'De raad veroorlooft zich schadelijke kwalificaties'

5,6 procent minder, daar is voor het Rijksmuseum mee te leven. Maar die kritiek! 'Ik kan dat niet serieus nemen.'

AMSTERDAM - Wim Pijbes is kwaad op de Raad voor Cultuur. Niet omdat zijn eigen Rijksmuseum gekort wordt met 1,8 miljoen euro, maar vanwege de motivering die de raad bij zijn adviezen aan de musea in het algemeen geeft. 'De raad neemt de museumwereld de maat op een onverantwoorde en niet te billijken wijze. Dat vind ik doodeng. De schade die hij toebrengt met deze kwalificaties is groter dan die van de cultuurbezuinigingen zelf.'


Het gaat hem echt niet alleen om zijn eigen museum. Die 5,6 procent minder voor de komende vier jaar is het probleem niet, zegt Pijbes: 'Dat vangen we op met sponsorgeld, met eigen middelen. Ik begrijp dat er minder geld is voor cultuur. Het doet pijn, maar ik heb er vrede mee.'


Maar de kwalificaties die de raad zich veroorlooft, zijn een veeg uit de pan, meent hij. 'Niet terecht, en niet onderbouwd.' Neem het Rijksmuseum voor Oudheden: dat zou kansen laten liggen in ondernemerschap. Pijbes: 'Ik ken geen museum dat z'n marketing zo stevig op orde heeft.' Het Mauritshuis leunt te veel op de collectie, volgens de raad. Pijbes: 'Dat lijkt me logisch, die collectie is hun bestaansrecht.' Het Scheepvaartmuseum schiet tekort in educatie; vreemd, meent Pijbes, want als je ergens je kind mee naartoe wil nemen, is het daar wel.


Over het Rijksmuseum schrijft de raad: geen heldere focus, geen uitgewerkt activiteitenplan, onvoldoende doelstellingen in ondernemerschap, en de zogenoemde 'governance' verdient aandacht. Dat zijn zware aantijgingen, zegt Pijbes. En schadelijk: 'Echt. Ik heb een sponsor al moeten uitleggen waarom dat daar staat. Governance, dat is de mate waarin je je bedrijf runt en daarover verantwoording aflegt. In het advies staat feitelijk: het bestuur moet worden aangescherpt. Zonder uitleg. Dat kan ik niet serieus nemen.'


'Niet om arrogant te doen, maar we zijn de grootste culturele instelling van Nederland, met de grootste omzet, de grootste begroting, de grootste collectie; 1,1 miljoen objecten.' Een fout in de governance kan bij wijze van spreken een minister de kop kosten. 'Het Rijksmuseum is daar van zichzelf al scherp op.'


Kritiek heeft Pijbes ook op de wijze waarop instellingen hun aanvraag moesten indienen. 'De musea stonden voor een onmogelijk taak: in 7.500 woorden plannen ontvouwen. Het ministerie adviseerde nog: laat de uitwerking van de canon er maar uit, dat doet het Openlucht Museum al. Nu zegt de raad: het Rijksmuseum heeft de plannen op het gebied van de canon onvoldoende uitgewerkt.'


Voor Prinsjesdag moet het Rijksmuseum een nieuw plan indienen. Maar wat Pijbes betreft heeft raadsvoorzitter Joop Daalmeijer hem wat uit te leggen. En de staatssecretaris. 'Ik wil weten wat hij met deze adviezen gaat doen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden