De premier is eindelijk de baas over zijn moment

Balkenende ontvangt de pers voor de wekelijkse persconferentie op zijn manier. Dat straalt vertrouwen uit...

Premier Balkenende is vrijdagmiddag duidelijk in zijn nopjes als hij de parlementaire pers voor het eerst op zijn eigen ministerie van Algemene Zaken ontvangt. Achter hem vertoont een decorstuk het motto ‘Samen werken, samen leven’.

De parlementaire persvereniging mag de wekelijkse persconferentie niet langer in Nieuwspoort organiseren, dat doet de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) nu zelf. In een eigen zaaltje. De vereniging protesteert. Zij verdenkt de premier ervan alleen nog voor de media te willen verschijnen als hem dat uitkomt, zoals regeringsleiders in het buitenland doen. Ook zou de RVD zelf de journalisten willen selecteren.

In één geval blijkt dat vrijdag waar. Julius Vischjager, hoofdredacteur van de met de hand geschreven éénmanskrant The Daily Invisible en het hardnekkigste meubelstuk aan het Binnenhof, blijkt van zijn recht beroofd de laatste vraag te stellen. Dat mag hij al bijna dertig jaar. De premier schrijft het antwoord dan met de hand in een exemplaar van The daily Invisible. Tot nu toe onttrok deze merkwaardige traditie zich aan het oog van de camera’s, omdat die pas aangingen na Vischjagers eindvraag.

De persconferentie nieuwe stijl moet echter in zijn geheel kunnen worden uitgezonden. Vischjagers enigszins verwarde verschijning en spreektrant passen niet in dit plaatje. Van de RVD mag hij zijn vraag voortaan alleen schriftelijk stellen. Vischjager protesteert voor de deur luid: ‘Het is een staatsgreep van de premier.’ De RVD laat hem binnen.

Balkenende verzekert de journalisten dat hij de persconferentie wekelijks blijft houden. ‘Mijn week is zonder niet compleet.’ Het is een traditie van 35 jaar, zegt hij, begonnen onder premier Piet de Jong. ‘Daar gaan we natuurlijk mee door.’ En de Vischjager-traditie dan? ‘Dat zullen we wel zien’, krabbelt Balkenende wat terug, en stapt na afloop toch op Julius af.

Waarom het allemaal anders moest, blijft in nevelen gehuld. De RVD meldt officieel dat ‘de persconferentie zo directer kan aansluiten op het einde van de vergadering van de ministerraad’. Die vindt immers in hetzelfde gebouw plaats. ‘Journalisten hoeven zich in de nieuwe opzet niet meer van de hal van de RVD naar Nieuwspoort te verplaatsen.’

Dat is onzin, zeggen de journalisten, want er zit veel tijd tussen hun werk in de RVD-hal en Balkenendes persconferentie. ‘We vinden het handiger. We hoeven het spreekgestoelte dan niet steeds in Nieuwspoort op te zetten’, geeft RVD-woordvoerder Henk Brons ter plekke als nieuw argument.

Maar alles wordt duidelijk als Jack de Vries, de rechterhand van Balkenende, het Binnenhof op fietst. Hij legt zonder smoesjes uit dat hij de premier in dit mediatijdperk beter op tv wil laten overkomen. Daarom is Balkenende eerst gaan staan, krijgt hij nu een langwerpig zaaltje, en geeft hij zelf de journalisten het woord, net als Bush en Blair. ‘Dat straalt meer controle uit’, zegt De Vries. ‘En ik vind het ook mooi dat hij nu van achteren het zaaltje binnenkomt, net als in Groot-Brittannië.’

Maar omdat het hier toch Nederland is, onderhandelt de persvereniging sinds vrijdag opnieuw met de RVD. Of Julius Vischjager niet weer de laatste vraag mag stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden