Weblog

De prijs van het avontuur: 'Niemand staat op jou te wachten'

Ze reist onder de meest extreme omstandigheden, is nooit lang op één plek of bij één man: poolreizigster Bernice Notenboom kent de prijs van haar avonturen.

Bernice Notenboom. Beeld X.

'Over mijn eigen liefdesleven valt niet veel te vertellen. Na mijn mislukte huwelijk heb ik me nooit meer echt willen binden. Ik sta mannen niet toe om al te dichtbij te komen, bang dat het me teveel zal afleiden van mijn reizen. Ik wil de kapitein zijn op mijn eigen schip, mijn eigen kompas volgen.'

Bernice Notenboom klinkt zo vastbesloten in haar boek 'Tegenpolen' (2010), over haar expedities naar de koudste punten ter wereld. In Siberië, de Noordpool, de Zuidpool en Groenland beleeft ze tientallen dagen bij temperaturen tot min 50. Ze schuifelt voort over sneeuwduinen, krijgt bevroren wangen en overleeft een val in een gletsjerspleet. Notenboom deinst nergens voor terug.

Maar als ze de Oostenrijke expeditieleider Walter ontmoet, verliest ze al haar weerstand. Notenbooms boek is een genot om te lezen, niet alleen door de beschrijvingen van het barre landschap, maar ook doordat de hoofdpersoon verscheurd wordt tussen haar doel om de pool te bereiken en haar verlangen naar twee warme armen. Als lezer weet je niet wat je haar meer gunt.

'Oh, Walter? Die is voor de jongere versie gegaan. Een behoorlijke klap, maar ik ben er nu overheen', zegt Notenboom als ik haar spreek via Skype. Ze zit in Tromsø, Noord Noorwegen, vlak onder het noorderlicht. De zon is net opgegaan en gaat over drie uur weer onder, buiten is het min tien.

Grootse dromen

Nee, een leven zonder partner was niet haar meisjesideaal, zegt Notenboom (52). Wel wist ze al jong dat ze niet in Nederland wilde blijven. 'Ik ging in mijn studententijd met een treinkaartje naar de Zwitserse Alpen, gewoon kijken waar ik terecht zou komen. Twintig, dertig jaar geleden was dat uitzonderlijk voor een vrouw.'

Ze was getrouwd, had meerdere lange relaties. 'Maar op een gegeven moment lopen ze stuk. Het is voor mannen heel lastig om met een reislustige vrouw te zijn, die grootse dromen vóór een relatie laat gaan. Ze hebben altijd het idee dat ze dat kunnen fixen. En types die net zo ondernemend zijn als jij, worden jaloers als jij het beter doet.'

Gelukkig kan Notenboom haar eigen gezelschap goed dulden. Dat moet ook wel op expeditie. 'Als je beslissingen moet nemen in moeilijke situaties, als je twijfelt, of gewoon even in de put zit: je moet het allemaal uit jezelf trekken.' Ze doorkruiste woestijnen, beklom de Everest. Maar niets was zo'n goede oefening in alleen zijn als een expeditie over de ijskap van Antarctica. 'Het landschap is daar zo saai en monotoon. Je loopt een slee voort te trekken, hebt een jas met capuchon op, een skibril en een masker. In zo'n cocon kan een onopgeloste woordenwisseling met een tentgenoot de hele dag door je hoofd blijven spoken.' Ze leerde zichzelf heel bewust toe te spreken. 'Dan zeg ik tegen mezelf: 'Nu ga ik 2 uur lang de pracht en de schraalheid van dit landschap op me laten inwerken.' Anders kom je terug van Antarctica en herinner je je alleen de gesprekken met je tentgenoten.'

Het geluk van alleen zijn  

Dinsdag 27 januari is Bernice Notenboom te gast in de talkshow ‘Weijers & van Saarloos’ in de Rode Hoed in Amsterdam. Ook met singlesactiviste Lenie de Zwaan.

Poolgekte

Mensen zonder die discipline lopen het risico gek te worden: polar madness heet dat. 'Het wordt heel snel eng in het poollandschap. Je kunt in die omgeving geen seconde alleen overleven. Op de Noordpool is bovendien de luchtvochtigheid heel hoog. De kou, het geluid van de wind, het feit dat je dag in dag uit in een hele koude tent ligt, in een natte slaapzak: die dingen kunnen na verloop van tijd gaan irriteren. Wij gaan uit vrije wil naar die plekken, maar eind 19e , begin 20e eeuw kwamen matrozen er voor hun werk. Op een gegeven moment, dat kan ik me goed voorstellen, knak je.'

Het alleen zijn met de elementen is voor Nederlanders moeilijk te begrijpen, zegt Notenboom. 'Je bent in Nederland nergens alleen. Misschien als je in de file staat. Dan heb je alleen de radio en telefoontjes.' Ze is ervan overtuigd dat de meeste Nederlandse vrouwen niet met haar willen ruilen. Al denken sommigen van wel. 'Toen ik op Antarctica was, kreeg ik een mail van een vrouw, eind 30, hoogopgeleid, twee kinderen. Die was na het lezen van een Libelle-interview met mij in paniek geraakt: jezus, is dit mijn leven nu? Ze wilde fysiek bezig zijn, op reis, en dacht dat ze verkeerde keuzes had gemaakt. Een ontroerende mail, maar ook onzin: ze kon haar situatie niet relativeren. Ik mailde terug dat ze het mooist denkbare had gedaan door het leven te schenken aan twee kinderen. Een beetje het moederschap opgehemeld. Nee, nooit meer van gehoord.'

Meer last heeft ze van mannen die haar aan het eind van een lezing hun kaartje geven. 'Zullen we nog een borrel drinken? Met een vette trouwring om hun vinger. Die denken dat je, omdat je een avontuurlijk leven leidt, te regelen bent voor hun entertainment.'

Beeld Io Cooman

Single Issue Partij

Single Issue Partij Nederland telt steeds meer alleenwonenden. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven. Volg de partij op Facebook of Twitter.

Niemand staat jou op te wachten

Eind dit jaar moet haar film The Arctic March uitkomen. De film laat de gevolgen van klimaatverandering zien aan de hand van haar ski-expeditie van de Noordpool naar Canada, die eindigde met een evacuatie. Notenboom reist er nu de wereld voor af, op zoek naar financiers.

'Vorige week was ik nog in Lake Tahoe, en gisteravond had ik een diner op een ijsbreker van de Noorse militaire kustwacht. We zaten naar het noorderlicht te kijken, er wordt gedronken, gezongen, en dan denk ik: moet je nou zien. Dit zou ik echt niet meemaken als ik compromissen moest sluiten met een partner.'

De moeilijkste momenten van het leven als solo avonturier? Die ervaart ze niet als ze een storm van sneeuw en ijzel trotseert. 'Het allerergste is het om in je eentje aan te komen op een vliegveld. Al die mensen die elkaar met bordjes en bloemen staan op te wachten. En jij moet je eigen plan trekken. Want niemand staat jou op te wachten.'

Bernice Notenboom. Beeld X.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden