De Pluim: duizend keer sneller internet dankzij 'Nederlandse' technologie

Zomerrubriek De Pluim - dít doet Nederland goed

Het kan zorgen voor nog veel sneller internet, is onmisbaar voor zelfrijdende auto's en maakt het wellicht mogelijk dat we straks nooit meer bloed hoeven te prikken: fotonica. Nederland loopt voorop bij deze technische discipline. 'Meestal volgen Europese landen de VS of Japan, maar niet in dit geval', zegt Idelfonso Tafur Monroy.

De cleanroom van het fotonica-laboratorium op de TU Eindhoven. Beeld ANP

Monroy werd in Colombia geboren, maar verhuisde in de jaren negentig naar Nederland om hier te promoveren in de fotonica. Van hem krijgt ons land een dikke pluim.

Wat is fotonica?
'Fotonica is een technologie waarbij informatie kan worden overgedragen door middel van lichtdeeltjes. Het lijkt op elektronica, maar die technologie gebruikt elektronische signalen. Fotonica wordt nu al gebruikt in de camera's van smartphones, zelfscanners van de supermarkt en ooglaseroperaties.

'Maar fotonica staat eigenlijk nog in de kinderschoenen. De volgende stap is om de benodigde lichtbronnen en -detectoren zo klein te maken dat ze op een computerchip passen. Daar zijn wetenschappers en bedrijven nu volop mee bezig, net als bij de elektronica in de jaren zeventig. En Nederland leidt de dans.'

Maar waarom zouden we licht gebruiken in plaats van elektrische signalen?
'Wanneer we fotonica gebruiken, kunnen we grote hoeveelheden data sneller en veel energiezuiniger versturen. Dankzij fotonische technologie werkt internet via glasvezelkabels veel sneller dan via gewone koperen kabels. Als de ontwikkeling van fotonica zo doorgaat, dan is ons internet duizend keer sneller in 2020.

'Bovendien vraagt moderne technologie om steeds snellere internetsnelheden en stabielere verbindingen. We moeten de infrastructuur van het internet echt gaan verbeteren als we massaal willen gaan samenwerken op afstand, of een ritje in onze zelfrijdende auto willen gaan maken. En de nieuwe generatie mobiele netwerken (5G) heeft fotonica nodig om de enorme hoeveelheden draadloze data te kunnen verwerken.

'Ook in de medische wereld levert fotonica tal van mogelijkheden op. Zo kan fotonische apparatuur bloedwaarden meten zonder dat daar bloed voor hoeft te worden geprikt. Dat maakt het een stuk makkelijker voor bijvoorbeeld diabetici om hun bloed te meten, en kunnen infecties als gevolg van bloed prikken worden voorkomen.'

Wat is 'De Pluim'?

Het nieuws wordt vaak beheerst door misstanden en andere zaken die niet goed gaan. Maar gelukkig zijn er ook veel dingen die we wel mooi voor elkaar hebben hier in Nederland. En vaak hebben we dat zelf niet eens zo in de gaten. In de rubriek De Pluim gaan we naar deze zaken op zoek. Onze waterwerken, ons spoorwegennet en zelfs onze frikandellen: wat kan op jaloerse blikken uit het buitenland rekenen? En waarom eigenlijk?

Waarom zijn de Nederlanders zo goed in fotonica?
'Je moet dapper zijn om een nieuwe industrie als deze op te zetten. En er hangt een zekere dapperheid in de lucht in Nederland. Ik denk dat het onderdeel is van jullie cultuur, van de overlevingsdrang van een klein land. Meestal volgen Europese landen de VS of Japan, maar niet in dit geval.

'Ik denk dat het huidige klimaat een erfenis is uit het Philipstijdperk. Philips heeft in de jaren zestig veel geld geïnvesteerd in de ontwikkeling van lasers en chips. Dat gaf de Nederlanders wel een voorsprong. Nu is er een mooie combinatie van universiteiten en bedrijven. Slimme studenten worden opgeleid in de fotonica en hun wetenschappelijke ontdekkingen worden gebruikt in de producten van de bedrijven die zich in Nederland hebben gevestigd.'

Rijk worden met fotonica

Fotonica is een industrie die in 2020 een marktwaarde zou kunnen hebben van meer dan 600 miljard euro. Fotonische chips zouden Nederland rijk kunnen maken.

Maar merken niet-wetenschappers in Nederland hier ook iets van?
'Natuurlijk. Omdat de industrie hier zit, wordt de nieuwe technologie hier ook als eerste gebruikt. We experimenteren al met snel internet in Nederlandse steden, en 5G zal hier binnenkort ook worden gelanceerd. Nederlandse ziekenhuizen zullen de eerste zijn met de nieuwe fotonische apparatuur. En we zouden een van de eerste landen kunnen worden die klaar zijn voor zelfrijdende auto's.'

Ook u profiteert er al van

Fotonica. Het klinkt als toekomstmuziek, maar vrijwel iedereen maakt er al gebruik van. Zo vinden we de techniek onder andere in:
- glasvezelkabels
- computerbeeldschermen
- webcams
- ledverlichting
- camera's met nachtzicht


Meer complimenten uit het buitenland lezen? Op deze gebieden scoren we in Nederland ook heel goed:

Landbouw
'Overal waar je in de wereld komt, is er een diep respect voor de expertise van Nederland op landbouwgebied: van varkens tot bloemen en planten. Dat gaat heel ver.'

Frikandellen
We mogen in Nederland trots zijn op onze vleesverwerking. Miljoenen kilo's vlees schrapen we wekelijks van de botten. Dit restvlees eindigt onder andere in frikandellen.

Transgenders
Een pluim voor de jonge transgenders in Nederland. We zouden het bijna vergeten nu genderneutrale wc's worden ingevoerd, transgenders modellenwedstrijden winnen en tv-programma's het onderwerp hebben omarmd, maar er was een tijd dat het een kwelling was om kenbaar te maken dat je mogelijk in het verkeerde lichaam was geboren, laat staan om er medische hulp voor te zoeken.

Antibiotica
Heiman Wertheim, hoogleraar medische microbiologie aan het Radboudumc: 'Nergens in Europa wordt zo weinig antibiotica voorgeschreven als in Nederland en ook wereldwijd scoren we erg goed'. Hier geen paniek om superresistente bacteriën, dankzij ons 'doe-normaal-gen'.

Spoorwegen
Nederland heeft een 'waanzinnig' spoornetwerk. 'Dat er straks iedere tien minuten een trein van Eindhoven naar Amsterdam vertrekt, is waanzinnig', zegt de Australische hoogleraar Graham Currie.

Transparantieregister
Dat wij hier de namen van artsen kunnen intikken in een openbaar register en dan kunnen zien of ze geld krijgen van de farmaceutische industrie: het is een voorbeeld voor de rest van de wereld.

Waterhuishouding
De Indiase hydroloog Balaji Narasimhan (42) kijkt zijn ogen uit: 'Wat jullie in Nederland met water doen, is echt duizelingwekkend.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.