De politicus, de gokbaas en de rechter

Nog geen vijf jaar oud is het land Curaçao. Sinds het zich in 2010 losmaakte van de Nederlandse Antillen zijn er aanwijzingen dat criminelen en bestuurders nauwe banden met elkaar onderhouden. Zo moet vandaag Gerrit Schotte, de eerste premier van het land, zich voor de rechter verantwoorden voor witwassen.

Charlotte Huisman
Een van de vele filialen in Willemstad van loterijketen Robbie's Lottery. Op Curaçao is (illegaal) gokken erg populair, dagelijks wordt er voor zo'n 500 duizend euro vergokt. Beeld Guus Dubbelman
Een van de vele filialen in Willemstad van loterijketen Robbie's Lottery. Op Curaçao is (illegaal) gokken erg populair, dagelijks wordt er voor zo'n 500 duizend euro vergokt.Beeld Guus Dubbelman

Op zijn partijkantoor aan een wat sjofele straat in de Curaçaose wijk Saliña, met een groot portret van hem aan de gevel, zit Gerrit Schotte achter zijn bureau, druk met de fondsenwerving voor de verkiezingen van volgend jaar. Trots toont hij een stapeltje cheques van bedrijven die gul kaartjes kopen voor een benefietavond voor zijn partij Movementu Futuro Korsou (MFK). De populaire Curaçaose bands GIO en ERA treden er op, en er zijn sprekers.

De politieke partij waarvan hij de leider is, heeft al meer dan achtduizend lootjes verkocht om één van de beschikbaar gestelde auto's te winnen, vertelt Schotte, de hoofdprijs is een op het eiland zeer gewilde robuuste terreinwagen. Zijn gezicht is op zijn 40ste nog steeds jongensachtig, toch oogt hij gespannen en wat geagiteerd nu hij zo onder vuur ligt. 'Het volk en het bedrijfsleven steunen mij, daar is niets geheims aan.'

Vandaag moet de voormalig premier van Curaçao verschijnen voor de rechtbank van het land wegens witwassen en valsheid in geschrifte. De politicus wordt er onder meer van verdacht ruim 200 duizend dollar (190 duizend euro) te hebben aangenomen van Francesco Corallo. Deze tot Nederlander genaturaliseerde Siciliaan met een twijfelachtige reputatie bezit veel casino's in het Caribisch gebied, vooral op Sint Maarten waar hij resideert. Corallo zou uit zijn geweest op invloed op Curaçao en op begunstiging van zijn casinobedrijf.

Robertico 'Robbie' dos Santos, een andere grote geldschieter van de partij van Schotte, is eigenaar van het grote loterijbedrijf Robbie's Lottery, met overal op het eiland zichtbare verkooppunten. 23 oktober begint het strafproces tegen hem. Zijn loterijkantoor zou dekmantel zijn voor grootschalig witwassen. Ook is Dos Santos verdachte in het onderzoek naar de opdrachtgevers van de moord op politicus Helmin Wiels in 2013. Een halfbroer van Dos Santos was minister van Financiën in het kabinet-Schotte.

Schotte wil niets weten van de beschuldiging van al te nauwe banden met de goksector. Die zou in ruil voor de giften bijvoorbeeld willen dat hij de controle op deze industrie zou minimaliseren. Met een vragende blik: 'De veertien casino's op het eiland draaien, de illegale nummerverkoop op het eiland wordt al veertig jaar getolereerd, wat zouden ze nog nodig hebben van mij?'

Maar de Nederlandse Tweede Kamer is daar niet zo zeker van. Een grote meerderheid van de Kamerleden stemde in april in met een voorstel van Ronald van Raak (SP) en André Bosman (VVD) om een grootschalig onderzoek te doen naar de verbondenheid tussen de onder- en bovenwereld op Curaçao en Sint Maarten; in het bijzonder naar de invloed van de (illegale) gokindustrie. Dit omdat er 'toenemende aanwijzingen' zijn dat crimineel geld bij het bestuur van Curaçao en Sint Maarten terechtkomt.

Gerrit Schotte, oud-premier van Curaçao. Beeld Guus Dubbelman
Gerrit Schotte, oud-premier van Curaçao.Beeld Guus Dubbelman

Gokken

Hoezeer veel Curaçaoënaars van gokken houden, is elke dag te zien in bijvoorbeeld de drie grote casino's die op loopafstand van elkaar liggen in het centrale stadsdeel Otrobanda. Aan het Brionplein, waar de drijvende pontjesbrug aan land gaat, bevindt zich ook Paradise Plaza Casino van casinobedrijf Atlantis dat in handen is van Francesco Corallo. Voornamelijk oudere Curaçaose vrouwen en enkele toeristen zitten er achter de lange rijen jackpotmachines. Het is een oorverdovend maar welhaast hypnotiserende kakofonie van getingel en gebliep.

Een 80-jarige vrouw met een zwartgerande bril die al de hele middag achter een kast zit, zegt dat ze op haar leeftijd niet meer zou weten wat ze anders zou moeten doen om de verveling te verdrijven. Ze schatert. 'Vanmiddag heb ik geluk. De 25 Antilliaanse gulden (12,50 euro) die ik er heb ingegooid, heb ik er ook weer uit gekregen.'

De bevolking mag dan niet vies zijn van een gokje: 'Dat er elke dag ruwweg 1 miljoen Antilliaanse gulden, een kleine half miljoen euro, omgaat in de legale en illegale gokindustrie, op een eiland met 150 duizend inwoners, meer geld dan in de toeristenindustrie, maakt mij wantrouwend', zegt SP-Kamerlid Van Raak. 'Dat hier bijvoorbeeld op grote schaal geld wordt witgewassen.'

Schotte snuift. 'Laat ze zo'n corruptieonderzoek in Nederland doen', zegt hij.

Gerrit Schotte is de zoon van een leraar Nederlands en een Colombiaanse moeder. Hij beheerst het Spaans vloeiend, wat van pas komt in de omringende Latijns-Amerikaanse landen. Als hij wordt gebeld door een minister van de Dominicaanse Republiek bespreekt hij met hem op familiaire toon de import van koffiebonen. Op de grote fotowand in de ontmoetingsruimte van zijn partijkantoor hangt een foto uit 2013 waarop hij pontificaal vooraan staat bij de begrafenis van de Venezolaanse president Hugo Chávez; saillant is dat Schotte toen al geen premier meer was van Curaçao.

Zijn middelbare school maakte hij niet af. Met zijn fijn gesneden gezicht was hij toen erg in trek bij de meisjes; zo verloor hij toen het zicht op het belang van een diploma, zegt hij nu met een bijna verontschuldigende blik. Schotte ging al jong zaken doen, had onder andere een paintballbedrijf. Erg succesvol waren zijn ondernemingen niet en hij eindigde met schulden. Dat kwam niet door mogelijke foute inschattingen van zijn kant, maar door de Curaçaose politiek van toen, die het zakenleven belemmerde, zegt hij.

Gerrit Schotte tijdens een televisiedebat in 2012. Beeld anp
Gerrit Schotte tijdens een televisiedebat in 2012.Beeld anp

In 2005 ging Schotte de politiek in. Hij zat in de Eilandsraad voor andere politieke partijen, tot hij, enkele weken voor de verkiezingen van 2010, de partij MFK oprichtte. Van oktober 2010 tot september 2012 was hij premier, een van de jongste ter wereld.

Het nieuwe land Curaçao maakte met Schotte niet bepaald een vlekkeloze start. Een commissie onder leiding van voormalig GroenLinks-voorman Paul Rosenmöller concludeerde nog geen jaar later, in september 2011, dat het principe van 'voor wat, hoort wat' alleen maar sterker was geworden op het eiland. In de kleine gemeenschap lijken politiek, het zakenleven en families welhaast te nauw verweven voor een brandschoon bestuur. Zo is het er niet ongebruikelijk na verkiezingen commissarissen op belangrijke overheids-nv's te vervangen, als in de energiesector, de haven, de veiligheidsdiensten en in de bankensector.

Het Openbaar Ministerie verdenkt Schotte er nu onder meer van dat hij tijdens zijn premierschap de casino-ondernemer Corallo, of een van zijn medewerkers, een belangrijke functie had willen geven bij een van dergelijke instituties, mogelijk bij de centrale bank van het eiland. Niet waar, zegt Schotte. Hij had inderdaad, tijdens zijn premierschap, bij de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken geïnformeerd voor een bewijs van goed gedrag: 'Wat weten jullie over Corallo? Ik wilde weten of die roddels over hem ergens op waren gebaseerd.'

Maffiakopstuk

Francesco Corallo is de zoon van een Italiaans maffiakopstuk, zelf heeft hij een blanco strafblad. Maar de Nederlandse ambassadeur in Italië schreef in 2011 aan Schotte dat Corallo allerminst brandschoon is. De geboren Siciliaan zou betrokken zijn bij de internationale drugshandel en mogelijk deel uitmaken van de maffia.

Maar wie Corallo 'maffiamaatje' noemt, krijgt het aan de stok met zijn advocaat Gerard Spong. Dat merkten Kamerlid Ronald van Raak als ook de Knipselkrant Curaçao, een website die een venijnig blog publiceert over de ontwikkelingen op het eiland. Spong diende bij het Openbaar Ministerie te Rotterdam een klacht in wegens smaad tegen het medium, maar dat seponeerde deze klacht vorige week. Spong gaat in hoger beroep, kondigt hij nu aan. De advocaat legt uit dat er volgens hem onterecht kwaad wordt gesproken over Corallo. 'Zijn vader is veroordeeld voor maffiapraktijken. Corallo vond dat zo vervelend, dat hij dacht: ik vestig me op de Antillen. Hij heeft geprobeerd zich te ontworstelen aan zijn familie en heeft nu de Nederlandse nationaliteit. Met de maffia heeft hij niets te maken, hij heeft een schoon strafblad.'

Van wie kreeg Schotte geld?

Gerrit Schotte (40) was van oktober 2010 tot september 2012 de eerste premier van het nieuwe land Curaçao. Dat is ontstaan toen op 10 oktober 2010 de Antillen werden opgeheven. Vandaag moeten Schotte en zijn levenspartner voor de rechtbank verschijnen. De politicus wordt onder meer verdacht van witwassen. Hij zou ruim 200 duizend dollar (190 duizend euro) hebben aangenomen van de casino-ondernemer Francesco Corallo. Het is een regiezitting, later in het jaar volgt de inhoudelijke behandeling van de zaak. Francesco Corallo (55), die op Sint Maarten woont, heeft tachtig casino's in zijn moederland Italië. Met zijn bedrijf Atlantis heeft hij daarnaast onder meer vier casino's op Sint Maarten en één op Curaçao.

Maar Corallo wordt toch gezocht in Italië?

Spong: 'In Italië wordt 850 duizend euro van hem gevraagd vanwege een twist over een te laat opgeleverd telematisch netwerk dat de inkomsten van zijn casino's moet registreren. Het gaat om een belastingschuld, maar volgens het Italiaans recht valt dit onder verduistering.'

En in het proces-Schotte is Corallo niet meer dan een getuige, vervolgt Spong. 'Hij wordt ervan verdacht geld te hebben gegeven aan de campagne van meneer Schotte. Je mag donaties geven, dat is niet verboden.'

Ook Schotte zegt dat er niets mis is met giften van het bedrijfsleven aan zijn partij zoals die van Corallo. Daar denkt het Openbaar Ministerie anders over. 'Als het een gewone gift had betroffen, waarom was het geld dan niet rechtstreeks openlijk naar de rekening van de MFK overgemaakt?', zegt OM-woordvoerder Norman Serphos.

Het geld van Corallo zou naar Schotte zijn doorgesluisd via rekeningen van bedrijven van de familie van zijn vrouw, die eveneens moet voorkomen. Woordvoerder Serphos: 'Hiervan waren meldingen binnengekomen van het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties. Er zijn huiszoekingen geweest op Sint Maarten, Curaçao en in Italië.'

Ondanks alle aantijgingen is Schotte nog steeds geliefd onder een groot deel van de bevolking. 'Het Openbaar Ministerie voert een door Nederland georkestreerd politiek proces, met als doel mij uit te schakelen', zegt de politicus. 'Het is politiek gejaag. Zij proberen een publieke opinie te creëren dat ik een grote boef ben.'

Die onderzoeken van het Openbaar Ministerie naar mij kosten enorm veel geld, zegt hij. 'Als ze de bevolking zouden vragen of er zo veel geld zou moeten worden vrijgemaakt om Schotte te bevechten, zou het antwoord 'nee' zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden