De rekentoets komt er, verzet of niet

Wie volgend schooljaar lager dan een 4,5 scoort op de verplichte rekentoets, haalt geen diploma. Ondanks heftige tegenstand uit de onderwijswereld gaat de rekentoets gewoon meetellen bij het eindexamen. De PvdA liet dinsdag, aan de vooravond van het Kamerdebat hierover, weten de plannen van staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs te steunen.

Beeld anp

Met de invoering van de toets hoopt Dekker ervoor te zorgen dat scholen het rekenonderwijs op orde brengen en leerlingen weer fatsoenlijk leren rekenen. De afgelopen weken groeide de kritiek op de rekentoets. Waar sectororganisaties, bonden, leraren en leerlingen elkaar meestal in de haren vliegen, vonden ze elkaar in hun afkeer van dit 'gedrocht', de 'afrekentoets' of de 'Fyra van het onderwijs'.

'Het is niks en het wordt niks', zegt Swier Garst, voorzitter van de Vereniging van Wiskundeleraren (drieduizend leden). 'Ik ken heel weinig wiskundeleraren die vóór deze toets zijn.'

Dat ingrijpen noodzakelijk was, daarover is vrijwel iedereen het eens. Nederlandse leerlingen waren niet goed in rekenen, klaagden pabo's en andere vervolgopleidingen enkele jaren geleden. Zo ontstond het idee voor een rekentoets - om te meten of de leerlingen het gewenste niveau hebben bereikt. Alleen de SGP in de Tweede Kamer was tegen zo'n toets.

Cito ontwikkelde de eerste toetsen, commissies bogen zich over zwakke plekken. Dekker deed talloze aanpassingen om critici tegemoet te komen: er komen meer herkansingen, meer sommen zonder rekenmachine en meer sommen die niet in een verhaaltje zijn verpakt. Bovendien verlaagde de staatssecretaris de norm, aangezien veel leerlingen bleken te zakken voor de toets. In de eerste jaren is een voldoende nog niet vereist, schreef hij aan de Kamer.

Onderwijswoordvoerder Tanja Jadnanansing van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer is daarmee tevreden. Haar partij zal achter de rekentoets blijven staan, liet ze dinsdag weten. 'Alle kritiek die we hadden is weggenomen.' Ook PVV en VVD steunen de toets, de rest van de oppositie is ertegen.

Onderwijsdeskundigen zijn door de aanpassingen van Dekker niet overtuigd. 'De rekentoets is een verkeerd medicijn voor deze kwaal', zegt voormalig wiskundedocent Jan Jimkes, die zich al jaren fel tegen de toets verzet. 'Het probleem is dat de rekenvaardigheden niet op orde zijn. Dat repareer je met goed rekenonderwijs in de onderbouw, niet door een losse rekentoets aan het einde van de middelbare school.'

'De toets wordt veel te snel ingevoerd', zegt Heim Meijerink, voorzitter van de commissie die de niveaus vaststelde die in de rekentoets worden gebruikt. 'Wij hebben destijds gezegd dat het zeker tien jaar zou duren voordat het rekenonderwijs weer op orde zou zijn. Maar de politiek wilde sneller. Er is inmiddels veel gedaan, maar nog niet genoeg. Om dan toch al hard te gaan toetsen, vind ik niet zo'n geweldig idee.'

Is er dan niemand tevreden, behalve staatssecretaris Dekker? Toch wel. Een groep van 24 wiskundedocenten betuigde in een brief aan de Kamer onlangs wél steun aan de plannen. Ook de Vereniging van Hogescholen staat pontificaal achter de rekentoets. De vereniging noemt de invoering 'een belangrijke mijlpaal' en verwacht een zichtbare verbetering in het rekenniveau van instromende studenten.

Zelf de toets maken? Klik hier

Kritiek op de rekentoets

1. Dit is het verkeerde middel
Een toets zorgt er niet voor dat kinderen beter leren rekenen, daarvoor is goed onderwijs nodig. Zo'n toets werkt teaching to the test in de hand: de toets halen is belangrijker dan goed rekenonderwijs.

2. De toets krijgt te veel gewicht
Over een paar jaar geldt: geen voldoende voor de toets, geen diploma. Naar verwachting zakken daardoor veel leerlingen voor hun examen. Zo krijgt rekenen meer gewicht dan de kernvakken Nederlands, Engels en wiskunde.

3. De kwaliteit van de toets is niet in orde
De toets bevat, naast sommen, opgaven waar de leerling de som uit een verhaaltje moet destilleren. Dat meet behalve de rekenvaardigheid ook de taalvaardigheid. Dekker heeft al beloofd dat de toets minder talig zal worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden