Opinie

De Republikeinen waren gewoon weer aan de beurt

De ingezonden brieven van woensdag 16 november.

Donald Trump na een bijeenkomst met de Republikeinse voorzitter van de Senaat Mitch McConnell. Beeld afp

Brief van de dag: in 2024 hebben Democraten een goede kans

Nu Trump tot veler verrassing tot president gekozen is, wordt druk gezocht naar verklaringen. Was het de globalisering, de boze witte onderklasse, de vergeten middenklasse of juist de hoogopgeleide kiezer of de invloed van het FBI-onderzoek naar de mails van Hillary? Misschien is de werkelijkheid wel veel simpeler. Namelijk dat na acht jaar Democratisch presidentschap de Republikeinen verreweg de meeste kans hadden de verkiezingen te winnen. Zeker als de partij die de zittende macht uitdaagt met een kandidaat komt met wie kiezers, politiek gezien, nog geen negatieve associaties hebben. Zo won Democraat Obama in 2008, Republikein Bush jr. in 2000 en Democraat Clinton in 1992. Daarvoor hadden de Republikeinen twaalf jaar de macht met Bush sr. in 1988 en Reagan in 1980. Maar in 1976 was het Democraat Carter, in 1968 Republikein Nixon (gevolgd door Ford na zijn afzetting), in 1960 Democraat Kennedy (gevolgd door Johnson na de moord op Kennedy) en in 1952 Republikein Eisenhower. Meest voor de hand liggende verklaring lijkt mij dat zowel Democraten als Republikeinen een redelijk stabiele en qua omvang vergelijkbare achterban hebben. Het zijn de zwevende kiezers die uiteindelijk de uitslag bepalen. Teleurgesteld dat zij na acht jaar weinig gemerkt hebben van de beloften en dromen van de zittende president, kiezen zij maar weer eens voor de uitdager van de andere partij. Volgens deze wetmatigheid hebben de Democraten in 2024 een uitstekende kans de verkiezingen te winnen.

Michiel Zijlstra, Buitenpost

VVD-kandidatenlijst

Ton Elias, Joost Taverne, Ybeltje Berck-moes, Anouschka Welkzijn-Schut en nog enige andere VVD-Tweede Kamerleden keren niet terug op de kandidatenlijst voor de verkiezingen van 2017. Geen van allen is langer dan acht jaar lid van de Tweede Kamer. Het hoofdbestuur van de partij en de permanente scoutingscommissie vinden dat ze niet genoeg aandacht in de media hebben gekregen, tegendraads hebben gestemd of te veel vijanden hebben. Maar moeten zij dat uiteindelijk wel uitmaken? Tweede Kamerlid zijn is een vak dat je moet leren. Ook een vak waar je ineens volop in de schijnwerpers kan komen te staan door een detail. Of jarenlang onzichtbaar zeer nuttig werk doet zonder dat de media daar bovenop duiken.

Kamerleden die niet meer dan twee termijnen hebben gewerkt, moeten de kans krijgen zelf te bewijzen dat de samenstellers van de lijst het mis hebben met hun voordracht. Dan is het aan de partij en later aan de kiezer om te oordelen of ze wel of geen mandaat verdienen. Hun geen plaats toekennen op de kandidatenlijst is geen bewijs van kracht maar van zwakte. En al helemaal niet democratisch.

Ernst van Splunter, Zeist Oud-lid VVD-Tweede Kamerfractie

NPO en Trump

De NPO wil de 'gewone Nederlander' meer aan het woord laten want de NPO heeft geleerd van Trump! (O&D, 14 november)

Blijkbaar willen ze, door beter te luisteren, voorkomen dat de gewone Nederlander voor een soort Trump gaat kiezen. Maar misschien gaat die gewone Nederlander wel vertellen dat hij een tweede Trump wil!

Sjef van Iersel, Hellevoetsluis

Wie zijn de populisten?

Niet kiezers zijn populisten, maar de politici die voornamelijk inspelen op onderbuikgevoelens die bij kiezers leven. Zulke politici geven zich verder geen rekenschap van wat zij wakker roepen. En zij hebben weinig redelijke opvattingen over onderwerpen die niet worden geraakt door die gevoelens in de onderbuik.

Arnout Brouwers (Commentaar V zaterdag 12 november) waarschuwt ons terecht dat het het democratisch recht is van degenen die met deze onderbuikgevoelens behept zijn om daaraan uiting te geven. Maar schunnig is het om als politicus schaamteloos op die gevoelens te spelen, met als enig doel stemmen te winnen. Dit zonder tegelijk een algemener program te bieden waarin andere hoofdzaken positieve aandacht krijgen.

Brouwers hoopt dat tegenover onderbuikgevoelens 'het betere idee kiezers wel kan overtuigen'. Als ik zie hoe het afliep met Hillary, die betere ideeën had, heb ik er een hard hoofd in.

Erik Jurgens, Amsterdam

Denk

Als ik het programma van Denk lees (Ten eerste, 15 november), voel ik mij ineens een personage in het boek 1984 van George Orwell. Ik krijg beelden van telescreens in huis die niet alleen ontvangen, maar ook kunnen zenden naar het ministerie van Waarheid waar een goed getrainde Gelaatspolitie je via het telescreen kan volgen en kan zien of je er verkeerde gedachten op nahoudt en bijhoudt hoe veel interculturele contacten je onderhoudt. Verder is er de Gedachtenpolitie die je kan aanhouden en kan meenemen naar de onderaardse gewelven van het ministerie van Waarheid om je uit te horen over je 'geluksgevoel' en je geschiedenisperceptie. Brrrr, heel eng.

Jonathan Kruithof, Amsterdam

Buwalda en Rothko

Neerlandicus en schrijver Peter Buwalda zegt (V, 15 november) de schilder Marc Rothko een 'oplichter' te vinden. Iemand dus die willens en wetens mensen misleidt om er zelf beter van te worden. Het zou interessant kunnen zijn van Buwalda te vernemen op welke feiten hij zijn veroordeling baseert. Zelf heb ik me in deze kunstenaar en zijn werk grondig verdiept, maar daarbij geen feiten kunnen vinden die Buwalda's beschuldiging van oplichting zouden kunnen rechtvaardigen. Zij moet dan ook worden geplaatst in de categorie van 'Kant kletst' en 'dat kan mijn dochtertje ook'.

Coen Hilbrink, Zutphen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.