De patrouille van de verveling

Sinds oktober vaart het fregat Hr. Ms. Van Galen voor de kust van Libanon op jacht naar wapens voor Hezbollah....

Kapitein-luitenant ter zee Han van Loon mag niet alleen waarschuwingsschoten ‘voor de boeg’ lossen, maar ook gericht schieten ‘dóór de boeg’.

Sterker nog, de commandant van het fregat Hr.Ms. Van Galen kan een verdacht schip ‘in de machinekamer en op de brug treffen’, met dodelijke gevolgen. De bemanning heeft, althans op papier, talrijke bevoegdheden om geweld te gebruiken tijdens de zojuist begonnen operatie voor de kust van Libanon.

De Van Galen maakt deel uit van een internationaal vlootverband dat de aanvoer van wapens voor Hezbollah-strijders moet voorkomen. De missie vloeit voort uit een VN-resolutie die in augustus een einde maakte aan de oorlog tussen de Libanese Hezbollah-beweging en Israël.

‘We hebben een zeer robuust mandaat’, zegt vice-admiraal Jan-Willem Kelder, commandant van de Nederlandse zeestrijdkrachten. Samen met staatssecretaris Cees van der Knaap van Defensie bracht hij aan de vooravond van Kerst een bezoek aan het fregat. ‘In Nederland staan de media bol van de missie in Uruzgan. Maar we moeten niet doen alsof uw uitzending er niet toe doet’, houdt de CDA-bewindsman de 160 koppen tellende bemanning voor, nadat hij per helikopter aan boord van het schip is gebracht.

Het VN-mandaat mag dan steviger zijn dan Nederlandse marinemensen bij internationale operaties gewend zijn, het is heel wel denkbaar dat de Van Galen geen schot zal lossen. De commandant van de vlooteenheid, de Duitse Flottillenadmiral Andreas Krause, heeft gepleit voor terughoudend optreden. De ‘onpartijdigheid’ van de VN, het voorkomen van ‘escalatie’ van de ‘fragiele politieke situatie’ in en om Libanon staan hoog in het vaandel.

Het is dan ook de vraag of de Nederlanders toekomen aan opposed boarding, het aan boord gaan van een verdacht schip dat inspectie weigert. Bij eerdere missies maakten speciaal daarvoor opgeleide mariniers geen geheim van hun frustratie over het feit dat ze alleen maar mochten ‘ronddobberen’, ook al waren ze ingezet bij de wereldwijde strijd tegen het terrorisme.

Onder de opvarenden van de Van Galen zijn geen mariniers. Zij zijn volgens de marineleiding nodig voor binnenlandse taken en gezamenlijk optreden met commando’s van de landmacht in Afghanistan. Bij wijze van alternatief is een deel van de bemanning opgeleid voor boarding. Een demonstratie voor de hoge gasten uit Den Haag en Den Helder moet aantonen dat deze vrijwilligers net zo goed als mariniers via een touw uit een helikopter kunnen neerdalen op het dek van een schip, tegenstribbelende bemanningsleden kunnen knevelen, om vervolgens de lading grondig te doorzoeken.

Commandant Van Loon: ‘Mijn mensen zijn, anders dan de mariniers, niet opgeleid om terroristen op te pakken. Wij hebben een andere taak, en andere middelen. We kunnen een schip opbrengen en overdragen aan de Libanese marine.’ Die beschikt weliswaar over een primitieve vloot, maar het personeel wordt voldoende competent geacht om inspecties uit te voeren in havens.

Tot dusverre zijn ‘blauwe baretten’ uit andere deelnemende landen vier keer aan boord gegaan van verdachte schepen met bestemming Libanon. Geweld werd niet gebruikt, noch werden wapens aangetroffen.

Wel andere smokkelwaar, en een half miljoen al dan niet voor Hezbollah bestemde dollars. De Cypriotische autoriteiten legden al wel beslag op een schip dat militair materiaal vervoerde – officieel voor Syrië, een steunpilaar van Hezbollah. De Israëlische marine heeft aanwijzingen dat Iran, een andere wapenleverancier van Hezbollah, een nieuwe aanvoerroute over zee wil opzetten.

Volgens commandant Van Loon is de kans nihil dat zij die boze plannen hebben door het ‘fijnmazige vangnet’ van de VN-vloot glippen. ‘Dat lukt alleen met een onderzeeboot vol special forces.’

De dreiging voor de Van Galen en andere VN-schepen wordt momenteel als ‘laag’ ingeschat. Maar juist in zo’n situatie bestaat het risico dat de bemanning niet alert genoeg is, waarschuwt Van Loon.

Israëlische F-16-piloten hebben de vloot al getart met wapengekletter. En Hezbollah bleek tijdens de oorlog te beschikken over raketten om een marineschip uit te schakelen. Onderschatting van de dreiging is, zo stelt Van Loon, het grootste gevaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden