De Pornocomponist ademt durf

Schubert zou het zijne nooit hebben afgemaakt. Pergolesi, schepper van misschien wel het bekendste Stabat Mater, werd maar 26 jaar oud....

De componist uit De Pornocomponist al helemaal. Want zoals de titel van deze 'opera noir' van Mariecke van der Linden en Marijke Schermer al impliceert, heeft hij zijn carrière vooral gewijd aan melodieën bij vieze beelden. Voor hem heeft het Stabat Mater nog een extra dimensie.

I Ride You Like a Horse, klinkt het bij betreden van de Compagnietheaterzaal. Het huis van De Theatercompagnie opende zijn deuren voor Luna's Fridge, een groep jonge muziektheatermakers waaraan componiste Mariecke van der Linden verbonden is.

I Ride You Like a Horse, en dan volgt er een zacht gehinnik; dat is pas een ouverture. Kort daarop maakt de titelheld zijn opwachting met een eerste aria, en ontvouwt zich het verhaal. Het paardenlied is een hit van zijn hand. In zijn dure huis op een rots schrijft hij zijn voze muziekstukken, met als enig principe: als het niet geil is, doe ik het niet. Het heeft hem geen windeieren gelegd. Om zich heen heeft hij drie inwisselbare, aantrekkelijke meisjes verzameld, die hem op zijn wenken bedienen.

Maar uiteindelijk is het is niet genoeg.

Na een raadselachtige ontmoeting met een jonge vrouw, zint de pornocomponist op een wezenlijk muziekstuk, een Stabat Mater. Maar kan hij het (nog)? Gaandeweg zijn zoektocht verliest hij zich in angst en waanzin en het loopt slecht met hem af. Ziehier de opera noir in notendop.

Er zit een bidprentje bij de persinformatie, zo'n wat kitscherige afbeelding van Maria, met een ontblote borst, klaar om te voeden. Of wil deze Maria heel andere dingen? Het prentje tekent ook de hele productie, die heen en weer springt tussen kunst en kitsch, en die je makkelijk op het verkeerde been zet.

De Pornocomponist heeft ontegenzeggelijk sterke momenten. De hele productie ademt durf. Zo kan Jaap Spijkers, als de pornocomponist, een dosis lef niet worden ontzegd. Met de keuze voor een acteur als titelheld van een opera, geven de makers bovendien aan dat de dramatische kant van het werk hun veel waard is. Spijkers is dan ook een fijne, tikkeltje ranzige figuur, die medeleven weet te wekken op zijn weg naar de ondergang. En ook de composities, met hun muzikale verwijzingen naar de oude meesters, of de nieuwe, met een geintje hier en daar als het paardenlied - het is prettig, vaak verrassend materiaal, dat door het vijfkoppig ensemble met verve wordt gespeeld.

Maar tegelijkertijd valt er op het geheel zeker ook wat af te dingen. Het verhaaltje is dun, en al staat De Pornocomponist binnen zijn genre daarin niet alleen, de muziek is in dit geval niet in staat dat bezwaar weg te nemen. Spijkers is nu eenmaal geen zanger; en de hem omringende dames zingen weliswaar verdienstelijk, maar geen springt er echt uit. Tenslotte is daar de oer-katholieke symboliek, die soms door een grapje wordt gerelativeerd, maar die anderzijds wel een allesbepalende rol speelt. Een aanpak die suggereert dat er nog een taboe bestaat dat doorbroken zou kunnen worden - waardoor het stuk soms ondanks alles gedateerd aandoet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden