De politieagent die solo surveilleert blijkt minder gewelddadig

Op het politiebureau van Deurne dachten de agenten nog even dat het de projectgroep volkomen in de bol geslagen was....

Van onze verslaggever

Marc van den Eerenbeemt

AMSTERDAM

De proef met de 'eenmens-politiepatrouille' ging in Deurne toch door, in 1993. De grote reorganisatie van de politie kostte de politie-afdelingen van Deurne, Asten en Someren dertig agenten. De solodienst moest uitkomst brengen. Want ook de Brabander eist meer politieblauw op straat.

Eerst werd binnen het korps intensief overlegd over de 'randvoorwaarden' voor de eenzame patrouille. Alleen bij daglicht mag bijvoorbeeld individueel gesurveilleerd worden. Behalve een mobilofoon krijgt de surveillant ook een draagbare telefoon. En bij het politiebureau stond permanent een wagen paraat die bij problemen van de solisten onmiddellijk kon uitrukken.

Het werd een succes. Na twee jaar solo-surveillance zijn geen incidenten gemeld met agenten die moederziel alleen in de problemen kwamen. De Brabantse politie blijkt minder geweld te gebruiken. Over het politie-optreden zijn minder klachten binnengekomen.

Bovendien ontstond een sfeertje waarin de agenten gedwongen werden hun problemen en tekortkomingen met elkaar te bespreken. Want wie alleen moet surveilleren, kan zijn problemen niet verbergen achter een breedgeschouderde collega. Van de Heuvel: 'Het is een cultuuromslag.'

Vorige week kreeg de politie van Deurne als beloning voor het solo-project van minister Dijkstal de Innovatie Prijs 1995. Een grootschalig onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft uitgewezen dat agenten die alleen hun ronde doen, zich niet minder veilig voelen dan hun collega's in de 'duo-surveillance'.

De produktiviteit van de politie gaat omhoog door individueel werken, constateerde het ministerie. Solo's werken ongeveer evenveel meldingen af als duo's. Ze vinden het prettig dat ze zelfstandig en efficiënt kunnen werken. Ze hebben meer contact met het publiek en ondervinden daarbij ook minder weerstand dan een duo. De solo is minder geneigd tot gewelddadige technieken dan een duo.

Een zelfverzekerde uitstraling blijft belangrijk, zegt een woordvoerder van het ministerie. 'Een solo-surveillance vraagt meer van een agent dan het optreden met een collega. Daarom is het goed als je eerst in een duo ervaring opdoet.'

Bijzondere training heeft een solo-surveillant niet nodig, denkt Piet Dijkshoorn, directeur van het politie-opleidingscentrum De Boskamp in Leusden. 'Toezichthoudend lopen is op zich vrij snel bij te brengen. Contact zoeken met sociale sleutelfiguren, ingrijpen in crisissituaties, handboeien omdoen, etcetera. Wij willen vooral investeren in het kritisch vermogen van mensen, zodat ze ook goed in staat zijn alleen te werken.'

Een goede surveillant is volgens Dijkshoorn altijd uit op contact met de mensen. 'Hij wordt daartoe gedwongen als hij alleen surveilleert.'

De Algemene Christelijke Politiebond (ACP) staat afwijzend tegenover solo-surveillances bij 'repressief' werk, zoals bij een caféruzie of een inbraakmelding. Voor 'preventief werk', bijvoorbeeld de ronde van een wijkagent, stelt de bond als eis dat de solo-agent behalve een mobilofoon als extra een mobiele telefoon krijgt. Bovendien moet de garantie van snelle ondersteuning bij noodsituaties bestaan. De solo-surveillance is daarmee volgens een woordvoerder van de ACP bij uitstek geschikt voor 'grootstedelijke gebieden waar de agent een preventieve taak heeft'. 'In Amsterdam heb je binnen twee minuten twintig man ter plaatse. In dunbevolkte gebieden zit de volgende surveillancewagen meestal vijftig kilometer verderop.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden