De roes als mensenrecht of wiet als satanskruid

DE golven gaan hoog en ons bootje is maar klein. De drugsnota Continuïteit en verandering past in het paarse Calimero-denken: wij willen wel maar van onze buurlanden mag het niet....

PAUL BASSET; HANS BUNKERS

De ontwikkelingen in Rotterdam zijn illustratief. Het inmiddels gesloten Perron Nul was ooit een voorbeeldproject. Perron Nul werd slachtoffer van z'n eigen bekendheid. De politie in buurgemeenten wees gebruikers de weg naar Rotterdam. Aangespoord door het repressieve klimaat in eigen land wisten ook veel Fransen Rotterdam te vinden. Predikant en hulpverlener Visser vroeg het gemeentebestuur om extra politiebewaking 's nachts en een meer besloten locatie gekoppeld aan een pasjesregeling. Het stadsbestuur talmde, om Perron Nul uiteindelijk, toen het inderdaad een onbeheersbare drugsscene was geworden, te sluiten.

Het bekende scenario volgde. De problematische gebruikers waaieren uit over de stad. Drugspanden worden gesloten zodat de handel zich verplaatst naar wijken waar stadsvernieuwing hard nodig is. In Spangen krijgen bewoners genoeg van rondslingerende spuiten, tippelende heroïnehoertjes en Franse drugstoeristen. De boze wijk stelt burgerwachten in en steekt drugspanden in brand. Het stadsbestuur antwoordt met Operatie Victor: drugspanden sluiten, Franse drugstoeristen over de grens zetten en wat hulpverlening. De operatie moet ertoe leiden dat problematische gebruikers naar elders trekken.

Het probleem met Operatie Victor is dat ze excessen bestrijdt, maar niet bijdraagt aan het voorkomen van drugsoverlast. Voor een structurele aanpak van de drugsoverlast zullen er van de buitenwereld afgesloten locaties voor veelgebruikers moeten komen. Het aantal locaties moet zijn afgestemd op de lokale behoefte.

Zolang het repressieve beleid in het buitenland voorduurt, ontkomen we er niet aan overlastgevende hard-drugstoeristen over de grens te zetten. Maar in plaats van krampachtig te proberen alle drugstoeristen weg te pesten, kan Rotterdam beter investeren in stille diplomatie met zustergemeente Lille: waarom hebben jullie geen methadon- en spuitomruil-programma's? Waarom spelen jullie de vermoorde onschuld, terwijl wij jullie problemen onder de knie proberen te krijgen?

Het primaat van politie en justitie en de nadruk op bestrijding van de ergste drugsoverlast hebben alles te maken met het ontbreken van een lange-termijndoelstelling. De discussie over het drugsbeleid loopt vast in de oppervlakkige tegenstelling tussen de roes als mensenrecht versus het nederwiet als satanskruid. Voor de lange termijn moet het drugsbeleid vasthouden aan de doelstelling van decriminalisering.

Nuchtere beleidsvoering zal ons leren welke middelen het best verboden kunnen blijven. Voor de middellange termijn denken wij aan legalisering van soft drugs op basis van gemeentelijke vergunningen voor koffieshops, produkteisen in de Warenwet en een vergunningenstelsel voor de produktie van nederwiet voor de binnenlandse markt.

Ook in het buitenland klinkt de wens soft drugs te legaliseren. Uit de drugsnota blijkt dat dit pas kan nadat enkele internationale verdragen zijn opgezegd. Maar Nederland zou - wellicht samen met enkele Duitse deelstaten - kunnen voorstellen een Europees experiment voor de legalisering van soft drugs op te zetten. Nederland is hiervoor geschikt door de grote beleidservaring, een goede hulpverleningsstructuur en voldoende maatschappelijk draagvlak.

Paul Basset

Hans Bunkers

De auteurs zijn medewerkers van het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden