De partij van vader Den Uyl heeft het verbruid

Een bezoek aan de wijk Poelenburg in Zaandam leert dat de Turkse bevolking de discussie over de Armeense genocide niet is vergeten....

De Turkse jongen kijkt schichtig naar zijn nieuwsgierige wijkgenoten die voor het Zaanse buurtcentrum de Poelenburcht nakeuvelen over hun keuze. ‘Wat! Moet ik jullie gaan vertellen wat ik ga stemmen?’ Hij loopt weg, maar fluistert nog wel ‘SP’.

‘In Turkije is het hoogst ongebruikelijk te zeggen op wie of wat je stemt’, zegt omstander Ali Sakalli. ‘Maar we zijn in Nederland, dus ik zal het vertellen. Ik heb net op GroenLinks gestemd.’ Net als zijn dochter Ayse. Voor het eerst sinds jaren stemt het gezin niet op de PvdA. En de enige reden is de zogeheten Armeense kwestie.

De partij van vader Den Uyl, zoals de eerste generatie Turken de PvdA liefkozend noemen, heeft afgedaan. Zo lijkt het. De van oudsher onder Turken populaire partij schrapte kandidaat Sacan van de lijst omdat hij weigerde de genocide op de Armeniërs te erkennen. Het CDA haalde twee kandidaten van de lijst om dezelfde reden.

Maar stemmers van Turkse komaf voelen zich vooral verraden door de PvdA, waarbij zij zich al ‘generaties thuis voelen’. De woede blijft. Ook al zei partijleider Wouter Bos begin deze maand nog dat de term genocide juridische consequenties heeft die misschien niet van toepassing zijn op de moordpartij waarbij in 1915 meer dan zeshonderdduizend Armeniërs om het leven kwamen.

‘Die uitspraak geeft alleen maar aan dat Bos draait’, zegt Fatma Canevi, die normaliter PvdA stemt. ‘Veel allochtonen vertrouwden die partij, maar door dat gedraai zijn veel Turkse kiezers gekwetst.’ Ze heeft zelf na lang te hebben gezweefd, op de knop SP van Jan Marijnissen gedrukt. ‘Ik heb urenlang naar de debatten gekeken en hij komt eerlijk over.’

Een vlotte vrouw van Turkse origine komt met twee stemkaarten naar het stembureau in het buurthuis. ‘Ik ben hier opgegroeid en van mijn vader heb ik geleerd op de PvdA te stemmen.’ Dat gaat ze nu ook doen. ‘Voor mij speelt deze kwestie geen rol.’ Voor haar man wel, voor wie ze ook een stem uitbrengt. ‘Hij wil SP stemmen, maar ik druk op de stemcomputer op de PvdA, weet hij veel.’ Daarmee geeft ze de reden waarom ze niet met haar naam in de krant wil.

‘Kijk’, zegt hoofd stembureau Henk Kroes. ‘Dat is nou een mooi staaltje emancipatie.’ Ruim acht jaar runt hij het bureau in de wijk Poelenburg. ‘Vroeger liepen de allochtone vrouwen achter de mannen aan, inmiddels gaan ze alleen. Of loopt de man zelfs achter de vrouw aan. Prachtig om te zien.’ Door alle nationaliteiten hier in de wijk is dit volgens hem ‘het gezelligste stembureau van Nederland’.

Maar in Poelenburg, een wijk in Zaandam ‘met 117 culturen’, onder wie veel Turken, zijn ook veel stemverschillen. Zo heeft Johan (‘mijn achternaam hoeft niet in de krant’) nagedacht over Wilders. ‘Maar die gaat wel heel ver, al vind ik wel dat er niet al te veel buitenlanders bij moeten komen.’

Hij kiest uiteindelijk voor de PvdA. ‘Dit kabinet is er verantwoordelijk voor dat de rijken rijker worden en de armen armer. De voedselbanken moeten verdwijnen.’ Een andere man zweeft in het stemlokaal van D66 naar de VVD (‘Ik ken Ton Elias, nummer 23 op de lijst’).

Emine Önsoy stemt SP, maar niet omdat ze teleurgesteld is in de PvdA. ‘We leven nu hier en moeten kiezen voor thema’s die in Nederland spelen. Allochtoon en autochtoon moeten zich bezig houden met de problemen die nu in Nederland zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden