De PSV-supporter: Brabants fanatisme met realiteitszin

Anders dan de harde kern van Ajax en Feyenoord wordt de vaste aanhang van PSV niet geassocieerd met rottigheid en geweld. Maar ze zijn fanatiek genoeg, dat hebben de tegenstanders in de Champions League al wel gemerkt. Morgen zal het Philips-stadion weer kolken, als Atlético Madrid op bezoek komt.

De PSV-aanhang in Eindhoven op 6 februari dit jaar, toen de club door FC Utrecht uit het KNVB-bekertoernooi werd gekegeld.Beeld Jiri Buller

Ze zijn relaxt en kunnen relativeren. 'We laten ons niet gek maken als we kampioen zijn. Dan zetten we geen grote 1 op onze stropdas', zegt Harrie Timmermans, voorzitter van de supportersvereniging van PSV. Vraag een PSV-supporter - de doorsneesupporter, niet de doorgesnoven hooligan - wat hen onderscheidt van hun rivalen van andere clubs en hij zal de realiteitszin noemen. 'En wij laten onze stad heel als we het kampioenschap vieren', zegt acteur Frank Lammers.

Ze geven zelfs volmondig toe het een mirakel te vinden dat ze ooit de beste van Europa waren.

Ajax en zijn supporters blijven altijd zelfverzekerd, ook als er geen enkele aanleiding voor is. Vier jaar op rij geen kampioen worden en maar blijven zingen: wij zijn Ajax, wij zijn de beste.

Woensdag 24 februari speelt PSV thuis tegen Atlético Madrid in de achtste finale van de Champions League, het belangrijkste Europese bekertoernooi. Drie weken later is de uitwedstrijd. Het is voor het eerst sinds 2007 dat een Nederlandse club bij de beste zestien van Europa zit.

2.600 supporters zijn er 15 maart bij in Madrid. De kaartjes waren in zes minuten uitverkocht. In het uitverkochte Old Trafford in Manchester waren in november 3.327 PSV-fans voor de groepswedstrijd tegen United. 'Waarmee we bewijzen dat we geen club van thuisblijvers zijn, zoals wel wordt beweerd', zegt Timmermans, in het dagelijks leven gemeentesecretaris van Eersel.

Over de rugleuning van zijn bureaustoel in het gemeentehuis heeft hij een clubhoes getrokken: twee sterren (voor elke tien landskampioenschappen een ster, PSV bezit 22 landstitels), de clubslogan 'Eendracht maakt macht' en het PSV-logo. Een kleinere replica van de Champions Leaguebeker prijkt op zijn bureau.

Sterspeler Romario de Souza Faria, PSV¿er tussen 1988 en 1993. Maakte 165 goals voor de Eindhovenaren, voor hij vertrok naar Barcelona vertrok.Beeld Heus, Hans

Een godswonder

In de poulefase van de Champions League pakte PSV vier punten tegen Manchester United. 'Fantastisch, maar geen haar op ons hoofd die denkt dat wij beter zijn dan United', zegt Lammers.

PSV'ers staan vol ongeloof te kijken en tellen hun zegeningen. 'In Amsterdam denken ze dat ze beter zijn dan Barcelona als ze er een keer van winnen. Als die gasten hadden gasgegeven, had Ajax geen schijn van kans gehad. Ajax denkt zich nog altijd te kunnen meten met de wereldtop.'

In 1988 werd PSV de beste van Europa na vijf gelijke spelen en een winnende strafschoppenreeks in de finale tegen Benfica. Nooit eerder won een club met zulk magere cijfers de Europacup voor landskampioenen.

Het was al een godswonder dat het de finale had gehaald ten koste van Real Madrid. 1-1 werd het in Spanje terwijl ze werden weggespeeld. In Eindhoven bleef het 0-0 en ook dat was een mirakel.

Timmermans: 'Iedereen besefte dat, niemand die erom maalde.'

Tekst gaat verder na de foto.

Huldiging PSV na het behalen van de EuropacupBeeld anp

Van alle clubs die de Champions League of zijn voorloper, de Europacup 1, hebben gewonnen, komt PSV uit de kleinste stad. En daar zijn ze trots op in Eindhoven.

Het mooie van PSV vindt acteur Cees Geel dat het zich niet in de hoek laat drukken. 'In Studio Sport werd PSV vroeger 'de miljoenenploeg uit Eindhoven' genoemd. Trokken ze zich niks van aan, ze kwamen doodleuk met Romario aanzetten. Een klein dorpje biedt moedig weerstand, om een Asterix-quote te gebruiken.'

De Braziliaan Romario speelde van 1988 tot 1993 voor PSV en maakte 165 doelpunten in 167 wedstrijden.

Miljoenenploeg was geringschattend bedoeld, 'alsof PSV achterover kon leunen met de Philipsmiljoenen'. Een kampioensploeg kopen is net zo moeilijk als een kampioensploeg opleiden, vindt Geel.

'Wij houden van mooie voetballers, dat vinden wij belangrijker dan mooi voetbal', zegt Lammers. 'Het gaat ons om het plezier en aan het eind graag resultaat. Als dat met lelijk voetbal moet, moet dat maar', zegt Timmermans.

De Verlenging

'Mensen die ik meeneem, valt op dat je bij PSV welkom bent. Bij Ajax heb je het gevoel dat je blij moet zijn dat je er mag komen', zegt misdaadjournalist John van den Heuvel. Er hangt een gemoedelijke, Brabantse sfeer, ook als PSV heeft verloren. In De Verlenging, het café in de hoek van het stadion, breekt pas paniek uit als het bier op is. Vorig seizoen verloor PSV met 3-1 van Ajax, in De Verlenging was daar weinig van te merken. Van den Heuvel was er met de voormalige Ajax-spelers Richard Witschge en Bryan Roy. Die wisten niet wat ze meemaakten.

Vorig jaar werd PSV meesmuilend een counterploeg genoemd. Boeie, dacht de PSV-supporter toen hij vorig jaar hossend op het Stadhuisplein stond om de landskampioen toe te juichen.

Noem de PSV-supporter niet gemoedelijk, Lammers heeft een bloedhekel aan dat woord. Bovendien kan er ontzettend worden gezeurd op de tribune. En als het niet marcheert, fluiten ze hun ploeg uit, zoals eerder deze maand, toen FC Utrecht PSV uitschakelde voor de KNVB-beker.

Ook onder PSV-supporters zijn idioten, getuige filmpjes op YouTube. Bij aankomst van de rivalen uit Amsterdam zingen ze 'Hamas, Hamas, Joden aan het gas', refererend aan de geuzennaam die de harde kern van Ajax zich heeft aangemeten.

Hondstrouw

De PSV-supporter is trouw, hondstrouw zelfs, vindt Harrie Timmermans, voorzitter van de supportervereniging. 'Seizoenkaarthouder blijf je tot aan je dood.' Hij zit tussen supporters die al 25 jaar op dezelfde plek zitten. Het aantal seizoenkaarthouders zakte in de magere jaren tussen 2010 en 2015, waarin PSV zes jaar op rij naast de titel greep, met drieduizend naar 26 duizend, maar tikt nu weer de 28 duizend aan. Gemiddeld trekt een competitiewedstrijd in Eindhoven 32.500 toeschouwers. Met 35 duizend is het Philips Stadion uitverkocht.

In het voorjaar van 2012 wachten 150 boze supporters de spelersbus op en manen de spelers te werken voor hun 'kankergeld'. Trainer Fred Rutte wordt uitgemaakt voor 'vuile lamlul'. De club heeft die dag met 3-1 verloren van NAC en titelkandidaat PSV staat vierde, op vier punten van koploper AZ.

Een week eerder hebben ze het hoofdgebouw bestormd, nadat PSV thuis met 6-2 had verloren van FC Twente. Buiten het stadion gooien voetbalfans met stenen naar de ME.

Vroeger, toen er nog staantribunes waren, stond de harde kern op de L-Side. Tussen hen en het uitvak zat een klein niemandsland met een paar agenten - het is niet meer voor te stellen.

De jongens van toen, nu rustige huisvaders, deinsden terug als die gasten van Ajax, Feyenoord en ADO het uitvak binnenvielen. Die enorme agressie in hun ogen, dat was andere koek.

Philips

Internationaal hebben PSV-supporters een goede naam. De luttele incidenten dateren alweer van lang geleden. Tijdens PSV - Real Madrid in april 1971 gooide een fan een blikje bier op het hoofd van de grensrechter. Dertig jaar later probeerden supporters een kwartier voor het einde van PSV - Kaiserslautern het veld op te stormen.

De oudere supporter heeft het niet over PSV, maar over Philips, het elektronicabedrijf dat de club heeft opgericht. Die vraagt niet hoe PSV heeft gespeeld, die vraagt: 'Wat heeft Philips gedaan?'

Het refereert aan de tijd dat Eindhoven Philips was, het Philips dat de stad heeft gebouwd, het Philips van de wereldwijd 400 duizend werknemers. Van de Philipsscholen, de Philipsdrogisterijen, de Philipswoningcorporatie, de Philipsbibliotheek en het Philips van de sportclubs.

Het zijn vervlogen tijden; Philips is volgend seizoen zelfs geen hoofdsponsor meer. Dan verhuist Philips van de borst naar de mouw van het shirt, waarop 'Philips founder PSV' komt te staan.

Oersupporter en laatste directeur met de familienaam Frits Philips na het in 2005 behaalde 18e landskampioenschap. Op 5 december dat jaar overleed hij, 18 jaar oud.Beeld anp

Het hoofdkantoor staat niet meer in Eindhoven, het is verhuisd naar Amsterdam. Dat Ajax-supporters 'Philips Amsterdam' scanderen, snijdt diep in de ziel van de PSV-supporter.

Frits Philips, oersupporter, erelid en vierde bestuursvoorzitter van het elektronicaconcern, wordt nog steeds toegezongen in Het Heldenlied. Tot aan zijn dood in 2005 zat 'Meneer Frits' op stoel 43, rij 22 in vak D tussen de gewone supporters.

O, Fritsje Philips, Lukie Nilis, Romarióóó/

Coen Dillen, Willy, Cocu, Van Nistelrooij/

Van Raaij, Guusje Hiddink, PSV wat ben je mooi.

Honderd jaar is Frits Philips geworden. Hij was erbij toen de Philips' Sportvereeniging in 1913 werd opgericht. Achttien landstitels vierde hij mee. Bij het laatste kampioenschap, vorig jaar, zong het stadion 'Fritsje Philips, we worden kampioen'.

Ook met de naam bioscooppubliek hebben de PSV-supporters dit seizoen definitief afgerekend, vindt Timmermans. Al kunnen ze bij gewone competitiewedstrijden nog weleens wegsoezen.

Als PSV het welletjes vindt en met 3-0 een comfortabele voorsprong denkt te hebben tegen degradatiekandidaat De Graafschap, is alleen wat geroezemoes en het gesnor van de straalkacheltjes te horen, schreef het Eindhovens Dagblad deze maand.

Want de tegenstanders in de Champions League hebben het geweten, dat PSV na zes magere jaren op het hoogste podium was teruggekeerd. Drie wedstrijden kolkte het Philips Stadion 90 minuten lang. De trainers van de tegenstanders in de poulefase hadden het erover. VfL Wolfsburg-trainer Dieter Hecking zei zelfs de PSV-aanhang te vrezen.

Tekst gaat verder onder de foto.

PSV-spelers bedanken het publiek na de overwinning op Manchester United (2-1)Beeld anp

'Tegen Manchester United was die indrukwekkend, zeker toen PSV het duel naar zijn hand begon te zetten', zei hij tegen VI. Timmermans: 'We schieten ze er dan wel niet zelf in, maar we kunnen zo'n klimaat creëren dat ze erin worden geschopt.'

Wie de euforie in Eindhoven beziet, kan zich nauwelijks voorstellen dat het een paar jaar geleden kommer en kwel was. Niets zo opportunistisch als de voetbalwereld.

Nog in 2012, midden in de zes magere jaren, grendelde toenmalig trainer Dick Advocaat het trainingscomplex De Herdgang af, hij wilde vier dagen per week achter gesloten deuren trainen. Veel supporters schoot dat in het verkeerde keelgat, vooral een groep gepensioneerden die er dagelijks was te vinden en liefkozend de Herdgang Bastards worden genoemd.

Toen Timmermans op de middelbare school zat, glipte hij in de pauze weleens met klasgenoten naar het trainingscomplex, waar de sterren van toen, Ruud Gullit en René van der Gijp, lunchten of biljartten. Kochten zij voor een kwartje een Mars en liepen ze zomaar tussen hun idolen. Als ze zich maar gedroegen, anders trok de uitbater van de kantine aan hun oren.

Die tijd komt niet meer terug, het is allemaal professioneler geworden. Maar PSV straalt wel weer warmte uit, vindt Timmermans. De Business Room van Willy en René van de Kerkhof is het langst na de wedstrijd open. De tweeling speelde samen 27 jaar voor PSV. In de kelder van Willy en René is nog zat, heet dat op zijn Eindhovens.

Supportersvoorzitter Timmermans: '

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden