Weblog

De race naar het Élysée - Actiegroep Femen ontbloot borsten tegen Le Pen

Wie gaat er winnen? De radicaal-rechtse Le Pen of nieuwkomer Emmanuel Macron? De Franse verkiezingen zijn een razend spannende strijd. Correspondent Peter Giesen volgt het op de voet en houdt u via dit blog op de hoogte.

Het Élysée in Parijs. Foto ap

7 mei 2017, 13:34

Actiegroep Femen verrast Le Pen

Zondagochtend verrasten vijf leden van de feministische protestgroep Femen de inwoners van Hénin-Beaumont in noord-Frankrijk, waar Marine Le Pen later die dag haar stem zou uitbrengen. Hénin-Beaumont geldt als de vitrine van het Front National. Het stadje in de arme mijnstreek heeft sinds 2014 een burgemeester van het Front National: Steeve Briois, sinds kort ook tijdelijk voorzitter van de partij. Lees hier de reportage die Ariejan Korteweg er over maakte.

De vijf vrouwen van Femen bleken zich toegang te hebben verschaft tot de kerk Saint-Martin, waarvan de voorgevel in de steigers staat. Die kerk, de grootste van het stadje, staat niet ver van het stembureau waar Le Pen om elf uur heen zou gaan. Vanaf het dak lieten ze een groot spandoek zakken: Marine au pouvoir – Marianne au désespoir – Marine aan de macht, Marianne (=Frankrijk ) wanhopig. Ze deden dat in de beste Femen-traditie: de borsten ontbloot, bloemenkransen in het haar, een strijdleus op de buik geschreven.

De actie trok veel bekijks, Franse en buitenlandse media waren in Hénin aanwezig. De actievoersters werden later gearresteerd.

In Nederland is er al een tijdje niets meer van Femen vernomen, maar in Frankrijk is de actiegroep nog springlevend. Het feministische collectief met wortels in Oekraïne heeft zijn hoofdkwartier in de wijk Goutte d’Or in Parijs. De afgelopen jaren zijn ook Franse sympathisanten gerekruteerd en opgeleid in de Femen-strategie.

Ariejan Korteweg

Een actievoerder van Femen wordt afgevoerd door politieagenten. Foto afp

4 mei 2017, 20:06

Vooruitblikken op parlementsverkiezingen

Al voor de tweede ronde wordt in Frankrijk vooruit gekeken naar de parlementsverkiezingen van juni. Zal de toekomstige president wel een meerderheid in de Assemblée Nationale halen?

De zakenkrant Les Echos kwam, voor wat het waard is, met een eerste peiling. En Marche! van Macron wordt geschat op 249 tot 286 zetels, dichtbij de absolute meerderheid van 288. De Republikeinen zouden nog altijd 200 tot 210. De socialisten worden weggevaagd (28 tot 45 zetels).

De politieke extremen zouden, zoals altijd, het slachtoffer worden van het districtenstelsel. Het Front National wordt geschat op 15 tot 25 zetels, radicaal-links op 6 tot 8 zetels.

4 mei 2017, 20:05

Extreem-rechts kritisch op Le pen

63 procent van de televisiekijkers wees Emmanuel Macron als winnaar van het televisiedebat aan, 34 procent vond Marine Le Pen het meest overtuigend. Zelfs in extreem-rechtse kringen werd een vernietigend oordeel over het optreden van Le Pen geveld.

‘Agressief, honend als een slechte advocaat, slecht op haar gemak’, oordeelde de site Boulevard Voltaire. ‘Warrig’, vooral over de euro, stelde het weekblad Valeurs Actuelles, ‘ze zei zelfs dat Groot-Brittannië de euro had verlaten.’ En de site Fdesoche: ‘Ze heeft ons te schande gemaakt.’

4 mei 2017, 15:28

Macron bijzonder creatief met taal

In het televisiedebat van woensdag viel Emmanuel Macron op door het gebruik van archaïsche termen. Poudre de perlimpinpin betekent zoiets als Haarlemmerolie: een zogenaamd wondermiddel dat helemaal niet effectief is.

Volgens Macron was Le Pens voorstel de grenzen te sluiten voor terroristen een typisch geval van poudre de perlimpinpin.

4 mei 2017, 13:36

Videoboodschap Obama

De voormalige Amerikaanse president Barack Obama heeft de Fransen opgeroepen zondag op Emmanuel Macron te stemmen. 'Macron heeft liberale waarden verdedigd. Hij spreekt mensen aan op hun hoop, niet op hun angst', zei Obama in een videoboodschap. 'De Franse verkiezingen zijn heel belangrijk voor de toekomst van Frankrijk en de waarden die we zo belangrijk vinden.' Obama sloot zijn verklaring af in het Frans, met de woorden En Marche! en Vive la France!

Barack Obama. Foto anp

3 mei 2017, 19:02

Een ander geluid in Hénin-Beaumont

Terwijl half Frankrijk zich opmaakt voor het debat tussen Emmanuel Macron en Marine Le Pen (en de andere helft toch naar Monaco - Juventus gaat kijken, desnoods net als Daniel Cohn-Bendit met het geluid uit), gebeurt er in Hénin-Beaumont iets bijzonders.

Hénin-Beaumont, stad van 26 duizend inwoners in het arme noorden van Frankrijk, is sinds 2014 de vitrine van het Front National. De burgemeester, Steeve Briois, is een vertrouweling van Marine Le Pen. Net als Bruno Bilde, zijn rechterhand. Ze hebben er de touwtjes strak in handen: een deel van de gemeenteambtenaren werd vervangen door partijgenoten, de oppositie heeft er niets in te brengen. En precies daar bundelen de linkse organisaties woensdagavond de krachten om van zich te laten horen. Ze trekken op van het zwembad naar het stadhuis, een wandeling van hooguit een halve kilometer. Onderweg roepen ze dat ze allemaal migranten zijn - een verwijzing naar de maatregel van Briois om geen nieuwe migranten toe te staan.

Ze hebben geen petities of handtekeningen om aan te bieden, van de toespraak is niets te verstaan. Maar toch, ze laten horen dat er in Hénin-Beaumont ook een ander geluid kan klinken. (Ariejan Korteweg)

Foto Arie Jan Korteweg
Foto Arie Jan Korteweg

3 mei 2017, 15:32

Brigitte Bardot waarschuwt voor Macron

Brigitte Bardot heeft de Fransen opgeroepen vooral niet op Emmanuel Macron te stemmen. ‘Als Macron wint, sterven de dieren’, aldus Bardot. ‘Uit de minachting die hij toont voor het lijden van de dieren blijkt zijn totale gebrek aan emptahie, aangetoond door de kilheid van zijn staalblauwe blik’, meent de actrice. Volgens Bardot laat Macron zijn oren hangen naar de machtige lobbies van jagers en veeboeren. De 82-jarige actrice sympathiseert al jaren met het Front National, de partij van Macrons tegenstrever Marine Le Pen.

Brigitte Bardot Foto afp

2 mei 2017, 12:23

Varoufakis geeft stemadvies

Yanis Varoufakis, de linkse ex-minister van Financiën van Griekenland, is het volkomen oneens met het liberale programma van Emmanuel Macron. Toch maant hij in Le Monde alle Fransen op Macron te stemmen. Omdat hij Marine Le Pen onaanvaardbaar vindt. Maar ook omdat Macron ‘de enige minister in Europa die er alles aan gedaan heeft om Griekenland te redden’. Tijdens de Griekse crisis wilde Macron naar Athene komen om met premier Tsipras te onderhandelen, namens president Hollande. Zijn missie werd echter geblokkeerd door president Hollande en het Élysée. ‘De entourage van Hollande wil niet dat ik naar Athene kom. Ze staan dicht bij de kanselarij in Berlijn’, liet Macron Varoufakis weten. Macron deed nog een vergeefse poging Hollande om te praten. Volgens Varoufakis wilde Merkel niets meer met Macron te maken hebben, omdat ze hem te pro-Grieks vond. Hij besluit met een belofte aan Macron: ‘Ik zal strijden om u te helpen Le Pen te verslaan. Daarna zal ik me met dezelfde kracht tegen uw regering keren als u probeert uw neoliberalisme in de praktijk te brengen.’

Yanis Varoufakis. Foto anp

2 mei 2017, 7:41

Le Pens speech internethit

Tijdens een meeting in de Parijse voorstad Villepinte bezong Marine Le Pen op 1 mei in lyrische bewoordingen de Franse identiteit. Curieus genoeg kwamen hele passages woordelijk overeen met een redevoering die de Republikein François Fillon op 15 april hield. Het twitteraccount Ridicule TV, gelieerd aan Fillon, maakte er een Lucky TV-achtige compilatie van, die maandagavond meteen een internethit werd.

Radiozender RTL kwam dinsdag met een mogelijke verklaring. De speeches van Fillon en Le Pen zouden dezelfde auteur hebben, Paul-Marie Couteaux, de voormalige leider van een extreem-rechtse splintergroep die zowel voor Fillon als Le Pen zou hebben gewerkt. FN-senator David Rachline, campagneleider van Le Pen, probeerde de schade te beperken. Marine Le Pen wist heel goed wat ze deed. ‘Het is een bewuste knipoog van een kandidaat die de Fransen wil binden, die wil laten zien dat ze niet sektarisch is’, aldus Rachline. Maar, zoals Libération schreef, zonder het filmpje van Ridicule TV zou iedereen deze ‘knipoog’ zijn ontgaan.

Paul-Marie Couteaux ontkent tegen het Journal du Dimanche echter dat hij de auteur van beide speeches is. Hij heeft de toespraak van Fillon geschreven, maar geen contact gehad met Le Pen. Overigens is hij uitermate tevreden dat zijn woorden door twee kandidaten zijn gebruikt.

1 mei 2017, 18:00

Microfoon van pa Le Pen werkt niet mee

Het is geen geluksdag geworden voor Jean-Marie Le Pen. Sinds dochter Marine openlijk met hem brak, moet hij de 1 mei-viering al solo doen. Met een paar handenvol oude getrouwen en flink wat vlaggen trekt hij tegenwoordig naar Concorde om daar het standbeeld van Jeanne d’Arc – ‘de grootste man van Frankrijk’ – te eren.

Bij wijze van extra provocatie heeft hij dezelfde felrode overjas aangetrokken waarin hij in 2015 het 1 mei-feest van zijn dochter verstoorde. Daarboven een zwarte pet met klep. Geen middel onbenut gelaten om aandacht weg te snoepen bij Marine, die maandagavond in Villepinte een grote campagnebijeenkomst houdt.

Alles klaar om nog eens ouderwets de vader-dochterstrijd op straat te gooien. Totdat een onwillige microfoon zijn optreden in de soep laat lopen. Bijna twintig minuten moet de oprichter van het Front National proberen zijn geduld te bewaren. Hij klopt wat, hij blaast wat, hij zingt zelfs wat terwijl zijn volgelingen gegeneerd toekijken. Tegen de tijd dat het geluid weer werkt, is het echte vuur gedoofd. Zijn aanhangers weten het wel: ‘Sabotage, hier zitten de jihadisten achter.’ Of is het toch Marine?

(Ariejan Korteweg)

Het zat Jean-Marie Le Pen niet mee. Foto getty

1 mei 2017, 17:04

Op reportage in Saint-Denis

Onze verslaggever Ariejan Korteweg is op reportage in Saint-Denis, de noordelijke banlieue van Parijs. Daar liep hij langs het huis waar politie en leger op 18 november 2015 1.576 schoten losten om af te rekenen met Abdelhamid Abaaoud, een van de aanslagplegers op de terrassen van Parijs.

De muren aan de kant van de Rue de la République zitten vol kogelgaten. Voor de gevel is een hekwerk geplaatst. Op dat hekwerk de foto's van de toenmalige bewoners.

Een van hen raakte gewond bij de schietpartij, die uren duurde; hij zal nooit meer kunnen werken. Het huis is onbewoonbaar, sommige bewoners wachten nog op nieuw onderdak. Bij de aanval kwamen Abaaoud, diens nicht Hasna Aitboulahcen en mededader Chakib Akrouh om het leven.

Foto Ariejan Korteweg

1 mei 2017, 14:27

Macron herinnert aan bruine wortels FN

Vorige week greep Marine Le Pen het initiatief in de verkiezingscampagne met een opvallende ommezwaai: de Frexit ging even in de ijskast. Macron slaat op klassieke wijze terug: hij herinnert aan de bruine wortels van het Front National.

Maandagochtend legde hij in Parijs een krans bij het monument van Brahim Bouarram, een 29-jarige Marokkaan die op 1 mei 1995 werd gedood door aanhangers van extreem-rechts. Na de jaarlijkse herdenking van Jeanne d’Arc door het Front National gooiden ze Bouarram in de Seine. De vader van twee kinderen kon niet zwemmen en verdronk. De toenmalige leider van het FN, Jean-Marie Le Pen, sprak van een ‘ongeluk’: ‘Ik betreur het dat een ongelukkige is verdronken, maar in een agglomeratie van 10 miljoen mensen kunnen zulke faits divers nu eenmaal gebeuren.’

Vrijdag bezocht Macron het dorpje Oradour-sur-Glane, in 1944 uitgemoord door de SS, en het gedenkteken voor de Holocaust in Parijs.

Macron legt een krans bij het monument van Brahim Bouarram. Foto afp

1 mei 2017, 10:03

Macron eurokritisch tegen BBC

Terwijl Marine Le Pen dit weekend haar anti-Europese standpunten verzachtte, toonde Emmanuel Macron zich juist van een eurokritische kant in een interview met de BBC. ‘Ik ben pro-Europees en ik heb de Europese gedachte voortdurend verdedigd’, aldus Macron. ‘Maar tegelijkertijd moeten we de situatie onder ogen zien, naar onze burgers luisteren die uitermate boos en ongeduldig zijn. Het disfunctioneren van de Europese Unie is niet houdbaar meer.’

Als Macron gekozen zal worden, zal hij de Europese Unie diepgaand hervormen, beloofde hij. Als dat niet gebeurt, zal het Front National aan kracht winnen en een Frexit onvermijdelijk worden, aldus Macron. Wat Macron precies wil doen, werd uit het interview met de BBC niet duidelijk. In zijn programma pleit hij voor meer samenwerking en coördinatie in Europa, teneinde de slagkracht van de eurozone en de Europese Unie te versterken.

20 april 2017, 19:54

Fillon praat niet met Le Monde


Le Monde heeft alle belangrijke presidentskandidaten uitgebreid geïnterviewd. Behalve François Fillon. Fillon wilde best geïnterviewd worden, maar niet over zijn affaires. Daarop zei Le Monde het gesprek af. ‘Iedereen mag vragen wat hij wil, maar ik antwoord alleen op de vragen die ik wil beantwoorden’, rechtvaardigde Fillon zich. Hij kon wel terug bij LeFigaro, trouwe spreekbuis van rechts, eigendom van Fillons partijgenoot, senator Serge Dassault. Op de voorpagina kijkt Fillon de lezer presidentieel aan. ‘Ik haal de tweede ronde’, zegt hij. Voor de zekerheid deed Le Figaro er nog een commentaar bij: ‘Laatste kans voor Frankrijk. De enige die echt een breuk nastreeft is Fillon.’

Francois Fillon. Foto afp

20 april 2017, 19:53

Le Pen wekt woede van de protestanten


Marine Le Pen voert een zwakke campagne. Ze maakt een gespannen indruk en praat veel over de economie, terwijl haar aanhangers zich veel drukker maken over immigratie. In de peilingen is ze gezakt van 26 naar 22 procent. Om het tij te keren grijpt ze deze week terug op haar vertrouwde thema’s: islam, immigratie en identiteit.

Dat doet ze niet altijd even handig. Tv-zender TF1 vroeg Le Pen wie haar model was. Kardinaal Richelieu, antwoordde ze, de belangrijkste minister van Lodewijk XIII. ‘Hij is de grondlegger van een moderne staat die geweigerd heeft dat een religie belangrijker werd dan Frankrijk’, aldus Le Pen. ‘Richelieu was anders niet erg vriendschappelijk met de protestanten’, reageerde de interviewer. Een understatement: Richelieu leidde het veertien maanden durende beleg van de protestantse stad La Rochelle. Van de 28 duizend inwoners overleefden slechts 5.400 de blokkade. ‘Misschien hadden de protestanten eisen die tegen de belangen van de natie ingingen’, zei Le Pen. De parallel was duidelijk: het protestantisme van toen is de islam van nu. ‘Onverantwoordelijk’, reageerde de Fédérations des Protestants de la France. ‘Eens te meer houdt extreem-rechts een discours dat slechts de haat aanwakkert en het geweld rechtvaardigt.’

Marine Le Pen. Foto afp

20 april 2017, 19:52

Mélenchon is een poëet


In een televisie-interview luisterde de radicaal-linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon naar een van zijn favoriete aria’s, Casta Diva uit de opera Norma van Bellini. ‘Als ik dit hoor, stel ik me de kuise godin voor, het is het licht van de maan die op een bos schijnt, zonder twijfel een bos van olijfbomen’, zei hij tegen interviewer Jean-Jacques Bourdin. ‘De onsterfelijke boom, monsieur Bourdin, u en ik, wij zijn olijfbomen. Plotseling geven onze takken bloemen, op een moment waarop je het niet verwacht. En ook vruchten.’ Je hoort het een Nederlandse politicus toch niet zeggen.

Jean-Luc Melenchon. Foto afp

19 april 2017, 15:37

De grootste partij: de niet-kiezer

'Zij heeft geen kandidaat en geen affiches. Toch zou zij zondagavond de grootste partij van Frankrijk kunnen worden', schrijft Le Parisien. Volgens de krant staan de niet-kiezers op 35 procent, Le Monde houdt het op 28 procent. In elk geval meer dan de 23 procent van koploper Emmanuel Macron.

De opkomst bij verkiezingen loopt ook in Frankrijk al jaren terug, maar de presidentsverkiezingen houden doorgaans goed stand. In 2012 was de opkomst 80 procent en in 2007 84 procent. In 2002 werd een laagterecord geboekt van 72 procent, toen impopulaire politici als Jacques Chirac, Lionel Jospin en Jean-Marie Le Pen om het Elysée streden.

Ook dit jaar is er sprake van een désamour tussen de Fransen en hun politici. De socialisten betalen de prijs voor vijf jaar Hollande, de Republikein Fillon is in diskrediet geraakt, de nieuweling Macron wordt door velen gewantrouwd, niet in de laatste plaats omdat hij bankier is geweest. Een lage opkomst kan de uitslag beïnvloeden. Peilingen worden minder betrouwbaar naarmate de opkomst lager is.

Twee politici lijken het meest te profiteren van de thuisblijvers. Marine Le Pen heeft een trouwe, gemotiveerde aanhang die zal komen stemmen. En François Fillon is vooral sterk onder gepensioneerden, een groep die stemmen nog als burgerplicht beschouwt.

Foto epa
Foto afp

19 april 2017, 12:30

Geef het geld terug, François

De wallen onder de ogen van François Fillon worden steeds groter. Het lukt hem maar niet om normaal campagne te voeren. Gisteren werd een bezoek aan de hippe informatica-opleiding Ecole 42 'om veiligheidsredenen' afgezegd. Op Facebook hadden leerlingen aangekondigd dat ze het welkomstbord van de school wilden hacken, teneinde de boodschap 'Bonjour, François' te vervangen door 'Geef het geld terug, François'.

Fillon week daarom uit naar het muziekbedrijf Deezer, ook heel modern. Maar ook daar wachtte hem een protestactie: werknemers lieten hun laptops open staan met de schermboodschap 'Geef het geld terug'.

François Fillon woensdag op het hoofdkantoor van muziekstreamingdienst Deezer. Foto epa

19 april 2017, 8:27

Het hologram van Mélenchon

De 65-jarige veteraan Jean-Luc Mélenchon is de kandidaat die het beste overweg kan met de moderne technologie.

Dinsdagavond hield hij een verkiezingsrede in Dijon. Per hologram was hij gelijktijdig aanwezig in Nantes, Nancy, Montpellier, Grenoble, Clermont-Ferrand en Le Port op het eiland Réunion. In totaal keken 35 duizend mensen naar Mélenchon, van wie 6 duizend naar de echte. Ook op Twitter en Facebook doet Mélenchon het goed.

Op YouTube laat Mélenchon zich weer als fan van Fidel Castro zien: een video over de financiële onderbouwing van zijn verkiezingsprogramma duurt maar liefst vijfeneenhalf uur.

Het Hologram van Mélenchon. Foto afp

18 april 2017, 21:00

Intellectuelen

Waar is de linkse intellectueel gebleven? In deze verkiezingscampagne spelen ze geen enkele rol. Stereconoom Thomas Piketty steunt Benoît Hamon, maar de arme socialist staat inmiddels op 7,5 procent. Zo langzamerhand kom je linkse intellectuelen alleen nog tegen op de opiniepagina's van Le Monde. Daar roept de 80-jarige filosoof Alain Badiou de Franse burgers op zondag thuis te blijven. Stemmen versterkt het kapitalistische systeem, schrijft hij. Er is slechts een juiste weg, 'het communisme heruitvinden'. 'Dit ongelukkige woord moet worden schoongewassen. Het kondigt sinds twee eeuwen een bevrijding van de mensheid aan', aldus Badiou. En laten we ons vooral niet ontmoedigen door het betreurenswaardige echec van de Sovjet-Unie en China, 'gewelddadig omdat ze werden omcirkeld en fel aangevallen'.

Foto ap

18 april 2017, 18:00

Aanslagen

Iedereen is er bang voor, maar er wordt zelden over gesproken: een aanslag rond de Franse verkiezingen. Het zou passen in de strategie van Islamitische Staat die een burgeroorlog in Europa wil veroorzaken. Een mogelijk scenario: een aanslag helpt Marine Le Pen in het zadel, waardoor de polarisatie tussen moslims en niet-moslims zal toenemen. De 'grijze zone' zal verdwijnen: ook gematigde moslims zullen de kant van IS kiezen.

Dinsdag arresteerde de politie in Marseille twee mannen die ervan verdacht worden dat zij 'in de komende dagen' een aanslag wilden plegen. In hun appartement in Marseille werden wapens en explosieven gevonden. Mahediene Merabet (29) en Clément Baur (23) zouden allebei in de gevangenis geradicaliseerd zijn. De oudste verdachte kreeg in november 2016 huisarrest opgelegd in het kader van de noodtoestand, maar bleek spoorloos. De politie vond een video waarin de verdachten trouw aan IS zwoeren. In het filmpje kwam ook een foto van de Republikeinse François Fillon voor.

Volgens Le Figaro is echter niet duidelijk wat de mannen precies van plan waren. Zondag zullen meer dan 50 duizend politiemensen en gendarmes worden ingezet om de stemlokalen te beveiligen. Allemaal om te voorkomen dat werkelijkheid wordt wat Michel Houellebecq in 2015 schreef in Onderworpen: verkiezingen die worden verstoord door aanslagen.

Francois Fillon Foto ap

18 april 2017, 0:00

De peilingen

De Franse verkiezingen zijn een razend spannende strijd. Het karakter van een paardenrace wordt danig versterkt door de peilingen die elke dag als een herfstregen over het land vallen. Minstens zeven serieuze instituten peilen het gemoed van de Franse burger. Peilingen gaan een eigen leven leiden. Ze doorkruisen het inhoudelijk debat tussen de kandidaten. De polls bevestigden nieuwkomer Emmanuel Macron als een serieuze presidentskandidaat. Als hij François Fillon genoeg voor blijft, zou hij opnieuw van de peilingen kunnen profiteren. In dat geval zouden centrumrechtse kiezers hem kunnen zien als de beste manier om de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon van een tweede ronde af te houden. Nog altijd liggen de vier belangrijkste kandidaten zo dicht bij elkaar dat de echte verkiezingen voor een verrassing kunnen zorgen.

Emmanuel Macron Foto epa
Meer over