Column

De PvdA voelt als een oud, vertrouwd huismerk

Beeld de Volkskrant

Een korte seconde in het stemhokje betrapte ik mij op die bijzondere, duizelende deining in de voeten. Och nee. Twijfel. Opnieuw waren daar de ballonnen die mij omhoog trokken zodat mijn voeten de grond niet meer raakten. Eentje met de lonkende knipoog van Jesse, eentje met de glimlach van Pechtold. En nog een kleintje, van het sympathieke splinterpartijtje voor diversiteit met de prachtige Sylvana. Alweer met een jaloersmakend nieuw kapsel dat me deed overwegen toch maar eens haarstukjes aan te schaffen.

Maar nu in het hokje moest ik toch echt kiezen. Ik prikte de drie ballonnen resoluut door en landde zachtjes op het rode nest waarin ik ben opgegroeid.

PvdA. Ik kleurde een vrouwelijk vakje rood op de gedoodverfde verliezerslijst. Heb ik dan geen kritiek op de PvdA? Ontzettend veel. Toen ik wegliep, vocht ik even met het onbevredigde gevoel dat je als zwevende kiezer nu eenmaal nooit kunt wegdrukken. Het is een compromis, een flauw, waterig wijntje. Maar toch, de PvdA is als een oud, vertrouwd huismerk. Sleets. Maar toch degelijk.

In mijn ouderlijk huis volgde Den Uyl op slechts korte afstand na de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Hij had Suriname naar de onafhankelijkheid geloodst, en ondanks dat letterlijk bijkans half Suriname binnen een paar jaar definitief de koffers had gepakt om wankel wortel te schieten in de Hollandse klei, het sociaal zekere voor het onzekere nemend, was hij een halfgod. Ik moet een jaar of zes geweest zijn toen we wonnen en buitenspel gezet werden. Wiegel en Van Agt werden door mijn ouders veracht.

Als tiener werd ik eind jaren tachtig zowaar Jonge Socialist. Het was Koude Oorlog en sociaaldemocratie was het menselijke compromis tussen hardvochtig kapitalistisch liberalisme en communisme. Het Over de Muur van het Klein Orkest-gevoel. Het was uiteraard ook een manier om toestemming van thuis te krijgen om tot laat weg te blijven onder het mom van 'de vergadering liep uit'. Want op een andere manier uitgaan was uit den boze.

Naar de jaren negentig verlang ik terug. We hadden Clinton, we hadden Monica, de beste hiphop, de heerlijkste house en we hadden Paars. De economie draaide op volle toeren. Van de multiculturele samenleving maakten we meestal een feestje. De volwassen geworden 'multiculturele generatie' was ambitieus en progressief.

Daarna 11 september, Pim, Theo. De ooit zo vrolijk omarmde realiteit van de multiculturele samenleving had voor steeds meer mensen afgedaan. De PvdA kreeg de schuld van de 'puinhopen'. De eerste populistische golf begon en mondde uit in Balkenende I, het vermakelijk tumultueuze rariteitenkabinet met de LPF.

Ook voor mij was de PvdA zijn mojo kwijt. Vanaf de jaren nul zweefde ik vooral tussen GroenLinks en D66. Ook een keer SP, hoewel ik daar eigenlijk te midden voor ben. Inmiddels is integratie al vijftien jaar het dominante verkiezingsthema. Met nu een fellere, radicalere en succesvollere Wilders dan ooit.

Ik werd definitief over de streep getrokken toen Asscher Wilders vlammend pareerde tijdens het slotdebat van de NOS. Met de gotspe dat slechts populistisch rechts de 'vergeten' stem van 'het' volk vertegenwoordigt, maakte hij korte metten. Nederland is van de Nederlanders, foeterde Wilders. Maar van welke Nederlanders? Ik voel, oer-Hollands, op mijn klompen aan dat het zeer de vraag is of zelfs iemand als ik door het PVV-electoraat wel als Nederlander word beschouwd.

Ik kan tegelijk geen andere manier bedenken om het ontspoorde multiculturele debat weer positief te beïnvloeden dan dat biculturele Nederlanders koersvast een emancipatoire maar zelfkritische houding blijven aannemen. Zo sterk in hun schoenen staan dat ze kritisch naar zichzelf, de samenleving en de gemeenschap waarin ze geworteld zijn kunnen kijken. Dat is voor iemand met een dubbele achtergrond de enige voorwaarde voor succes.

Ook dat associeer ik met de PvdA, het huis immers van no-nonsensepolitici van statuur als Aboutaleb en Marcouch. Die hart voor de multiculturele samenleving met een nuchter zelfkritisch vermogen combineren, al wordt hen dat niet altijd in dank afgenomen. Zij kijken niet weg. Het broodnodige tegengas tegen de Kuzu's van deze wereld, die weigeren de problemen binnen de eigen gemeenschap aan te pakken.

Op het moment dat ik dit schrijf weet ik nog niet hoe groot de schade is voor de PvdA. Wat de uitslag ook is, wij verliezers, als we dat zijn, moeten ons eigen feestje weer gaan bouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden