profiel

De overstap naar schoenen werd Macintosh fataal

Van een geduchte concurrent van Vendex en C&A is Macintosh verworden tot een noodlijdende keten van schoenenwinkels. Een faillissement is nabij.

Beeld Henk Brands000

Gert Beijer, destijds voorzitter van de raad van bestuur van Macintosh, stuurde in de jaren tachtig in april steevast een Piper-toestelletje naar Schiphol. Daarmee liet hij de randstedelijke persmuskieten afhalen die de andere 364 dagen aan de oren van professor dr. drs. Anton Dreesmann hingen - de toenmalige Johan Cruijff van het ondernemerschap.

Op het hoofdkantoor in het Limburgse Stein kregen ze asperges voorgeschoteld - toen nog iets exotisch voor mensen van boven de rivieren - en vertelde hij over een van de belangrijkste transformaties in ondernemersland. Macintosh was van het grootste confectie-atelier van Europa omgevormd tot een van de toonaangevende winkelgroepen van het land.

Het had niet alleen op eigen houtje de een na de andere Superconfex uit de grond gestampt, ook werden andere ketens als Kwantum, Piet Klerkx en Halfords opgekocht en aan het winkelimperium in spe toegevoegd. 'Wordt Beijer de Dreesmann van Limburg?', vroeg deze krant aan hem. 'Ha ha, in de trant van hij moet ook zo nodig', antwoordde hij dan.

Familiesprookje

Het leek op een familiesprookje. Het bedrijf was al ver voor de oorlog opgericht door de staatsmijnen met het doel de vrouwen van de mijnwerkers ook aan een baantje te helpen. Daarom werd een naai-atelier opgericht. In 1949 werd besloten samen te gaan werken met de Schotse producent van Macintosh-regenjassen. Het bedrijf kreeg een nieuwe naam: Chas Macintosh Confectie NV. Vier jaar later volgde een fusie met Beijer Confectie Ateliers in Rotterdam, waarna Gert Beijers vader het uitbouwde tot het grootste confectie-atelier van Europa met vestigingen in verschillende landen in Zuid-Europa en Noord-Afrika. In 1962 ging Macintosh naar de beurs, hoewel De Staatsmijnen (later DSM) de meerderheid van de aandelen hield. Maar in de jaren zeventig kon Macintosh de concurrentiestrijd met confectiefabrieken in de goedkope lonenlanden niet meer volhouden. De ene sanering volgde op de andere, nog geen tien jaar nadat de mijnen waren gesloten. In 1976 trad Beijer sr. terug en werd de afgestudeerde econoom Gert Beijer, pas 26 jaar oud, de nieuwe bestuursvoorzitter.

Hij veranderde de kleermaker in een winkelbedrijf, te beginnen met de oprichting van Superconfex, dat in de periferie van de steden kleding ging verkopen. Hier was de grond goedkoper en waren de parkeervoorzieningen beter, zoals meubelzaken ook al hadden ontdekt. Het werd een succes. Even dreigde Macintosh de machtige winkelconcerns Vendex (onder meer V&D) en C&A naar de kroon leek te steken. Dreesmann reageerde in 1981 met de oprichting van Kien Mode, Brenninkmeyer in 1985 net de oprichting van Marca. Beijer was toen de basis van het bedrijf al aan het verbreden. Hij kocht de meubelketen Piet Klerkx in Waalwijk op, net als de Kwantum Hallen en Halfords Nederland, een keten van winkels voor fietsen en fietsaccessoires. Bonden mopperden herhaaldelijk dat tussen de winkels weinig samenhang zat, maar Beijer vond van wel. 'Het gaat om massadistributie met veel logistieke ervaring en goed renderende bedrijven.'

Geamputeerd

In 1990 kondigde Beijer aan Macintosh via een managementbuy-out te willen overnemen, waarvoor hij ook een aantal medebestuurders en de geruchtmakende bedrijvenhandel Reiss & Co van J.J. Kuijten had ingeschakeld. De poging mislukte door verzet van de andere aandeelhouders, onder wie DSM, die de prijs te laag vonden en een broertje dood hadden aan het 'complotterige sfeertje' rond het bod. Ook een bod van investeerder HAL Holding werd resoluut afgewezen. DSM zou de volgende jaren de aandelen in kleine pakketjes op de beurs lozen.

Beijer mocht zijn gang blijven gaan en voegde in de loop van de jaren ketens als Tonton Tapis in België, GP Decors in Frankrijk, de kledingwinkels van Bentex, de meubelketen Stoutenbeek en de schoenenwinkels van Dolcis en Manfield aan zijn imperium toe. Maar de resultaten namen af en in 2001 was er zelfs een verlies. Beijer stapte twee jaar later op. Vendex had Kien al in 2000 gesloten, C&A zou Marca in 2004 opheffen. Superconfex werd door Macintosh in 2006 van de hand gedaan. Beijers opvolger Frank de Moor transformeerde Macintosh opnieuw: van een winkelketen naar een schoenenketen. Maar de timing was verkeerd - net op het moment dat de schoenenverkoop steeds meer online ging. In 2014 werd Kurt Staelens de nieuwe bestuursvoorzitter, die ondanks verwoede pogingen de boel te redden de pijp aan Maarten heeft moeten geven.

Gisteren kreeg Macintosh van de rechtbank uitstel van betaling. De aangestelde bewindvoerders John Huppertz en Ben Meijs zullen moeten uitzoeken voor welke dochters een koper kan worden gevonden. Voor vijfhonderd winkels dreigt sluiting en voor 5.500 mensen ontslag. Opnieuw zal een stuk van het roemrijke Limburgse bedrijfsleven worden geamputeerd.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden