De pornobioscoop van Peshawar

Wie in noord-Pakistan een seksfilm wil zien, kan terecht bij de Shama in Peshawar. Boze islamisten vernielen de bioscoop af en toe, maar telkens gaat hij weer open.

PESHAWAR - Drie keer per dag vult de zaal zich met zware hasjlucht en tientallen bebaarde Pakistanen die zich vergapen aan seksfilms. Welkom in de Shama, een pornobioscoop in het bolwerk van de Pakistaanse Taliban.


Al meer dan dertig jaar voorziet dit theater in Peshawar bezoekers van erotische fantasieën. De stad in het noordwesten van Pakistan grenst aan de tribale gebieden, waar islamitische strijders van de Taliban en Al Qaida het voor het zeggen hebben.


De bezoekers van de Shama zijn als de dood dat ze worden herkend en daarom verbergen ze hun gezicht op weg naar de bioscoop, die ligt tussen een geitenmarkt en een busstation. De erotische beelden worden vertoond in een achterafzaal - de grote zaal is bestemd voor 'gewone' films. Dat zijn ook de enige films waarvan buiten posters zijn opgehangen.


Een kaartje kost omgerekend zo'n 1,50 euro. Er zijn drie voorstellingen per dag. Klanten worden snel gefouilleerd door een bewaker met een kalasjnikov en daarna over een binnenplaats naar de zaal gebracht. Daar staan twintig rijen stoelen van nepleer.


De bezoekers zijn arbeiders, boeren, studenten en anderen die even willen ontsnappen aan het claustrofobische leven in de uiterst conservatieve islamitische regio, waar familie en buren alles nauwlettend in de gaten houden.


De meesten komen in hun eentje. Ze komen voor de film Dostana ('Vriendschap'), een amateuristische productie uit de liberalere stad Lahore in het oosten van het land.


In de film wordt de mannelijke hoofdrolspeler voor een dilemma geplaatst. Shah Sawar ('de Ruiter') weet niet met wie hij moet trouwen: met zijn geliefde Gulpana of met zijn nicht Doa, die de familie voor hem heeft uitgezocht. De Ruiter besluit beide vrouwen uit te proberen, waarna de rest van de film voornamelijk bestaat uit expliciete seksscènes.


De eerbiedige stilte in de zaal wordt enkele malen doorbroken door verdachte geluiden van de achterste rijen. De helft van de bezoekers glipt naar buiten voor de film is afgelopen.


De combinatie van sekscinema en gewone bioscoop heeft Shama tot een van de succesrijkste filmtheaters in Peshawar gemaakt. Veel andere bioscopen zijn de afgelopen jaren gesloten. De opkomst van video, dvd en internet heeft ze de das omgedaan. Bovendien wordt filmbezoek sinds de islamisering van Pakistan in de jaren tachtig door veel moslims als schadelijk en zondig beschouwd.


Van de vijftien theaters die er twintig jaar geleden in de stad waren, zijn er nu nog maar zeven over. Drie daarvan vertonen porno. Shama is de bekendste van de drie en heeft een hoge bezetting. De kaartjes voor seksfilms zijn drie of vier keer zo duur als die voor mainstream-films.


De sleutel tot het succes van Shama zijn pornofilms die in eigen land zijn gemaakt. Die zijn in Peshawar moeilijker te vinden dan westerse seksfilms.


Khaliq Khan (30) komt voor de tweede keer naar Dostana kijken. 'Ik geef de voorkeur aan films met Pakistaanse meisjes. Die zijn beter, het ziet er amateuristischer en daardoor realistischer uit.'


Dostana is zeker amateuristisch. De acteurs kijken met enige regelmaat vragend naar de cameraman om te horen wat ze verder moeten doen. De dialogen zijn nagesynchroniseerd in het Pasjtoe, de taal die wordt gesproken in het noordwesten van Pakistan. De opgewonden toon sluit niet helemaal aan bij de verveelde wijze waarop de acteurs in de oorspronkelijke taal - het Punjabi - lijken te spreken.


Janus Khan, een 22-jarige arbeider, geeft toe dat hij regelmatig naar de Shama gaat, om zichzelf te vermaken. Alleen of met vrienden. 'Ik ben niet erg vroom, maar ik ben geen verkrachter of een ongelovige', zegt hij.


De Shama veroorzaakte opschudding in de islamitische republiek Pakistan. De opvattingen over seks zijn er uiterst behoudend. Jamaat-e-Islami - een van de grootste religieuze partijen - eiste sluiting van de bioscoop. Maar het theater is in handen van een machtige familie in Peshawar, die verbonden is met een andere partij, de Awami Nationale Partij.


De afgelopen tien jaar hebben islamitische activisten de Shama tweemaal vernield. Maar beide keren is de bioscoop weer opengegaan. In september 2012 werd de zaal platgebrand. Een maand later werden weer films vertoond - net op tijd voor het Suikerfeest, als de zaal gewoonlijk vol zit.


Hoe de Shama erin slaagt de strenge Pakistaanse censors en de wraak van de Taliban te omzeilen, is niet duidelijk. Zegslieden die anoniem willen blijven wijzen op de rijkdom en de invloed van de familie Bilour die de bioscoop bezit. In een chaotisch en corrupt land als Pakistan spelen die een belangrijke rol.


Op het filmdoek nadert Dostana het einde. Shah Sawar weet nog steeds niet met wie hij wil trouwen. Hij stelt een triootje voor en uiteindelijk besluit hij beide vrouwen tot echtgenote te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden