Analyseverkiezingsprogramma partij voor de dieren

De Partij voor de Dieren omspant de hele Aarde

Een voor een presenteren de politieke partijen hun verkiezingsprogramma’s. De Volkskrant legt ze langs de meetlat van verbeeldingskracht, originaliteit en politieke haalbaarheid. Vandaag de Partij voor de Dieren. 

null Beeld Bas van der Schot
Beeld Bas van der Schot

Verkiezingsprogramma PvdD

Motto
‘Plan B’ (net als in 2017)

Boodschap
‘Idealisme is het nieuwe realisme’

Opvallendste zin
‘We hebben een planeetbrede visie. En daar zijn we uniek in.’

Door corona beweegt het politieke klimaat zich in de richting van het programma van de Partij voor de Dieren. Vindt de partij zelf. Of is dat te hoopvol gedacht?

In het 105 pagina’s tellende verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren wordt aarde vol ontzag met een hoofdletter geschreven. ‘De Aarde biedt genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht.’ In plaats van voortgaande uitputting van de aarde, pardon: Aarde, dient respect voor de planeet het uitgangspunt van al het menselijk handelen te zijn. ‘Plan B, omdat er geen Planeet B is.’ De coronacrisis moet worden aangegrepen als het onverbiddelijke keerpunt. ‘Nederland kan niet de melkboer en de slager van de wereld zijn.’

De Partij voor de Dieren werd in 2002 opgericht en kwam in 2006 met twee zetels in de Tweede Kamer. Dat resultaat werd in 2010 en 2012 herhaald. In 2017 groeide de partij door naar vijf zetels, al ging de afgelopen periode een zetel verloren door de afsplitsing van politiek avonturier Femke Merel van Kooten-Arissen. De prognoses voor de verkiezingen in maart zijn gunstig: de partij zou zeven zetels kunnen halen. De pandemie van het afgelopen jaar heeft voor potentiële kiezers wellicht extra urgentie gegeven aan het partijprogramma van ‘de diertjes’, zoals VVD-leider Mark Rutte ze minzaam noemt.

Voor Esther Ouwehand, al sinds november 2006 Kamerlid, wordt het de eerste keer dat zij bij de landelijke verkiezingen als lijsttrekker optreedt. Ze was altijd tweede vrouw achter oermoeder Marianne Thieme, die eind 2019 uit de actieve politiek vertrok. In dat jaar haalde de partij voor het eerst zetels in alle provincies en steeg de fractie in de Eerste Kamer van twee naar drie zetels. De partij heeft sinds 2014 ook een zetel in het Europees Parlement. Aan internationale expansie met zusterpartijen wordt druk gewerkt.

De PVDD aan het roer

In de wereld van de Partij voor de Dieren mag een mens veel niet. Daar krijgt hij een schone, gezonde, maar ook zeer genivelleerde samenleving voor terug. Want het huidige economische systeem is onrechtvaardig: te veel rijkdom daalt neer bij een te klein deel van de bevolking. Dat moet anders. Economische groei is een verslaving, terwijl juist harmonie tussen mens, dier en natuur het doel zou moeten zijn. Een nieuwe zoönotische pandemie moet koste wat kost worden voorkomen.

‘Als slachthuizen glazen wanden hadden, zou iedereen vegetariër zijn’, heeft ex-Beatle Paul McCartney ooit gezegd en de PvdD haalt het citaat met instemming aan. Als de partij het voor het zeggen krijgt, zijn dieren ‘bevrijd uit de voedselketen’, is landbouw duurzaam en regionaal, krijgen fietsers en voetgangers ruim baan, worden binnensteden autovrij, vliegen we minder en reizen we juist vaker met de trein (zonder klassensysteem). De wolf krijgt alle ruimte, alcoholreclame is voortaan verboden, de verkoop van sigaretten is vergunningplichtig en sport is een prioriteit. En ‘meer groen is van levensbelang’. Kort gezegd: ‘Gezond eten, bewegen en leven.’

Originaliteit

Een Partij voor de Dieren verdient op zichzelf al een originaliteitsprijs, maar alles went. Dus ook het pleidooi om dierenrechten in de Grondwet op te nemen. Je zou verwachten dat een dierenpartij ook pleit voor minder mensen, of in elk geval een rem op bevolkingsgroei, maar daarvan is in het programma geen sprake. Integendeel, een heel hoofdstuk is gewijd aan ‘woonruimte voor iedereen’. Origineel is dan weer het voorstel om het makkelijker te maken dat meer dan twee mensen een hypotheek kunnen afsluiten bij een hypotheekverstrekker. Vrienden kunnen zo aan ‘cohousing’ gaan doen. Daarmee wordt de woningnood bestreden en ‘kan een diversiteit aan gezinsconstructies gefaciliteerd worden’.

Winstmaximalisatie in de zorg wijst de partij af. Zinnen als ‘managementlagen in de gezondheidszorg worden ingekrompen’ en ‘we willen handen aan het bed, niet achter een computer’ lijken zo weggelopen uit het programma van de Socialistische Partij.

Politieke haalbaarheid

De Partij voor de Dieren wil ‘niet polderen tussen partijen die het fundamenteel oneens zijn’. Ze zal daarom een actiepartij aan de zijlijn blijven. Maar haar invloed is onmiskenbaar. Op de site van de partij staat een trotse lijst met behaalde successen. Zoals afgelopen jaar het verbod op het fokken van nertsen voor bont.

Corona kan volgens de partij maar tot een conclusie leiden: terug naar business-as-usual is een doodlopende weg. Ook deze krant heeft er al katernen over volgeschreven. De tijd zal het leren. Vlees en zuivel horen in elk geval bij het oude normaal, dat niet moet terugkeren. Dus gaat de partij door op de eerder ingezette lijn. Je meldt niet aan de kok dat je vegetarisch bent, nee, je zegt expliciet dat je vlees eet. De sociale norm behoort te zijn: ‘Carnivoor? Geef het door!’

Hoofdpunten

 • Dierenwelzijn wordt ondergebracht bij het nieuwe ministerie van Volksgezondheid, Sport en Dierenwelzijn. Er komt een apart ministerie voor Klimaat en Biodiversiteit en een minister voor Voedsel en Landbouw, om de noodzakelijke voedselrevolutie te bevorderen.

 • Einde aan de bio-industrie. De veestapel wordt met minstens 75 procent verminderd. Vrijkomende grond is voor natuur en woningbouw.

• Bossen beschermen, volop investeren in bomen als ‘natuurlijke airco’s’, invoering forse CO2-belasting en een vliegbelasting die hoger wordt naarmate iemand vaker vliegt.

• Sportvissen en hobbyjagen veroorzaken ernstig dierenleed en worden verboden.

• Economische groei is een probleem, niet de oplossing. Een systeemverandering naar een welzijnseconomie is noodzakelijk.

• Banken worden opgesplitst in nuts- en zakenbanken.

• Gratis kinderopvang voor vier dagen per week. Hoogste tarief inkomstenbelasting naar 60 procent.

• Verlaging energieverbruik in huizen en kantoren met 65 procent.

• Houtstook is slecht voor milieu en volksgezondheid, en wordt daarom ‘uitgefaseerd’. Verbod op consumentenvuurwerk.

• Geen btw op groente, fruit, openbaar vervoer en culturele activiteiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden