Reportage

De pubers rennen het museum binnen, op deze ‘Bevrijdingsdag’ in Nijmegen, de pest tegemoet

Sinds zaterdag mag je het museum, het restaurant en het café weer in. ‘Bevrijdingsdag’: het begin van het einde van de lockdown. Hoe ervaren ze dat in Nijmegen? ‘Ooooh... die geur. Die heb ik écht gemist.’

Lekker binnen zitten, maar dan met z'n allen en met een biertje: in café De Muus in Nijmegen is het zaterdag al vroeg druk. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Lekker binnen zitten, maar dan met z'n allen en met een biertje: in café De Muus in Nijmegen is het zaterdag al vroeg druk.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het is zaterdagmorgen, precies tien uur, als de deur van museum Het Valkhof in Nijmegen opengaat. Voor het eerst. Na zeven-en-een-halve maand.

De rij (met veelal grijs gekleurde hoofden) komt razendsnel in beweging. Allemaal kunnen ze deze zaterdagochtend niet meer wachten tot ze het museum weer in mogen – sommige liefhebbers gingen vóór corona minstens zes keer per maand. ‘We staan hier te trappelen’, zegt Betty Koers (65). Haar man begint een lang en enthousiast verhaal over de geschiedenis van Gelderland.

De musea zijn weer open. Op de markt voor museum Het Valkhof wordt zaterdag reclame gemaakt voor de tentoonstelling over de pest. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
De musea zijn weer open. Op de markt voor museum Het Valkhof wordt zaterdag reclame gemaakt voor de tentoonstelling over de pest.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Toch zijn het twee puberjongens (met hun ouders in het kielzog) die vandaag als eerste naar binnen snellen. Veertien en zestien zijn ze, en ze zitten op het gymnasium. Ze rennen bijkans de trap van het museum op – de mondkapjes losjes op de kin. ‘Hé, wacht even’, roept een museumwacht hen nog na. Ze horen het al niet meer. Weg zijn ze. Eindelijk op weg naar de kunst.

De tentoonstelling gaat over de Zwarte Dood, oftewel de pest. Al is dat gek genoeg toeval: het idee ontstond al vóór de coronapandemie.

Museum Het Valkhof in Nijmegen is weer open. Bezoekers kijken naar een beeld uit de tentoonstelling over de pest Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Museum Het Valkhof in Nijmegen is weer open. Bezoekers kijken naar een beeld uit de tentoonstelling over de pestBeeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Even verderop ontvangt een ander museum, het informatiecentrum over de Tweede Wereldoorlog, net de eerste bezoeker van het jaar. De vrijwilliger achter de kassa kan even niet meer ophouden met praten over de oorlog. Al die tijd heeft hij thuis gezeten. En nu mag hij los. De zestiger is euforisch. ‘Ik vind dit gewoon vreselijk interessant.’

De corona-epidemie zit in de eindfase. Alle sectoren van het economische, culturele en maatschappelijke leven mogen vanaf deze zaterdag onder voorwaarden binnen weer open: restaurants, cafés, bioscopen, musea, theaterzalen. Wie een ‘Bevrijdingsdag’ had verwacht, komt een tikkeltje bedrogen uit. De grijze lucht, waaruit een hoosbui elk moment lijkt te kunnen ontsnappen, draagt hieraan vast bij.

Nee, in de straten van Nijmegen staan ze vooralsnog niet massaal te juichen. Maar wie binnenloopt in een restaurant, ziet hoe de opluchting er vanaf spat.

In de keuken van restaurant De Nieuwe Winkel vertelt chef-kok Emile van der Staak (44) dat de reserveringen voor vanavond explodeerden, nadat premier Rutte in zijn laatste persconferentie het geleidelijke einde van de lockdown had aangekondigd. Hij heeft meer mensen op de wachtlijst voor vanavond dan hij bergen kan. Tot september zit hij al volgeboekt.

Zijn restaurant is het enige restaurant met een Michelinster in Nijmegen. Ooit zette hij eigenhandig een Michelin-inspecteur buiten de deur na een discussie over vlees, maar in maart gebeurde het wonder dan toch: een ster. Plus een groene ster voor de ‘botanische gastronomie’, want Van der Staak kookt alleen met planten.

Dat is natuurlijk geweldig, zo’n ster, maar het helpt weinig als je geen gasten hebt. De afgelopen maanden raakte Van der Staak al zijn spaar- en pensioengeld kwijt. Hij vertelt het met een lach, maar het deed het soms pijn. ‘Niet te veel nadenken’, zegt hij. ‘Accepteren dat je niet op alles invloed hebt. Zo heb ik het gered.’ Het lukte hem om al zijn personeelsleden in dienst te houden.

In De Blonde Pater in Nijmegen mag weer geluncht worden, maar wél met een kuchscherm tussen de tafels. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
In De Blonde Pater in Nijmegen mag weer geluncht worden, maar wél met een kuchscherm tussen de tafels.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Zijn souschef Luuk roert ondertussen geconcentreerd in een glimmende, bruine saus. ‘Stress voor vanavond?’, herhaalt hij de vraag. ‘Nee. Ik heb alleen stress als ik thuis op de bank zit.’

‘Sommige collega’s kregen van nietsdoen depressieve klachten’, zegt Van der Staak. ‘Toen we dat merkten, besloten we in kleine teams nieuwe gerechten te ontwikkelen. Iedereen mocht doen wat hij wilde, bestellen wat hij wilde.’ De glimmende saus – een emulsie van zwarte amandelen – is één van de resultaten.

Ook bij Bistro Flores staat de eigenaar, Elroy Slijkhuis, pontificaal in het midden van de zaak te stralen. ‘Ik heb meer dan honderd mensen op de wachtlijst voor vanavond’, zegt hij. ‘Ongekend.’ Om half twee zullen de lunchgasten binnen stromen. Zijn chef-kok legt een experiment op tafel, iets met kijo-schimmel dat ruikt naar tropisch fruit. De afgelopen periode gebruikte hij het om duurzame gerechten te ontwikkelen, zoals ‘vleeswaren van groente’.

Verschaald bier

‘Ooooh’, zegt studente Anouk (23) als ze het bruine café Van Rijn binnenloopt. ‘Die geur. Die heb ik echt gemist.’ De lucht van verschaald bier bezorgt haar een gelukzalige blik. Voor het eerst is ze hier weer samen, mét haar vriendinnen van haar roeidispuut. ‘Nu realiseren we ons pas hoe bijzonder dit is. We namen dit altijd voor lief.’

De kroeg is weer open. In café Van Rijn doen vier Nijmeegse studenten een drankspelletje. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
De kroeg is weer open. In café Van Rijn doen vier Nijmeegse studenten een drankspelletje.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Aan een tafel verderop zitten student Lars en zijn vrienden van pure vreugde te ‘atten’: ze beoefenen de kunst van het in één teug achteroverslaan van een zekere hoeveelheid alcohol. Er gaat zoveel in dat Lars het bier er bijna weer uitgooit. ‘Nog even doordrinken’, houdt hij de moed erin. ‘Dit is ons tweede huis’, glundert zijn vriend Niels. Afgelopen zomer maakten ze mee dat hun stamcafé werd gesloten op last van de burgemeester. Het bleek een enorme brandhaard: honderd tot tweehonderd bezoekers kregen corona.

Hoewel ze hier weer erg lekker zitten, is het nog lang niet zoals het was, zeggen ze. Hun vriend Robert, die hier werkt, verwacht dat het vanavond rustig blijft. ‘Normaal staan hier 160 man binnen dicht tegen elkaar aan te feesten’, zegt hij. Nu moet iedereen op stoelen zitten en mag de achtergrondmuziek alleen zachtjes aan. ‘Het is verboden om aan te zetten tot feestelijkheid hè’, debiteert hij professioneel. ‘We zijn de hele tijd bezig om iedereen te vragen of ze blijven zitten. Dus ik ben wel bang dat ze allemaal, vlak voor sluitingstijd, naar de Coöp rennen om nog meer biertjes te kopen, en dan thuis verdergaan.’

Dat zal best. Maar gezellig wás het in café Van Rijn. En in de rest van Nijmegen. 'Bevrijdingsdag’ was het misschien dan niet, bevrijdend was het zeker.

Ook de bioscoop is weer open. Moeders en hun kinderen genieten zaterdag van een kinderfilm in filmhuis Lux in Nijmegen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Ook de bioscoop is weer open. Moeders en hun kinderen genieten zaterdag van een kinderfilm in filmhuis Lux in Nijmegen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden