'De roc's werden vanaf het begin weggeconcurreerd'

De roc's hebben geleden onder de marktwerking, maar die was niet de enige oorzaak van hun financiële problemen, vind de medewerker van de onderwijsbond AOb.

STERRE LINDHOUT

Vier randstedelijke roc's eisen 100 miljoen schadevergoeding van het Rijk. Ze vinden dat ze het slachtoffer zijn geworden van de in 2007 ingevoerde marktwerking. André Steenhart, beleidsmedewerker beroepsonderwijs bij onderwijsvakbond AOb, onderzocht de effecten van marktwerking in het beroepsonderwijs. Hij heeft begrip voor de claim, maar kan zich niet aan de indruk onttrekken dat er een verband is met de huidige financiële problemen van de roc's.

Wat ging er mis bij de commer-ciële aanbesteding van inburge-ringscursussen?

'Als je marktwerking invoert in een sector, moet je er wel voor zorgen dat het speelveld gelijk is. De overheid had dus moeten regelen dat de nieuwe aanbieders van inburgeringscursussen aan dezelfde eisen moesten voldoen als de roc's: dus ook werken met gekwalificeerd personeel, betaald volgens de onderwijs-cao.'

Dat was nu dus niet het geval?

'Nee. Daarom werden de roc's vanaf het begin weggeconcurreerd. Gemeenten mochten zelf de eisen vaststellen waaraan die bedrijfjes moesten voldoen. In sommige gemeenten kwam dat neer op: iedereen mag een inburgeringscursus aanbieden. Dus werden er inburgeringscursussen gegeven aan de keukentafel, en zelfs in een mortuarium. Naar kwaliteit werd niet gekeken, alleen naar geld.'

De roc's stellen dat ze destijds te weinig tijd hadden om zich op de marktwerking voor te bereiden. Twee maanden nadat de wet was aangenomen, werd hij al van kracht. Klopt dat?

'Dat is een dubieus argument. Het klopt dat Rita Verdonk de wet destijds, in 2006, door de Tweede Kamer heeft gejast. Maar de roc's wisten al veel langer dat de marktwerking hen boven het hoofd hing. Het idee stamt uit 2002 en is bedacht door Ella Vogelaar, destijds PvdA-kamerlid en voorzitter van de Taskforce Inburgering.'

De claim is ingediend door vier roc's. Hoe kan het dat de andere veertig roc's in Nederland niet in de problemen zijn gekomen?

'Alle vier de roc's zitten in de randstad, waar ook de meeste immigranten wonen. Dus zij hadden veel meer inburgeraars. Op veel kleine roc's is het gelukt om het personeel om te scholen en een andere baan in de organisatie te geven. Maar bij deze scholen ging het om honderden mensen, dus er moesten wel ontslagen vallen. Die ontslagregelingen kosten jaarlijks miljoenen, nog steeds.'

De regeringspartijen VVD en PvdA reageerden verbaasd op de claim. De VVD stelt dat de roc's hun financiële problemen zelf moeten oplossen. Hebben ze een punt?

'Wel als het over de huidige financiële problemen bij roc's gaat. Het verdwijnen van die inburgeringscursussen is absoluut niet de enige oorzaak. Bovendien vind ik de timing heel ongelukkig. Waarom vragen ze dat juist nu? Je kunt bijna niet anders dan denken dat het te maken heeft met de lastige financiële situaties waarin de roc's zitten.'

Is de claim van 100 miljoen dus onterecht?

'Juridisch hebben de roc's een punt. Het Rijk is verantwoordelijk voor de geleden schade en voor de kwaliteit van het mbo-onderwijs. Dat staat ook in dat convenant. Maar ik betwijfel of ze echt 100 miljoen zijn misgelopen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden