'De premier verdient te weinig'

Minister Hoogervorst maakt zich zorgen over de hoge salarissen van ziekenhuisbestuurders. Is het onfatsoenlijk als zo'n directeur meer verdient dan de premier?...

Van onze verslaggeefster Jet Bruinsma

Bijna een kwart van alle bestuurders in de gezondheidszorg ontvangt een hoger salaris dan de NVZD, de directeurenorganisatie, adviseert. Veertien procent van de bestuurders krijgt bovenop het salaris een bonus. Voor de ziekenhuisbestuurders is die gemiddeld 21 duizend euro. Die bevindingen van journalisten, nog eens bevestigd door recent onderzoek in opdracht van minister Hans Hoogervorst van Volksgezondheid, stemden de VVD-bewindsman niet vrolijk.

'Je kunt beter kijken naar de maatschappelijke opbrengst van het ziekenhuis dan naar de hoogte van het directeurensalaris', vindt Pauline Meurs, hoogleraar management en organisatie van de gezondheidszorg in Rotterdam, lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en mede-auteur van Health Care Governance, beter bekend als 'het blauwe boekje'.

Deze 'fatsoenscode' voor raden van toezicht in de gezondheidszorg (de werkgevers van de bestuurders) werd in 1999 opgesteld door de commissie Health Care Governance, een zelfbenoemde groep verontruste burgers, werkzaam in de gezondheidszorg, of daarbij nauw betrokken. Onder wie Pauline Meurs.

Het blauwe boekje maakte school. Morris Tabaksblat, de voormalige topman van Unilever die een soortgelijke code ontwierp voor commissarissen in het bedrijfsleven, heeft er later dankbaar van geprofiteerd, vertelt Meurs.

'De hoogte van het salaris is een icoon geworden', vindt de hoogleraar. Ze wil niet zeggen wat ze een redelijk salaris vindt voor een ziekenhuisbestuurder. De NVZD-regeling gaat uit van maximaal 208 duizend euro. (De andere zorgsectoren blijven hier verder buiten beeld.) Maar: 'Het leiding geven aan een academisch ziekenhuis of een groot topziekenhuis is geen sinecure. Er wordt soms wel erg gemakkelijk gedaan over de complexiteit van het werk en het afbreukrisico, de kans dat je het niet redt.

'Een bestuursfunctie in de publieke sector is geen argument ter rechtvaardiging van een laag salaris', vervolgt Meurs. 'Dat geldt ook voor de minister-president. Ik vind dat die, met 128 duizend euro inclusief werkgeverslasten, veel en veel te weinig verdient.'

De hoogleraar wil het juist omdraaien: 'Het maatschappelijk belang van zulke functies is zó groot, dat je die behoorlijk moet belonen. Hier is niks verwerpelijks aan de hand. Je moet natuurlijk wel aandacht blijven houden voor uitschieters.'

Toch heeft het salarisdebat ook een positieve kant, vindt Meurs. 'Het kan als een breekijzer dienen voor een discussie over de vraag: wat is een goede bestuurder.' Een paar maanden geleden hield ze voor een gehoor van ziekenhuisdirecteuren een pleidooi voor het 'wilde besturen'. Maar wat is dat precies? En is een wilde bestuurder goed voor de zorg?

'Het gaat erom te kiezen voor een pro-actieve houding. Niet altijd wijzen naar de overheid en naar knellende regels. Niet achteroverleunen en zeggen: zie je wel, we worden weer geslagen. Het imago van kommer en kwel is zó fnuikend. Laat zien wat je doet. Leg verantwoording af. Organiseer je eigen tegenmacht van mensen binnen én buiten je organisatie die een kritisch tegengeluid laten horen.'

Dat hoeft volgens haar niet per se een vast instituut als een cliëntenraad te zijn. 'Dat routiniseert en ritualiseert de kritiek alleen maar. Natuurlijk moeten de cliënten wel invloed hebben. Daarom moet die tegenmacht er zijn.'

Meurs erkent dat bestuurders nu moeten functioneren in onzekerheid; de spelregels veranderen voortdurend: dán is er weer een budgetplafond, dán wordt dat weer opgeheven.

'Maar', zegt zij, 'je kunt het bestuurders wél aanrekenen als ze geen rekening houden met die voortdurend veranderende omgeving. Intelligent meebewegen is een belangrijke kwaliteit voor een bestuurder. Zoek de grenzen van de wet op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden