De politiek incorrecte strateeg en de trouwe stafchef

Met de benoeming van Reince Priebus tot chefstaf en Steve Bannon tot chefstrateeg heeft Donald Trump de twee gezichten van zijn campagne ook letterlijk twee gezichten gegeven: dat van een pragmatische Republikein en dat van een rechtse oproerkraaier. Wie zijn deze mannen?

Trumps stafchef Reince Priebus en zijn strategische adviseur Steve BannonBeeld afp

Stephen Bannon

Stephen Bannon ronselde Trumps voetvolk met zijn extreme site Breitbart.

Ere wie ere toekomt: Stephen (Steve) Bannon is de man die het antigeluid in het Witte Huis heeft gebracht. Met de website Breitbart, die hij de afgelopen vier jaar heeft geleid, heeft hij het voetvolk op de been gebracht dat aan de basis stond van de overwinning van Donald Trump: de witte mannen die het geluid wilden horen dat door de gangbare media werd verzwegen. Soms racistisch, soms antisemitisch, soms vrouwonvriendelijk, altijd politiek incorrect: straks kan Bannon, als nieuwe chefstrateeg, het direct bij president Trump in het oor fluisteren.

Bannon (in 1953 geboren in Norfolk, Virginia) is niet altijd zo geweest. Meteen na de middelbare school ging hij als zoon uit een pro-Kennedy vakbondsgezin bij de marine, waarmee hij in 1979 in de Perzische Golf belandde.

Hij zag hoe president Carter zich geen raad wist met de Iraanse revolutie en verloor zo zijn vertrouwen in zijn hoogste commandant. Na een opleiding nationale veiligheid aan Georgetown University in Washington haalde hij een MBA aan Harvard en ging aan de slag bij zakenbank Goldman Sachs. Bannon was lid van de elite. Nadat hij een eigen investeringsbank had opgezet en een deal had gesloten die hem een stukje eigendom van de tv-serie Seinfeld had opgeleverd, was hij binnen. Hij verkocht zijn zaak en ging zich in Hollywood richten op het maken van rechtse documentaires over Ronald Reagan en Sarah Palin.

Steve Bannon verlaat Trump TowerBeeld afp

Bannon, die er met zijn lange haar en T-shirt met korte broek uitziet als een oudere surfer, maakt makkelijk vrienden maar houdt het niet met iedereen lang uit. Hij heeft drie huwelijken achter de rug, een eindigde met een rechtszaak: hij werd vrijgesproken van mishandeling omdat zijn vrouw niet kwam opdagen bij het proces.

Ex-werknemers van Breitbart, die in maart ontslag namen omdat Bannon een van hun collega's liet vallen die was geslagen door Trump-adviseur Corey Lewandowski, zijn ook niet positief. 'Een sinister figuur', noemt Ben Shapiro hem op Dailywire.com. 'Hij is wraakzuchtige, akelige man, berucht wegens het uitschelden van veronderstelde vrienden en het bedreigen van vijanden.'

'Als er ergens een explosie is', zei Matthew Doyle tegen Bloomberg. 'Dan is Stephen waarschijnlijk vlakbij met lucifers.'

Reince Priebus

Reince Priebus bleef zowel Trump als de conservatieve partijleiding trouw.

Reince Priebus is zo'n figuur die al lang op het feest rondloopt maar pas opvalt als hij naast je gaat zitten. Geen opvallende danser, geen luidruchtige prater, en zeker ook geen ruziezoeker. Hij is er gewoon.

Maar daardoor is Priebus ook een man die met iedereen kan praten. In de voorverkiezingen was hij als partijvoorzitter het oliemannetje tussen Trump en de conventionele Republikeinen. In tegenstelling tot Paul Ryan, de fractieleider die een principiëlere toon probeerde aan te slaan wanneer zijn opportunisme hem dat ingaf, bleef Priebus zowel de partij als Trump trouw, ook al was hij het niet altijd eens met wat die zei.

Zo werkt het nu eenmaal, was steevast zijn reactie, gedurende het hele campagnejaar. Terwijl de partij uit elkaar dreigde te vallen door de vele kandidaten en hun scheldpartijen, bleef Priebus de stoïcijnse technocraat uit een moreel niemandsland.

Reince PriebusBeeld getty

Dat hij zichzelf moest verloochenen was daaraan ondergeschikt. Priebus schreef in 2013 mee aan het 'autopsierapport' van de verloren verkiezingen een jaar eerder. Een van de conclusies: de partij moest hervorming van het immigratiebeleid 'omarmen'. Anders zouden de latino's nooit meer op de Republikeinen stemmen. Toen kwam Trump, met de hardste immigratielijn in jaren. Priebus boog mee zonder te breken.

Geboren in 1972 in New Jersey verhuisde hij op zijn 7de met zijn ouders naar Green Bay, Wisconsin, een provinciestad richting de grens met Canada. Als student (Engels en politicologie, later rechten) werd hij al voorzitter van de jonge Republikeinen en de studentenraad. Hij werd succesvol advocaat maar verloor de de race naar een Senaatszetel in Wisconsin. Daarna koos hij voor een carrière binnen de Republikeinse partij.

Belangrijkste wapenfeit is dat hij in 2010 de opstandelingen van de Tea Party wist te verzoenenen met de klassieke Republikeinen in Wisconsin, wat een drievoudige overwinning opleverde: de Republikeinen veroverden senaat, assemblee en het gouverneurschap. Het was misschien een vooruitwijzing naar 2016: dit jaar herhaalde hij dat kunststukje, maar dan landelijk.

Luistert Trump naar strateeg of oproerkraaier? (+)

Grote vraag: naar welke mond luistert de president straks het meest?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden