Column

'De rafelranden van de samenleving, daar komt deze generatie terecht'

De geschiedenis is bekend met jongens als Jejoen, die de lokroep van idealen en idolen achterna reizen, schrijft Lidy Nicolasen in haar wekelijkse column.

Een rechtbanktekening tijdens de uitspraak in de eerste twee zaken tegen mensen die volgens justitie vanuit Nederland naar Syrië wilden om te vechten in de jihad. Beeld anp

In sommige wijken in de grote steden zit meer dan de helft van de jongens van Turkse en Marokkaanse afkomst thuis. Geen werk, geen diploma. Wie wel een diploma heeft, zit evengoed vaak duimen te draaien en zich te vervelen.

Geld hebben ze niet. Wie nog geen 18 is, heeft geen recht op een uitkering. Wie jonger is dan 27 moet eerst vier weken intensief naar werk hebben gezocht.

Buitengesloten generatie
Een buitengesloten generatie, schreef publicist Harriet Duurvoort vorige week in haar column in de Volkskrant. Een generatie tussen wal en schip, te wijten aan de zwakke economie en sterke discriminatie. Zij citeerde de onderwijsdeskundige Zeki Arslan, die aan de telefoon getergd had uitgeroepen: moeten we soms in hongerstaking om gelijke behandeling af te dwingen? De rafelranden van de samenleving, dat is de plek waar deze generatie terechtkomt, zei hij.

Duurvoort, van Surinaamse afkomst, weet waarover ze spreekt. Zij werd lange tijd nergens aangenomen. Nog niet zo lang geleden heeft ze een doos vol afwijzingsbrieven bij het vuilnis gezet. Elk advocatenkantoor in Nederland had ze na voltooiing van haar rechtenstudie aangeschreven, tot aan het kleinste kantoor in het meest achterlijke gehucht toe. Ze heeft nooit als advocate gewerkt. En dan te weten dat allochtone meisjes het op de arbeidsmarkt beter doen dan jongens.

Duurvoort waarschuwt voor de neerwaartse spiraal van armoede, frustratie, radicalisering en criminaliteit. Vroeg of laat krijgt de samenleving de rekening gepresenteerd, zeggen zij en anderen die er met de neus bovenop staat. Wat bedoelen ze?

Tikkende tijdbommen
Jihad-hooligans op ramkoers, luidde deze week de kop boven een artikel van Janny Groen. Het is niet voor het eerst dat zij schrijft over allochtone jongens die naar den vreemde lonken. Tikkende tijdbommen, zegt jongerenwerker Ibrahim Wijbenga. Ze dromen ervan als strijder te marcheren door de straten van Aleppo, een kalasjnikov in de arm. Veelal gefrustreerde en teleurgestelde jongens, die ook eens gezien willen worden.

Gematigde imams vrezen dat ze getraumatiseerd terugkeren en hier de heilige oorlog om het ware geloof voortzetten. Vorige week werd in België Jejoen Bontinck vrijgelaten. Hij was - mede dankzij inspanningen van zijn vader - opgepakt na zijn verblijf in Syrië, waar hij in een ziekenhuis zou hebben gewerkt. Hij is voorwaardelijk vrij en moet weer aan de studie en het werk, dat er ook in België niet is.

 
Gematigde imams vrezen dat ze getraumatiseerd terugkeren en hier de heilige oorlog om het ware geloof voortzetten

De geschiedenis is bekend met jongens als Jejoen, die de lokroep van idealen en idolen achterna reizen. Je kunt de kruisridders noemen, of de Zouaven die de Paus hielpen zijn macht te bestendigen. Of neem de Nederlandse anarchisten die de Spaanse dictator Franco hielpen een kopje kleiner te maken. Misschien ligt het meer voor de hand dichter bij huis te blijven en naar onze eigen koloniale oorlog in het voormalige Indië te kijken.

Nederland kwam zelf uit een oorlog toen de regering meende aan de andere kant van de wereld de strijd op te pakken om ons Indië te redden. De armoede hier was ellendig, mensen leden honger en de uitzichtloosheid was groot. Vaak hadden de jongens hun schoolopleiding moeten staken. Ze waren te jong geweest om meer te doen dan werkeloos toekijken. Toen de oorlog was afgelopen en de Duitsers waren vertrokken, wilden zij van zich doen horen.

Heldenstatus
De gemiddelde dienstplichtige soldaat aarzelde niet. Na vijf benauwde jaren lokte het avontuur. Hen werd een heldenstatus in het vooruitzicht gesteld, marcherend in de pas, geweer in de aanslag. Vrijwilligers tekenden vaak vanwege de geboden opleiding om zich verzekerd te weten van werk na terugkeer in eigen land. Ze namen hun oorlogstrauma's mee naar huis en raakten die nooit meer kwijt.

Sommigen zullen zeggen dat ongeluk, frustratie of radicalisering niet alleen te wijten zijn aan een beroerde sociale en economische positie. Er komt veel meer voor kijken, maar dat maakt de enorme werkloosheid van allochtone jongeren niet minder explosief en dramatisch.

Lidy Nicolasen is verslaggeefster van de Volkskrant. Ze schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl.

 
Hen werd een heldenstatus in het vooruitzicht gesteld, marcherend in de pas, geweer in de aanslag
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.