De planeet red je niet met politiek gesjoemel

De Partij voor de Dieren spreekt een eigen taal. De Volkskrant legt de verkiezingsprogramma's langs de meetlat van verbeeldingskracht, originaliteit en politieke haalbaarheid. Compromissen sluiten is tegen de natuur van de PvdD.

Beeld Bas van der Schot

In politiek Den Haag heerst een consensus waarnaar vrijwel alle partijen zich voegen: alles is kwantificeerbaar in geld. Onbegrensd dromen over de toekomst mag in het verkiezingsprogramma, maar wil je een plek aan de onderhandelingstafel dan moeten je plannen zijn doorgerekend door het Centraal Planbureau. De Partij voor de Dieren verwerpt die consensus met alles wat ze in zich heeft.

Het programma heet 'Plan B' en dient als blauwdruk voor een ander Nederland en een andere wereld. De alom nagestreefde 'groei' is geen aantrekkelijke economische curve omhoog, maar een desastreuze ecologische lijn de afgrond in. Onlangs twitterde partijleider Marianne Thieme een citaat van de Amerikaanse klimaatwetenschapper Guy McPherson: 'Als je denkt dat het milieu minder belangrijk is dan de economie, probeer dan eens je adem in te houden terwijl je je geld telt.'

De (neoliberale) mens put de planeet in rap tempo uit en koerst af op zelfdestructie. Tenzij hij kiest voor een radicaal andere koers.

De PvdD aan het roer

Een land (en een wereld) waarin welzijn van mens en dier het winnen van economische groei, waarin dieren geen gebruiksvoorwerp zijn, maar mede-aardbewoners met recht op een eigen, beschermd leven.

Thieme trapt het programma af met een van haar favoriete citaten, van Mahatma Gandhi: 'De aarde biedt genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht.' Er spreekt hoop uit; het tij kan gekeerd. Maar dan moeten wel per direct andere keuzes worden gemaakt. Naast de financiële begroting is een 'groene staatsbalans' vereist met oog voor mens, dier, natuur, klimaat en milieu. Belasting wordt een middel om verbruik te ontmoedigen, lasten op grondstoffen gaan omhoog, duurzame producten worden goedkoper.

De relatie tussen mens en dier verandert totaal. Dieren hebben het recht 'om te leven naar hun aard'. Wat betekent dat de mens zijn aard om plant en dier te exploiteren moet beteugelen. Maar ook het menselijk leven wordt aangenamer als de nadruk minder op economie en meer op welzijn komt te liggen.

Motto
Er is behoefte aan een Plan B, omdat er geen Planeet B is.

Boodschap
De Partij voor de Dieren is de enige politieke partij die de belangen van alle soorten, mens én dier, als uitgangspunt neemt.

Opvallendste zin
'We voeren krachtige oppositie tegen het single-issue-denken van partijen gericht op de Westerse mens en zijn geld.'

Originaliteit

+ Geen enkele andere partij kiest zo radicaal voor het milieu.

- Sociaaleconomisch is de SP een concurrent.

In het huidige politieke speelveld is de Partij voor de Dieren (de naam alleen al) een volstrekt origineel verschijnsel. Duurzaamheid is voor de meeste partijen een belangrijk thema, maar alleen de PvdD neemt het welzijn van élk dier volkomen serieus. Van dieren blijf je af, hoe groot of klein ook. Ter vergelijking: in het GroenLinksprogramma komt het woord 'dier' (of woorden met dier erin) acht keer voor, bij de PvdD zo'n 250 keer (de eigen naam niet meegerekend).

Dierenrechten krijgen een plek in de Grondwet. Geen dierproeven, geen bont in winkels, geen vermaak met dieren in dierentuin of circus, geen plezierjacht, ook niet 'hengelen' zoals vissen heet in PvdD-jargon. Dierenwinkels moeten ontmoedigd worden om dieren te verkopen, in het asiel is nog genoeg keuze.

Landbouw wordt zo snel mogelijk duurzaam en biologisch, geen bio-industrie, geen chemische bestrijdingsmiddelen, geen genetisch gemanipuleerde gewassen, 70 procent minder veeteelt. Ambitieus klimaatbeleid wordt in wetten vastgelegd. Nederland moet in 2040 CO2-neutraal zijn. Het is slechts een zeer kleine greep uit de vele, vele duurzame plannen.

Wat de mens betreft komt de PvdD, net als de SP, op voor de minderbedeelden. Jongeren en ouderen krijgen meer te besteden, mensen zonder baan behouden hun uitkering, iedereen heeft recht op een volledig AOW na veertig jaar werken. Ook haar kritische standpunten over de EU deelt de PvdD met andere partijen: geen federaal Europa, landen moeten uit de euro kunnen stappen.

Partijleider Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren tijdens de presentatie van het conceptverkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017.Beeld anp

Politieke haalbaarheid

+ De partij heeft bewezen geen eendagsvlieg te zijn.

- De PvdD spreekt een eigen taal die andere partijen vaak niet verstaan.

De 'planeetbrede politiek' kent een trouwe en groeiende achterban. De partij zit al tien jaar in de Kamer en is vertegenwoordigd in gemeenten, provincies en Europa. Volgens peilingen kan de PvdD haar huidige twee zetels in maart verdubbelen. In een versplinterd parlement telt elke zetel. De PvdD zou zomaar doorslaggevend kunnen zijn op terreinen als duurzaamheid en milieu. Maar vaak zal ze niet aanschuiven bij onderhandelingen. De partij keert zich tegen het 'compromisme' dat heerst in de Kamer. Ze wil aanjagen, 'krachtig oppositie' voeren tegen de grijze massa in de rest van de Kamerbankjes.

Zo spreekt Marianne Thieme haar eigen taal in de Kamerdebatten. Ze is niet iemand die vaak staat te dringen bij de interruptiemicrofoon en wordt tijdens haar eigen inbreng weinig in de rede gevallen. De inzet (de planeet) is te belangrijk om op af te dingen. En dus staat de partij vaak alleen in een politiek bestel waarin compromissen onontbeerlijk zijn.

Hoofdpunten

- Een groene staatsbalans van mens, dier, natuur, klimaat en milieu
- Lagere lasten op arbeid, hogere lasten op grondstoffen
- Basisinkomen (te beginnen met pilots)
- AOW na veertig jaar werken
- Stoppen met dierproeven
- Dierentuinen gaan dicht of worden dierenopvang
- Geen enkel dier hoort in een circus thuis
- Meer dierenpolitie
- Een einde aan de bio-industrie
- Verbod op chemische bestrijdingsmiddelen
- Recht op vrije uitloop voor alle boerderijdieren
- Ambitieuze klimaatdoelstellingen wettelijk verankerd
- Geen nieuwe bevoegdheden naar de EU

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden