De orde van Poetin

Onder de banier van de strijd tegen het terrorisme heeft president Poetin een substantiële wijziging van het Russische kiesstelsel aangekondigd....

In feite had Poetin de politieke orde al vergaand naar zijn hand gezet. De Doema wordt volledig gedomineerd door zijn eigen Verenigd Rusland en twee nationalistische partijen die hun lot goeddeels aan het zijne hebben verbonden. De gouverneurs bezitten ook al lang niet meer de mate van autonomie die Poetins voorganger Jeltsin hen verschafte. Tal van regionale verkiezingen zijn door het Kremlin met succes gemanipuleerd, en voor het geval gouverneurs het toch nog zouden wagen om de wil van Moskou aan hun laars te lappen, benoemde de president zeven federale toezichthouders, die ongewenste besluiten kunnen annuleren.

Het is een ontwikkeling die door velen met grote bezorgdheid is gadegeslagen, maar die toch niet tot een storm van protest heeft geleid. Deels vanwege het geleidelijke karakter van het proces, deels vanwege het besef dat de betrekkelijke chaos onder Jeltsin niet kon voortduren en dat in Rusland, gezien zijn geschiedenis, omvang en verscheidenheid, niet meteen een modeldemocratie kon worden verwacht. Terwille van de stabiliteit werden de autocratische trekken van Poetin op de koop toe genomen, in de hoop dat het hier ging om een overgangsperiode.

Maar de aangekondigde politieke hervormingen doen vrezen dat Rusland afstevent op een terugslag van duurzame aard. Temeer daar Poetin zich weinig gelegen laat liggen aan andere aspecten van de democratische rechtsstaat. De tv staat onder overheidscontrole, de geschreven pers wordt geïntimideerd. Van het voornemen om waarborgen te scheppen voor een onafhankelijke rechtspraak komt weinig terecht.

In plaats van de weg in te slaan naar een stabielere democratie zadelt Poetin het land op met oude vormen en gedachten, compleet met het misverstand dat een hiërarchische, gecentraliseerde staat ook effectieve staat is. Dit verdient krachtige tegenspraak van Ruslands strategische partners. Aan Schröder en Chirac, die het tegenwoordig zo goed kunnen vinden met vriend Poetin, de taak om hierin het voortouw te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden