlagen, de gondels naar de Tafelberg werden stilgelegd. In 2009 haalde de organisatie deelnemers bij Houtbaai van hun fiets, toen de meters orkaankracht registreerden. Er ontstaan even waaierpatronen, de snelheid tikt de 40 aan, de anarchie van het eerste kwart is geluwd, het is nu even aan de specialisten van het vlakke land. Een kreet van teleurstelling van een Nederlander: lek! Zijn maat was al eerder tegen het wegdek gesmakt. 'Dit is niet onze dag.' Ongeveer op dat tijdstip moet zich bij de finish de massale valpartij hebben voltrokken tijdens de sprint tussen de beste vrouwen - de foto zou de volgende dag op alle voorpagina's staan. Na afloop komt het bericht dat er meer dan veertig buitelingen zijn geweest.

Het gaat langs Simon's Town, voorbij Millers Point. Bij de ruigte van Smitswinkel Baai stuift een Afrikaan omhoog op een monsterverzet en stoot een angstaanjagende doodsreutel uit. Nog voor de top keert hij zich breed lachend om. Just kidding!

Een lang recht stuk over een vlakte volgt. Een verlangen naar een weerzien met de Tafelberg dringt zich op. Als even monotonie dreigt, komt al snel de vraag op hoe ver het eigenlijk nog is.

Wat cijfers: 160 duizend liter Coca Cola, 100 duizend liter water, 50 duizend kilo ijs, 25 artsen, 80 verplegers, 250 fysiotherapeuten.

Plotseling telt niet meer hoe ver het nog is. Eerst is er de verfrissing van Misty Cliffs, het zicht op de groenblauwe oceaan en het oorstrelende geluid van de metershoge aanstormende golven. De wind blaast vlokken van de schuimkoppen. In Noordhoek staan toeschouwers klaar met frisdrank, bananen en tuinsproeiers. Come on guys!

Dit moet wel de belangrijkste reden zijn waarom National Geographic de route zo hoog rangschikt. Een tolweg slingert omhoog en heeft zich hier en daar met behulp van springstof in de steile bergwand gevreten omdat er elders geen ruimte meer was. In de peilloze diepte slaan de brekers van de Atlantische Oceaan stuk op de rotsen. Op Chapman's Peak Drive voelen de bandjes als stijgijzers. De haren op de huid richten zich andermaal op.

This is the beast. Een Afrikaan knikt na het verlaten van Houtbaai naar voren. Een brede lap asfalt ligt uitgevouwen op de helling naar Suikerbossie. Ineens doet de warmte zich gelden. Gevoelstemperatuur plus 40, zou later blijken. Omwonenden hebben muziek aangezet, ze staan klaar met een tuinslang of duwen gestrande stumpers vooruit. Het is niet de vervaarlijkste klim, het is wel de laatste klim. Bijna 2 kilometer, zo'n 7 procent. Zijn er nog reserves? Jawel. Klein blijven rijden. Een Zuid-Afrikaans liedje zoemt in het achterhoofd.

Suikerbossie, ek wil jou hê

Beneden dienen de uitlopers van de Tafelberg zich aan. De Twaalf Apostelen en vervolgens de platte bult zelf vormen de horizon van Bakoven, Camps Bay, Bantry Bay, Sea Point. De Kaapse goudkust. Appartementen, hotels en restaurants met zicht op wandelpromenades met zwembaden en parasolbomen, wit strand, diepblauwe zee en 's avonds de zakkende zon.

Het is uitbollen, nu. Zwieren langs de kust met een briesje in de rug, het grote blad voor. Kijken of er nog wat jus in de benen schuilt. Het houdt niet over. Ach, laat maar. Het is de beleving, nietwaar? Kijk, daar is de bleke schotel van Green Point Stadium, waar op 11 juli 2010 Andrés Iniesta Oranje's droom door midden schoot. Dranghekken, bogen over de weg, schetterende speakers, aanmoedigingen, applaus. Well done, guys. Zelfs de ongenaakbare grijze muur op de achtergrond, geflankeerd door de vreesaanjagende rotsklompen van Duivelspiek en Leeukop, krijgt er iets vriendelijks door. 'Tot volgend jaar', zegt de marshal die de herinneringsmedaille uitreikt.

De Cape Argus Pick 'n Pay Tour valt in 2013 op zondag 10 maart. cycletour.co.za.

Zuid-Afrika-specialist Rondreisopmaat.nl in Amsterdam biedt meerdaagse arrangementen aan rondom de Cape Argus Tour. Vanaf 1695 euro per persoon. rondreisopmaat.nl; fietscapeargus.nl

Algemene info: mijnzuidafrika.nl (platform voor en door reizigers) en southafrica.net (het verkeersbureau).

MASSAAL OMHOOG

Ronde van Vlaanderen

31 maart

20 duizend deelnemers

De Vlaamse Ardennen, dus kasseienstroken en -hellingen. Nieuw traject, met de Oude Kwaremont en de Paterberg als laatste beklimming voor de finish in Oudenaarde.

Amstel Gold Race

14 april

12 duizend deelnemers

Routes door het Limburgse heuvelland, met onder meer de Eyserbosweg en de Keutenberg.

Limburgs Mooiste

1 en 2 juni

18 duizend deelnemers

Lussen door Zuid-Limburg en de grensstreek met Duitsland en België, met een reeks bekende en minder bekende hellingen.

L'Ardéchoise

13 t/m 16 juni

15 duizend deelnemers

Vierdaags fietsevenement vanuit Saint Felicien in het noorden van de Ardèche. Tussen vulkaankegels en door gorges.

Maratona dles Dolomiti

1 juli

9 duizend deelnemers

Zware tocht door de Dolomieten over autovrije wegen, waarin het zogeheten Sella-Rondje, met de Passo di Campalongo, Passo Pordoi, Passo Sella en Passa di Gardena, slechts het begin is.

La Marmotte

7 juli

7 duizend deelnemers.

Monstertocht door de Alpen: Col du Glandon, Col du Télégraphe, Col du Galibier, Col du Lautaret en Alpe d'Huez.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden