De onzekere toekomst van Achmed en Joris

Weg met de overheveling van de jeugd-ggz naar gemeenten. Voor Joris, Achmed en andere kinderen van Henk en Ingrid.

'Maxime, we moeten nog 300 miljoen extra bezuinigen.' 'Pff, het vet is nu toch wel van de botten?'
'Niet in de jeugd-ggz. Psychiatrie voor kinderen, zeg maar.'
'Alweer de zorg? Dat wordt Malieveld.'
'Noem het geen bezuiniging. Zeg overheveling. Krachtenbundeling. Efficiëntieverhoging. Driehonderd miljoen kan er pijnloos af.'
'Bij de psychiatrie? Dat zijn toch zware gevallen?'
'Niet bij kinderen. Een paar nachtmerries en wat ruzie in de klas en je hebt tegenwoordig ADHD. Een tikje contactgestoord en hop, je bent autist. Terwijl ze gewoon groeistuipen hebben of lijden onder een echtscheiding. Zulke kinderen tot psychiatrische patiënten bombarderen is onnodig duur. En miskent de eigen verantwoordelijkheid van ouders en gemeenschap.'
'Goed argument voor mijn rechtse achterban, Mark, maar...'
'Tegen links zeggen we dat het huidige beleid ziekmakend is. Medicaliserend. En dat het voorstel past in de nieuwe visie op welzijn. Welzijn Nieuwe Stijl, weet je wel.'
'Geen idee, maar klinkt goed! Proost!'

Zo ongeveer moet het in regeringskringen zijn toegegaan toen werd besloten de jeugd-ggz uit de verzekerde zorg naar de gemeente over te hevelen. Het is onderdeel van het bestuursakkoord tussen gemeenten en rijk waarover op 8 juni wordt besloten. Binnen de ggz is een storm van verontwaardiging en kritiek losgebarsten, maar de krantenlezer of tv-kijker merkt er niks van. Te technisch en gedetailleerd. Er gaan zoveel taken naar gemeenten, daar kun je moeilijk elke keer een itempje over maken. Bezuinigen op zorg is natuurlijk voer voor verzet. Tenzij je het kunt verkopen als het Gouden Trio: betere samenwerking, bureaucratiebestrijding en efficiëntieverhoging.

Criminaliteit
Trap daar niet in. Het is een gevaarlijk en onbezonnen plan. Criminaliteit en zorgkosten zullen erdoor stijgen. Bureaucratie wordt erger en samenwerking moeilijker. Risico's op verwaarlozing, geweld, scheidingen en criminaliteit nemen toe.

Het gaat bijvoorbeeld om de 3-jarige Achmed. Hij stoot alleen wat klanken uit, kijkt mensen niet aan en reageert extreem angstig op kleine veranderingen. Soms gaat hij in grote opwinding op zijn tenen staan en fladdert met zijn handen. Hij heeft vaak onverwachte woede- en huilbuien en houdt zijn ouders de halve nacht wakker. Ze hebben veel ruzie over de aanpak. Via de huisarts komen ze bij de kinderpsychiater. Diagnose: autistische stoornis en tubereuze sclerose, een genetische aandoening gepaard gaande met tumoren in organen, en soms verstandelijke beperkingen, epilepsie en autisme. De ouders krijgen hulp bij een zeer gestructureerde opvoeding. Achmed reageert daar goed op.

Of neem Joris, 17 jaar. Joris voelt zich waardeloos en mislukt. Zijn ouders krijgen hem bijna niet uit bed. Bij een woedeaanval heeft hij zijn moeder in haar oog geraakt. De huisarts verwijst naar de jeugdpsychiatrie. Hij blijkt depressief en suïcidaal. Een afgewezen vriendschap, zorgen over school en de dreigende werkloosheid van zijn vader zijn aanleidingen daarvoor. Slaapmiddelen, individuele therapie en antidepressiva maken zijn stemming beter, maar zijn gedrag niet. De diagnose - manische ontremming vanwege een bipolaire stoornis en een overbelast gezin - nopen tot opname. Met nieuwe medicatie is hij snel weer in evenwicht. Psychiatrische hulp blijft voorlopig nodig.

Pech
Wat gebeurt er met Achmed en Joris als het voorstel van de regering doorgaat? Echt duidelijk is dit niet. Dat is op zich al zorgelijk. Waarom zoveel onzekerheid creëren terwijl het goed loopt? Nu kun je via de huisarts direct naar een psychiatrisch centrum. Straks moet je aankloppen bij een gemeentelijk loket. Hoeveel psychiatrische deskundigheid is daar? En is er geld voor hulp? Recht op zorg heb je niet meer (tenzij je wacht tot je 18 bent). Pech als het geld op is. Of als de gemeente voor psychiaters geen geld meer heeft en de problemen probeert te dempen met vrijwilligers of thuiszorg. Waardoor Achmed en Joris verder afglijden, in de gevangenis belanden of hun ouders tot scheiding drijven. Allemaal veel duurder.

Weg met de overheveling van de jeugd-ggz naar gemeenten. Voor Joris, Achmed en andere kinderen van Henk en Ingrid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden