Analyse

De politie is de starheid van Van der Steur zat

Bijna iedereen vindt dat politie-ambtenaren wel wat meer mogen verdienen. Maar de minister zit met een lege portemonnee. Goede raad is duur.

Politieacties: in de politiek en bij het publiek bestaat er begrip voor en ze kosten nog geld ook. Beeld Freek Van Den Bergh / De Volkskrant

Ard van der Steur, de minister van Justitie, heeft in het conflict met de politiebonden zijn lot niet meer in eigen handen. De bonden tonen zich onbuigzaam en kondigen verdere acties aan. In de begroting van zijn ministerie is de oplossing niet te vinden: Justitie kampt met financiële tegenvallers. De minister is dus afhankelijk van de welwillendheid van anderen.

Het is een klassiek hoofdpijndossier wat Van der Steur van zijn voorganger Ivo Opstelten erfde. De onderhandelingen over een politie-cao werden al onder diens bewind ingezet. Bij het ministerie van Justitie is vorig jaar de buikriem ferm aangehaald. De begroting werd sluitend gemaakt door de burger meer te laten betalen voor zijn gang naar de rechter: op rechtsbijstand zou gekort worden, griffierechten zouden omhoog gaan. Omdat beide maatregelen deels werden teruggedraaid, heeft Justitie minder extra inkomsten.

Begrip voor de acties

Ook de samenvoeging van de regionale korpsen tot een nationale politie pakt duurder uit dan gedacht. De Algemene Rekenkamer liet vorige maand weten dat de huisvestingskosten hoger zijn dan begroot. Diverse betrokkenen vermoeden dat ook de evaluatie van de totale reorganisatie - eigenlijk al in juli verwacht - overschrijdingen van de begroting te zien zal geven.

Tenslotte laten ook de politieacties het begrotingstekort oplopen. Agenten schrijven minder boetes uit voor overtredingen. 'We roepen op tot coulance', noemen de bonden dat. De grootte van die coulance kan per agent wisselen. Zeker is dat elke actiedag Justitie geld kost.

In de Tweede Kamer tonen veel oppositiepartijen begrip voor de acties. 'De politieagenten hebben al vijf jaar geen loonsverhoging gekregen en dat is onacceptabel', zegt Lilian Helder van de PVV. Zij heeft een suggestie voor Van der Steur: 'Voormalig minister Opstelten heeft in het verleden nog geld in een oude sok op het ministerie gevonden waardoor er minder gevangenissen gesloten hoefden te worden. Deze minister moet dat voorbeeld volgen: wie zoekt zal vinden.'

Te star

Ook Nine Kooiman (SP) steunt de roep om meer salaris. 'Dit is misgegaan omdat Van der Steur zich te star opstelde. Hij is al aan het begin van de onderhandelingen met een eindbod gekomen.' Er moet ook naar training en andere secundaire arbeidsvoorwaarden worden gekeken. 'Een agent doet minder schietoefeningen dan een lid van een schietclub. Dat kan niet.' Magda Berndsen, Kamerlid voor D66 en voormalig korpschef, zit op dezelfde lijn. 'De minister moet niet met een lege portemonnee aan tafel gaan. Hier zit veel meer achter dan geld. De reorganisatie, met alle onzekerheid over positie en standplaats, heeft wonden geslagen.'

Begrip voor de acties is er ook bij Ahmed Marcouch, PvdA-Kamerlid en voormalig politieman. 'Het kabinet is aan zet', zegt hij. 'Dat moet werk maken van een goede cao. Men moet snel weer aan tafel.' Of zo'n nieuwe cao ook een verdere salarisverhoging moet bevatten, daar laat hij zich niet over uit. Op dezelfde lijn zit de VVD, de andere regeringspartij. 'Wij zijn geen partij in deze onderhandelingen', vindt Kamerlid Ockje Tellegen. 'Ik wil daar geen inhoudelijke uitspraken over doen.'

Open en reëel overleg

Ook Peter Oskam van het CDA waagt zich niet aan een inhoudelijke uitspraak over de onderhandelingen. Wel trekt hij de discussie graag breder. 'De politie kreeg veel voor de kiezen: bezuinigingen, een reorganisatie die stuurloos leek, hogere werkdruk. Er is behoefte aan rust en duidelijkheid. De minister moet de regie naar zich toe trekken.'

De bonden hebben een staande uitnodiging om de onderhandelingen voort te zetten. 'Mijn deur staat altijd voor de heren open', aldus Van der Steur. Maar praten alleen, daar voelen de bonden niet voor. 'Als er een fatsoenlijk bod ligt, dan komen wij', is het antwoord van Han Busker van de Nederlandse Politiebond. 'We willen een open en reëel overleg, waarbij de uitkomst niet van tevoren vast ligt.'

Als de bonden zo overtuigd blijven van hun gelijk en het publiek begrip blijft opbrengen voor de acties, resten de minister twee vluchtwegen: zijn collega's in het kabinet ervan overtuigen dat er in de begroting 2016 extra ruimte voor de politie moet komen. Of voorstellen de wietteelt te legaliseren. Dat zou een half miljard euro opleveren en de werkdruk bij de politie verminderen. D66 en SP zijn alvast voor, de PvdA had een dergelijk voorstel in het verkiezingsprogramma.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden