De overtreden Dogma-regels voor film

In 1995 stelden vier Deense filmregisseurs Dogma 95 op, een manifest dat de film moest bevrijden uit de klauwen van het uiterlijk vertoon en de voorspelbaarheid van Hollywood....

Dogma 95 gaat de verschraling te lijf met enkele onbetwistbare regels, de Gelofte der Kuisheid, waaraan de regisseur zich ten koste van welke goede smaak en welke esthetische overweging dan ook moest onderwerpen.

Hoe zat het ook alweer? Draaien moet op locatie gebeuren (1); geluid mag niet los van de beelden worden geproduceerd (2); de camera moet in de hand worden gehouden (3); de film moet in kleur zijn (4); optische effecten zijn verboden (5); oppervlakkige acties als moorden en wapens zijn verboden (6); temporele of geografische vervreemding is verboden (7); genrefilms worden niet geaccepteerd (8); het filmformaat moet 35 mm zijn (9); de regisseur mag geen credit krijgen (10).

Vinterbergs Festen was de eerste Dogma-film. En de beste. De film werd op het festival van Cannes, waar ook Von Triers The Idiots (de tweede Dogma-film) in première ging, bekroond met de Gouden Palm. Begin 1999 won de derde Dogma-film, Mifunes Last Song van Sören Kragh-Jacobsen, in Berlijn de Grand Prix van de jury. De Nederlandse première van Dogma 4, The King is Alive van Kristian Levring (een variatie op Shakespeares King Lear), laat nog altijd op zich wachten; van Dogma 5, The House of Klang van Paul Morrissey, is nooit meer iets vernomen. Maar Dogma werd een begrip. Als een camera opzichtig schudt of het beeld grofkorrelig is, heet dat sindsdien Dogma-stijl.

Op een moment dat weinig meer wordt vernomen van het Dogma-front, brengt Het uur van de wolf een Chanel 4-documentaire over Dogma, met interviews uit 1999. Von Trier maakte inmiddels Dancer in the Dark, waarin hij zo'n beetje elk gebod overtreedt; Vinterberg liet eerder al weten dat hij niet van plan was zichzelf te herhalen.

In Dogma 95, de 10 geboden van Lars Von Trier worden fragmenten uit Dogma-films afgewisseld met korte, weinig zeggende interviews met de oprichters en onder anderen Harmony Korine, wiens julien donkey-boy vorig jaar even in de Nederlandse bioscopen te zien was. Ook Korine brak de regels. Noch de zwangerschap, noch de miskraam van Chloë Sevigny was echt. 'Ik heb geprobeerd haar zwanger te maken', schreef Korine in zijn bekentenis aan de Dogma-broeders. 'Dan is het geen overtreding', vond Vinterberg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden