De outsider

Van zijn reportageserie 'Failliet of niet' wordt een nieuwe reeks afleveringen uitgezonden. Regisseur Frans Bromet is er nog steeds, ondanks tegenslag. 'Ik ben een vechter.'

Kapitalist of socialist?

'Dat is een beetje lastig, maar als je het zo simpel wilt stellen, ben ik meer een socialist. Dat zie je bijvoorbeeld in het feit dat ik nog nooit een aandeel heb gekocht. Aandelen zijn het symbool van kapitalisme. Ik vind het een verderfelijk product. Je gaat op je luie reet zitten en wacht tot je weer ergens geld uit kunt trekken. Ik zou me ervoor doodschamen als ik aandelen zou hebben en daarvan profijt zou hebben.

'Door mijn ouders ben ik socialistisch opgevoed, maar toen lag dat me niet zo. Ik vond het socialisme waarin mijn ouders geloofden genant. Op 4 en 5 mei had iedereen de rood-wit-blauwe vlag uithangen, bij mijn ouders wapperde de rode vlag. Als kind schaamde ik me daarvoor dood. Ik vond het geloof van mijn ouders in het socialisme naïef en onrealistisch. Veel mensen ontwikkelen zich naarmate ze ouder worden van een linkse politieke voorkeur naar een meer rechtse, bij mij is dat andersom gegaan.'

Buren of Bonje met de buren?

'Bonje met de buren is de commerciële versie van Buren. Ik vind het niet om aan te zien. Het is rommel, geënsceneerd, op effect gemaakt. Ik zal nooit iets aandikken omdat dat het lekker doet bij de kijker. Als je Bonje met de buren van deze tijd vindt en mijn programma's niet, dan is dat maar zo. Netmanagers willen formats zien die volledig zijn uitgeschreven. Als een hamburger bij McDonald's: het hele proces ligt vast, het maakt eigenlijk niet meer uit wie het uitvoert. Dat heeft nog weinig met talent te maken, het is een fabriek geworden.'

Eeuwige buitenstaander of gevestigde orde?

'Ik voel me nog altijd een buitenstaander in Hilversum. Het heeft me veel moeite gekost om mijn manier van werken geaccepteerd te krijgen. Ik ben niet zo'n vlotte producent zoals je die veel in Hilversum ziet. Die lekker meelullen om zo hoog mogelijke kijkcijfers te behalen. Dat vind ik volstrekt onbelangrijk en oninteressant. Ik wil geen films en programma's maken waarnaar ik zelf niet zou kijken.

'Bij documentairemakers voel ik me ook een outsider. De echte documentairemensen, de filmmensen, zijn toch een soort übermenschen. Televisie is voor hen inferieur. Dat zag je ook op het documentairefestival IDFA. Mijn werk was alleen al minderwaardig omdat ik, in plaats van op film, op video draaide. Met zulke arrogante gekken wil ik niet meedoen.

'In 2008 was er op IDFA een eerbetoon aan mijn werk, dat voelde wel als erkenning. Niet dat ik zo veel erkenning ontbeer hoor. Het gebeurt dagelijks dat mensen me herkennen en zeggen: ik ben fan. Maar bijval uit de officiële documentairewereld, die had ik nog nooit gehad.'

Ruimdenkend of bevooroordeeld?

'Vooroordelen zijn er verschrikkelijk veel en die hebben niet mijn sympathie. Ten opzichte van veel mensen vind ik dat ik ruimdenkend ben, maar ik heb natuurlijk ook vooroordelen. Bij een documentaire probeer ik een oordeel altijd te vermijden. Dat is een van de aardige dingen van Buren. Als je bij de ene partij was dacht je: goh, wat zijn die andere mensen toch duivels. Maar als je dan bij de andere partij was dacht je: het valt eigenlijk best mee, die anderen hebben ook wel iets raars gedaan.

'Dat ik in de documentaire Bezem door de Wallen de kant van de ondernemers koos, was vanaf het begin het uitgangspunt. Ik wilde in beeld brengen wat er met de ondernemers, zoals prostituees, zou gebeuren als de gemeente Amsterdam de bezem door de Wallen zou halen. Ik vond het vervreemdend dat ondernemers zwart werden gemaakt zonder dat daar justitiële onderzoeken aan te pas kwamen. Wat dat betreft koos ik wel een kant, maar dat is iets anders dan een vooroordeel.'

NCRV of VPRO?

'Ik vind de relatie met het NCRV-programma Dokument heel waardevol en belangrijk. Zonder hen had ik echt moeten stoppen. Ze hebben lang support gegeven en zijn heel trouw. Dat kun je van de VPRO niet zeggen. Ik heb 35 jaar voor de VPRO gewerkt en ben er toen zonder enig argument uitgebonjourd. Nooit heeft iemand daarvoor excuses gemaakt. Maar inmiddels zijn er een paar hoofdredacties voorbijgegaan en heb ik weer contact met hen en een programmavoorstel gedaan dat ze graag willen hebben. De VPRO is belangrijk geweest voor mijn ontwikkeling. Dus NCRV of VPRO? Allebei als het even kan.

Vechter of gemakzuchtig?

Vechter. Dat uit zich in sterke mate in het volhouden van dit vak. Ik heb natuurlijk een hoop dingen gemaakt, maar ik heb ook een heleboel niet kunnen maken. Er zijn telkens afwijzingen en iedere keer is dat een dreun. Dan denk ik: nu stop ik ermee. Toch pak ik elke keer de draad weer op en maak ik nieuwe programmavoorstellen of kijk ik of er nog andere gaatjes te vinden zijn.

Mijn dochter Laura zei in de documentaire Alles van waarde dat ik veel kritiek heb, maar niet in actie kom. Dat is natuurlijk onzin. Een film maken is mijn manier van in actie komen en zij heeft een andere manier (ze is gemeenteraadslid bij GroenLinks in Waterland, red.).

Rutger Castricum of Ivo Niehe?

Rutger Castricum. Ivo Niehe is geen interviewer. Hij is gewoon wat televisie nu is: het gaat over niets en het is niet om aan te zien.

Rutger is al meer een interviewer. Hij heeft hier gewerkt en ik heb een zwak voor hem. Ik vind hem dapper, soms ook irritant en stompzinnig, maar hij maakt dingen los. Ik zie ook dat hij een klein hartje heeft in alles wat hij doet. Hij doet wel stoer, maar het is gewoon een kind.

Mensen: boeiend of werk?

'Ik verdiep me vooral in mensen voor mijn werk. Met de camera op pad gaan, is voor mij een manier om contact te maken. Die interactie met de medemens is wat dat betreft sterker in mijn werk dan in mijn privéleven. Thuis ondervraag ik mijn familieleden bijvoorbeeld niet de hele tijd. Maar die nieuwsgierigheid is er gewoon. Als ik geen camera had, zou ik misschien rechercheur zijn om dat te uiten.

'Mijn dochter heeft eens gezegd dat ik niet geïnteresseerd in haar zou zijn. Dat is niet waar. Maar het is natuurlijk best denkbaar dat iemand denkt: ik zou nog wat meer aandacht willen krijgen of nog meer complimentjes.'

Silvia Bromet of Frans Bromet?

'Silvia (dochter, red.) is natuurlijk enorm gegroeid in dit vak. Als editor en eindredacteur heeft ze mij overvleugeld. Het is een grote steun om iemand te hebben op wie je helemaal kunt vertrouwen en die het eigenlijk beter doet dan jijzelf. Verschil is dat zij nooit op pad gaat met een camera en dat doe ik wel. Dus wat mij betreft: Silvia Bromet én Frans Bromet.'

Failliet of niet?

'Niet failliet. Het bedrijf staat weliswaar al een tijdje in de rode cijfers, maar het is niet zo dat we daardoor failliet gaan. Bromet & Dochters is op dit moment aan het afslanken. Het idee is dat er aan het eind van het jaar niemand meer over is, behalve ik. Het bedrijf kan zo veel mensen in dienst niet meer dragen. Daarbij ben ik op een leeftijd dat ik moet nadenken over hoe het verder moet. Het is niet de bedoeling dat ik ga stoppen, maar wel dat ik terug ga naar het simpele. Met freelancers die per productie worden ingehuurd.'

De eerste aflevering van de nieuwe serie 'Failliet of Niet' wordt maandag 2 juli uitgezonden, Nederland 2, 23.40 uur.

CV Frans Bromet

1944 Op 29 augustus geboren in Amsterdam

1962-1964Filmacademie in Amsterdam

1965-1990Cameraman bij speelfilms en televisieprogramma's als Ciske de Rat,

Op hoop van zegen en Van Kooten & De Bie

1991-hedenMaakt als cameraman en regisseur diverse televisieprogramma's en

documentaires, waaronder Buren, De Verbouwing, Failliet of Niet en Late liefde.

2008Retrospectief op IDFA

2012Bioscoopdocumentaire Alles van waarde

Frans Bromet heeft twee dochters en een zoon, en woont met zijn vrouw Anita in Ilpendam.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden